مرکز مطالعات ژاپن

تاریخ: ۲۹ مرداد ۱۳۸۹

اگر در یک جمله کانه کو میسوزو را معرفی کنیم این بهترین جمله می تواند در مورد کانه کو باشد. «کانه کو، شاعر لطافت کودکانه»

شعر کانه کو خواننده‌اش را به فضای کودکی خویش می‌برد و او را آن چنان با خود همراه می‌کند که گویی خواننده دوران کودکی خویش را تجربه می‌کند. با آن که شعر کانه کو مربوط محیطی دیگر، فضا و زمانی متفاوت از آنیست که خواننده در آن هست، اما احساسات شعر کانه کو از ورای حصار این همه تفاوت‌ها و فاصله‌ها عبور می‌کند و در دل خواننده اثر می‌گذارد. عناصر درونی و ژرف انسان دوستانه که در این اشعار نهفته است آن را از بند زمان رهانیده و جهانی می‌کند.

کاش کوه شفاف بود

آن وقت می‌توانستم

توکیو را از پشت آن ببینم

همانند برادرم که با قطار به توکیو رفت

کاش آسمان شفاف بود

آن وقت می‌توانستم

پشت آن، خدا را ببینم

همانند خواهرم که فرشته شد

***

این شعر با آنکه نزدیک به صد سال پیش در ژاپن سروده شده است اما هر خواننده غیر ژاپنی نیز با آن ارتباط برقرار می‌کند. احساس دلتنگی، حس مشترک بنی آدم است. حس دلتنگی ناشی از دوری از دو عضو خانواده که یکی به توکیو رفته و امکان دیدارش نیست و دیگری رخت از این جهان فروبسته و پیش خدا رفته است.

جنبه نرمی و لطافت شعر کانه کو را می‌توان متأثر از فرهنگ زنانه ژاپن دانست. فرهنگی که نرمش و لطافت خاص خود را دارد که در دیگر عناصر فرهنگی ژاپن از قبیل گل آرایی، باغ ژاپنی، مراسم چای سبز خوری، پرده نقاشی‌ها و اوریگامی‌های متنوع نیز خود را نشان می‌دهد. جنبه لطافت کودکانه شعر کانه کو مختص وی است که در شعر دیگر شاعران سرزمین آفتاب تابان به اندازه اشعار کانه کو نمود ندارد.

در مجموعه قبلی شعر شاعران معاصر که به نام «برگی در سایه» از همین انتشارات دیبایه به چاپ رسید چند نمونه از شعر کانه کو را معرفی کردم. بسیاری از خوانندگان ایرانی شعر کانه کو شعرهای وی را لذت بخش توصیف کردند. این امر مرا بدان داشت که دنبال مجالی برای معرفی بیشتر این شاعر و اشعار لطیفش به خوانندگان ایرانی و فارسی زبانان باشم.

از اشعار این مجموعه در کتاب‌های درسی ژاپن نیز تدریس می‌شود. نیز آهنگ سازان ژاپنی برای بسیاری از اشعار کانه کو، آهنگ درست کرده‌اند. اشعار کانه کو تا دهه هشتاد در ژاپن هم ناشناخته بود تا این که بر اثر تلاش نویسنده کودک به نام یازاکی سه تسواو، اشعار کانه کو در سال ۱۹۸۴ چاپ می‌شود و بلافاصله نام وی برزبان‌ها می‌افتد.

مجموعه حاضر ترجمه یکی از مجموعه های شعر کانه کوست که در یک جلد از طرف انتشارات جولای ژاپن به چاپ رسیده است و بخشی از اشعار مربوط به دوران زندگی کوتاه شاعر است.

«من، پرنده کوچک و زنگوله» با ۱۳۵ صفحه به زودی از طرف انتشارات دیبایه چاپ و به بازار خواهد آمد.

بهنام جاهدزاده

• درباره ۱Q84؛ رمان پرفروش هاروکی موراکامی
• هاگاکوره: کتاب سامورایی
• درباره «آسوُکا و پارس، پیشروی فرهنگِ ایرانی به شرق»
• خلاصه ای از کتاب «فلسفه تولید در ژاپن»
• شعرای بزرگ ژاپن؛ ناهوکو تاواراتانی
• جستارهای ژاپنی در قلمرو ایرانشناسی
• خدا و انسان در قرآن؛ پروفسور توشیهیکو ایزوتسو
• برگی در سایه؛ گزیده شعر امروز ژاپن ترجمه و منتشر شد
• «چوشینگورا»؛ از مشهورترین نمایش ها در تاریخ تئاتر ژاپن
• نگاهی به کتاب «یادداشت‌های کومه» + یادداشتی از مترجم