مرکز مطالعات ژاپن

قدرت الله ذاکری؛ کارشناس و مترجم زبان ژاپنی: [caption id="attachment_416" align="aligncenter" width="114" caption="ماتسوئو باشو"][/caption] نخستین بند از کتاب « پاره نبشته ­هایِ درون توبره پشتی»[1] باشو به نوعی فلسفه زندگی و شاعری او و به نوعی شاید فلسفه ادبیات و هنر او باشد. این کتاب ره آورد یکی از سفرهای او در سال 1687 است. 百骸九竅の中に物有、かりに名付て風羅坊といふ。誠にうすものゝかぜに破れやすからん事をいふにやあらむ。かれ狂句を好 こと久し。終に生涯の [1]はかりことゝなす。ある時は倦て放擲せん事をおもひ、ある時はすゝむで人にかたむ事をほこり、是非胸中にたゝかふて、是が爲に身安からず。しばらく身を立む事をねがへども、これが爲にさへられ、暫ク學で愚を曉ン事 をおもへども、是が爲に破られ、つゐに無能無藝にして只此一筋に繋る。西行の和哥における、宗祇の連哥における、雪舟の繪における、利休が茶における、其 貫道する物は一なり。しかも風雅におけるもの造化にしたがひて四時を友とす。見る處花にあらずといふ事なし。おもふ所月にあらずといふ事なし。像、花にあ らざる時は夷狄にひとし。心、花にあらざる時は鳥獸に類ス。夷狄を出、鳥獸を離れて、造化にしたがひ造化にかへれとなり راه فوُگا[2] « در چیزی که از صدها استخوان و نه منفذ شکل گرفته است، روح مقیم شد و انسان شکل گرفت. اگر بخواهم آن را نامی بگذارم، فوُرابو[3] می­گویم. زیرا چنانکه پارچه ­ای نازک در باد به آسانی پاره می­شود، آن هم بی فرجام خواهد بود. فوُرابو زمانی دراز من را به آموختن و دمخور شدن با هایکای واداشت تا سرانجام هایکای را کار زندگیم قرار دادم. زمانی زده شدم و خواستم تمامش کنم، زمانی در آفرینش هایکای سخت کوشیدم، و از سر شدن بر دیگران به خودستایی اندیشیدم؛ این چنین به انجام آن و این اندیشیدم و رنج بردم و به این جهت تن و جانم آرامش و قرار نیافت. یک بار اندیشیدم چونان مردمان عادی برای به دست آوردن شهرت و مقام بکوشم اما تعلق خاطرم به هایکای مانع شد. بار دیگر اندیشیدم علم بیابم و از حماقت خودم رهایی یابم اما آن ...

تاریخ: ۶ شهریور ۱۳۸۸

سید آیت حسینی- دانشجوی علوم زبان و اطلاعات دانشگاه توکیو تاريخچه روابط دو کشور هشتاد سال از برقراری رابطه رسمی ديپلماتيک بين ايران و ژاپن می‌گذرد. اما از قرن‌ها پيش از آن، ژاپنی‌ها از طريق متون چينی با امپراطوری ايران و فرهنگ و تمدن آن کم و بيش آشنا شده بوده ‌اند. آشنايی ايرانيان با کشور ژاپن، به اواسط دوران قاجار بازمی‌گردد. تا جايی که بر نگارنده معلوم است، پيش از آن، در دوران صفويه، سفير شاه سليمان صفوی در سيام (تايلند) در كتاب سفرنامه‌اش "سفينه سليمانی" اشاره‌‌هايی به  کشور ژاپن، شرايط اقليمی و مردمان آن کرده است.  پس از آن، ميرزا ابراهيم صحاف‌باشی مشاهدات خود از سفر به مشرق دور به سال 1897 را، در سفرنامه خود آورده است که حدود ده صفحه از آن به کشور ژاپن اختصاص دارد. تا اينکه در سفرنامه  مهدی‌قلی هدايت (مخبرالسلطنه) که به همراه ميرزا علی‏اصغرخان اتابک، صدر اعظمِ قاجاريان در سال 1903 از ژاپن ديدار کرد، اطلاعات مبسوط و ارزشمندی در مورد کشور ژاپن برای اولين بار به ايرانيان داده می‌شود. اما مسبب اصلی آشنايی ايرانيان با ژاپن و علاقه‌مندی‌شان به اين کشور، پيروزی ارتش ژاپن بر نيروی دريايی روسيه تزاری در سال 1905 بود. ايرانيان که همواره در جنگ با روسيه مغلوب شده بودند و ...

تاریخ: ۵ مرداد ۱۳۸۸

بهنام جاهدزاده؛ مدرس زبان ژاپنی دانشگاه تهران*: تقریبا با اطمینان می شود گفت فرم محترمانه زبان که دربیشتر زبان های موجود بشری وجود دارد. این نکته ناشی از سلسله مراتب اجتماعی بین افراد جامعه در زبان به وجود آمده است و مطالعه آنها می تواند علاوه بر اینکه بر دانش زبانی ما بیفزاید، نوع ارتباطات انسانی و ساختار پیچیدۀ سلسله مراتب اجتماعی را نیز برای ما روشن سازد. فرم محترمانه در زبان ژاپنی یکی از پیچیده ترین و در عین حال پیشرفته ترین نوع فرم های زبان احترام و سلسله مراتب در بین زبان های موجود دنیا شناخته می شود. سلسله مراتب موجود در جامعه ژاپن افراد را ملزم به رعایت زبان محترمانه در موقعیت های مختلف می کند. کسانی که طرز استفاده از این فرم زبان را خوب بلد باشند، آدمی  مؤدب و پایبند اصول اخلاقی و عرفی جامعه به حساب می آیند. بر عکس کسانی که این توانایی را ندارند یا در استفاده از آن کوتاهی می کنند، ناآگاه به اخلاقیات و یا بی ادب شمرده می شوند.چه بسا همین امر باعث موفقیت یا ناکامی ...

تاریخ: ۲ مرداد ۱۳۸۸

"رین" یک دختر بیست و یک ساله ژاپنی است که هرگز فکر نمی کرد روزی داستان نویس شود، ولی محبوب ترین سرگرمی او نوشتن حکایت عشق فجیع دو نوجوان روی تلفن همراهش بود که پاره به پاره به یک تارنما منتقل می شد و از آن جا به تلفن های همراه مشتری های تارنما می رسید. او وقتی نقطه نهایی آخرین بخش از داستانش را گذاشت و آن را به تارنما تحویل داد، به مادرش گفت که داستانی نوشته است. مادرش به آرزوی بلندپروازانه دخترش خندید و باورش نشد، تا زمانی که صدها هزار نسخه از کتاب "رین" با نام "اگر تو" در قفسه های کتاب فروشی ها پیدا شد. داستان "اگر تو" در ١۴٢ صفحه با چهارصد هزار نسخه فروش در سال ٢٠٠٧ در ردیف پنجم جدول پرفروش ترین داستان های ژاپن قرار گرفت. و در واقع،  پنج عنوان از ده داستان پرفروش ژاپنی متعلق به افرادی چون "رین" بود که داستان هایشان را به همین شیوه روی تلفن های همراه خود چیده بودند. بازار داستان های تلفن همراه در ژاپن رونق روز افزون دارد. مثلا، در دیگر کشورهای جهان اگر کسی را ببینید که با تلفن همراهش ور می رود، به احتمال خیلی زیاد او در حال فرستادن یک پیام نوشتاری ...

تاریخ: ۳۰ تیر ۱۳۸۸

دینکرد که دانش‌نامه دین زردشتی لقب گرفته، از مهم‌ترین متون پهلوی است که به دستان پرتوان بزرگانی چون آذَرفَرنبَغ فَرُّخزادان، موبدان موبد فارس و رهبر زردشتیان در سدة سوم هجری، و آذَرباد اُمیدان، که به روایتی پشت ششم آذرفرنبغ فرّخزادان بود، تدوین نهایی یافته است. دینکرد در اصل نه کتاب را شامل می‌شده، اما کتاب های اول و دوم و بخشی از کتاب سوم آن از میان رفته است. موضوعات مطرح شده در بخش های باقیماندۀ دینکرد به‌اختصار عبارت‌اند از: اصول عقائد زردشتی (کتاب های سوم و چهارم)، پاسخ های آذرفرنبغ به پرسش های یعقوب بن خالد و بُخت‌ماری مسیحی (کتاب پنجم)، اندرزنامه (کتاب ششم)، سرگذشت پیامبران پیش از زردشت، زندگی زردشت و ظهور اوشیدَر، اوشیدَرماه و سوشیانت در پایان جهان (کتاب هفتم)، خلاصة مطالب اوستای دورة ساسانی (کتاب هشتم) و شرح سه نَسک (= کتاب) از بین رفتة اوستای دورۀ ساسانی (کتاب نهم). کتاب سوم مفصل‌ترین کتاب دینکرد است و حدود نیمی از دینکرد کنونی را دربر می‌گیرد. بیش‌تر بخش های کتاب سوم دینکرد جنبة جدلی، کلامی و فلسفی دارد. محور اصلی این کتاب اثبات اصول عقاید زردشتی و انتقاد به برخی از اعتقادات پیروان دیگر ادیان است. در لابه‌لای مباحث اصلی کتاب، مباحثی نیز در زمینه‌های مختلفی چون ازدواج با نزدیکان، ...

تاریخ: ۱۹ تیر ۱۳۸۸

هانیه خورشیدی / کارشناس ارشد زبانشناسی: خانم  Yan wang یک زبان شناس است و هم اکنون در دانشگاه  Wisconsin-madisonآمریکا دوره ی دکتری در زمینه تحلیل گفتمان ( discourse analysis) و کاربرد شناسی (pragmatics) را میگذراند . وی مقالاتی در مورد اداتی که در پایان جملات واقع می شوند (sentence-final particles) و همچنین جا پر کن ها (fillers)  در زبان ژاپنی نگاشته است . این مطا لب قسمتی از یکی از مقالات خانم Yan wang  می باشد. خانم Yan wang نقشهای کاربردی واژه ی mono که در پایان جمله واقع می شود را بررسی نموده است . مطالب تنها خلاصه ای از مقاله ی خانم Yan wang می باشد . جملات و مثالها و کلماتی که می خوانید همه از خانم Yan wang  است . به این دلیل که مطالب در حوزه ی زبان شناسی و تخصصی است. در قسمتهایی که فکر می کردم ممکن است خواننده متوجه عمق مطلب نشود توضیحاتی در داخل [  ] آوردم . بعضی از اصطلاحات تخصصی می باشند و به همین دلیل علاوه بر ترجمه ی آنها معاد ل اصلی آن را نیز (به دنبال ترجمه ی آن) در داخل (  ) نوشته ام . در زیر در مورد اصطلاحاتی که لازم است خواننده مفهوم آن را بداند ...

تاریخ: ۱۴ تیر ۱۳۸۸

آقای موراکامی، نوشتن رمان سخت‌تر است یا دویدن در ماراتن؟‌ موراکامی:‌ نوشتن، کاری دلپذیر است؛‌ دست‌کم در بیشتر موارد. من روزی چهار ساعت وقت صرف آن می‌کنم. بعد از آن طبق روال همیشه بیرون می‌روم و 10کیلومتر می‌دوم. به‌راحتی از پس آن برمی‌آیم ولی اگر قرار باشد 42کیلومتر و 195متر را یک‌نفس بدوید، کار سخت می‌شود. با این همه، من طالب این سختی هستم. رنجی دوست‌داشتنی است که آگاهانه آن را بر خود هموار می‌کنم. مهم‌ترین وجه دویدن در ماراتن برای من، همین است. حالا بفرمایید که تمام‌کردن یک رمان زیباتر است یا عبور از خط پایان دو ماراتن؟ گذاشتن نقطه پایان در انتهای یک داستان مثل متولدشدن یک نوزاد، لحظه‌ای وصف‌ناپذیر است. یک نویسنده خوش اقبال در طول زندگی‌ شاید بتواند 10، 12رمان بنویسد. من هنوز نمی‌دانم چند اثر خوب دیگر از درون‌ام متولد خواهد شد. امیدوارم چهار- پنج‌تایی بشود. اما حین دویدن به چنین مرزبندی‌ها و اندازه‌گیری‌هایی فکر نمی‌کنم. من هر چهار سال یک‌بار رمانی قطور منتشر می‌کنم ولی در طول یک سال نه‌تنها 10کیلومتر در روز می‌دوم بلکه در یک نیمه ماراتن و یک ماراتن شرکت می‌کنم. تا به حال 27 بار دو ماراتن را به پایان رسانده‌ام که آخرین آن همین ژانویه گذشته بود. اگر اتفاق خاصی پیش نیاید ...

تاریخ: ۱۴ تیر ۱۳۸۸