مرکز مطالعات ژاپن

تاریخ: ۱۴ تیر ۱۳۸۸

هایکو کوتاه ترین گونه شعری در جهان است که مبدع آن ژاپنی‌ها هستند.

هایکوها از ۱۷ هجا یعنی از سه واحد پنج‌تایی، هفت‌تایی، پنج‌تایی تشکیل شده‌اند.

هایکوها علاوه بر ۱۷ هجا باید دارای کی‌گُ(kigo) یعنی نشانهٔ فصلی و کیره‌جی(kireji)(استقلال معنایی هر واحد) باشد.

در هایکو یا مستقیماً به فصل اشاره می‌شود یا به نشانه فصلی. نشانه‌های فصلی شامل پنج گروه بهاری، تابستانی، پاییزی، زمستانی و نوروزی است. البته نشانه های نوروزی به دلیل قرار گرفتن سال نوی مسیحی در زمستان، جزو زمستان طبقه بندی می شوند.

چند مثال از نشانه‌های فصلی:

* بهارواژه: شکوفه گیلاس(Sakura)، کوکو یا فاخته، گل کاملیا(tsubaki)، قورباغه(Kaeru,kawazu)
* تابستان‌واژه: کرم شب‌تاب(Hotaru)، قورباغه باران(Amagaeru)
* پاییزواژه: خرمالو(Kaki)، سرمای شب(Yosamu)
* زمستان‌واژه: برف(Yuki)
* نوروزواژه: پایان سال

عباس حسین نژاد؛ دانش آموخته زبان ژاپنی دانشگاه تهران

• هایکوهای زمستانی تِی‌جو ناکامورا
• پیکره‌شناسی یک سرقت کامل ادبی؛ شکوفه‌های گیلاس: هایکو از باشو تا امروز!
• وقتی کپی‌رایت رعایت نمی‌شود/ اعتراض به «شکوفه‌های گیلاس: هایکو از باشو تا امروز»
• اشراق در هایکو
• گریزی به احتمال کاربرد صناعات ادبی در هایکو
• هایکو کدام نگاه به طبیعت است؟
• ده هایکو برای گل آفتابگردان
• چند نکته درباره هایکوی فارسی
• به بهانهء دفتر شعر «هایکوها از یک پدر و مادرند»
• قواعد نوشتن هایکو