هاتویاما نخست وزیر دولت کنونی ژاپن قول داده است تا پایان ماه می سال جاری میلادی مسئله انتقال بخشی از این نیروها به جزایر نزدیک را فیصله دهد. حضور نیروهای آمریکایی در اوکیناوا سال هاست که با اعتراض ساکنان این جزیره همراه بوده است.

ساکنان این جزیره از سرو صدای هلی کوپترها، هواپیماهایی که در ارتفاع پایین پرواز می کنند شکایت می کنند و ابراز نگرانی و اظطراب از این که هر زمان احتمال دارد هواپیمایی یا هلی کوپتری روی شهر سقوط کند و فاجعه ای به بار آورد. کما این که در سال ۲۰۰۴ یک هلی کوپتر نظامی آمریکایی در دانشگاهی در اوکیناوا سقوط کرد و خساراتی به ساختمانها و تاسیسات دانشگاه وارد آورد.
آن موقع من اتفاقا در ژاپن بودم تلویزیون ملی ژاپن NKH تصاویری را پخش کرد که نشان می داد نیروهای آمریکایی دور هلی کوپتر سقوط کرده نوار ورود ممنوع کشیده اند و به پلیس ژاپن حق بررسی این حادثه را نمی دهند. صحنه عجیبی بود از تحقیر ژاپن توسط آمریکا و این که واقعا آمریکا هنوز بعد از نیم قرن پایان جنگ چه قدرت بلامنازعی در این کشور دارد.
به علاوه قانون شکنی سربازان آمریکایی و همچنین اخبار تجاوز به عنف سربازان آمریکایی حاضر در این جزیره که بارها در رسانه های ژاپن نیز انعکاس پیدا می کند کاسه صبر ساکنان این جزیره را لبریز کرده است.
اکنون که بعد از سال ها، فریاد اعتراض ساکنان اوکیناوا به گوش دولت ژاپن رسیده است، این دولت تلاش دارد تا قسمتی از این نیروها را به جزیره ای در نزدیکی اوکیناوا انتقال دهد. مشکل این جاست که هم ساکنان اوکیناوا و هم ساکنان جزیره “توکونوشیما” که قرار است میزبان قسمتی از این نیروها باشد شدیدا با این طرح مخالفت می کنند.
هاتویاما در سفر چند روز پیش خود به اوکیناوا و در دیدار با مردم این جزیره در اظهاراتش بارها از آنان خواست که قسمتی از این بار بردوش آن ها باشد تا این مسئله حل و فصل پیدا کند. ساکنان حاضر در سخنرانی هاتویاما در اوکیناوا در حین سخنرانی او بارها با فریاد اعتراضی خود سخنان او را قطع کردند.

در پایان این دیدار وقتی هاتویاما قصد ترک جلسه را داشت خانمی به سمت وی حمله برد اما محافظان شخصی هاتویاما از رسیدن وی به هاتویاما جلوگیری کردند. قبل از سفر هاتویاما به اوکیناوا ساکنان این جزیره در یک راهپیمایی صد هزار نفری علیه حضور نیروهای آمریکایی در این کشور شرکت کرده بودند.
ساکنان اوکیناوا که جنوبی ترین جزیره این کشور است از این که بعد از سال ها اعتراض و فریاد و صرف انرژی فراوان این مسئله را هنوز حل نشده می بینند دچار یاس و نا امیدی شده اند.
هاتویاما با این انتقاد روبه روست که قبل از به قدرت رسیدن قول انتقال نیروهای آمریکایی به خارج از این جزیره را داده بود و اکنون خلاف وعده عمل می کند.
هاتویاما می گوید، با توجه به اهمیت نظامی و امنیتی حضور این نیروها برای ژاپن،‌ عملا انتقال کل این نیروها به خارج از این جزیره امکان پذیر نیست. همچنین در صورت انتقال بخشی از این نیروها، از نقطه نظر ملاحظات نظامی، پایگاه جدید باید در نزدیکی اوکیناوا باشد. این همان مسئله ای است که آمریکائی ها بر آن تاکید کرده اند و در دیدار خود با مسئولان ژاپنی به آنان گوش زد کرده اند.
ساکنان توکوشیما می گویند مهمان ناخوانده نمی خواهند و دوست ندارند آرامششان برهم بخورد.
اکنون به نظر می رسد مسئله پایگاه نظامی آمریکا در اوکیناوا توپ آتشی است که آمریکا در خرمن ژاپنی ها انداخته است و بدون این هیچ رغبتی برای حل و فصل این مشکل از خود نشان دهد، تنها نظاره گر پایان ماجراست.

شهروندان ژاپنی ساکن استان اوکیناوا یکبار نیز در سال ۱۹۹۵ میلادی و در اعتراض به هتک حرمت یک دختر دانش آموز توسط تفنگداران دریایی آمریکا در استان اوکیناوا تظاهرات اعتراض آمیز بزرگی را سازماندهی و برگزار کرده بودند و تظاهرات دیگری نیز در سال ۲۰۰۷ میلادی برگزار شده بود.
تظاهرکنندگان ژاپنی در این تظاهرات که شمار آنها به حدود ۹۰ هزار نفر می رسید، از دولت مرکزی درخواست کردند تا زمینه خروج هشت هزار نظامی و تجهیزات نظامیان آمریکایی پایگاه هوایی فوتمما تفنگداران دریایی آمریکا در استان اوکیناوا به خارج از این استان را فراهم کند.
در تظاهرات امروز استان اوکیناوا که در شهر یومیتان برگزار شد ،”هیروکازو ناکایما” استاندار استان اوکیناوا و ۳۹ شهردار از ۴۱ شهردار شهرهای این استان همراه با دیگر شهروندان ژاپنی حضور داشتند.
“توموکو آبه” رییس خط مشی سیاسی حزب سوسیال دمکراتیک، حزب ائتلافی حزب حاکم دمکراتیک و ” کازئو شیئی” رهبر حزب کمونیست از احزاب مخالف دولت نیز در جمع معترضان ژاپنی حضور داشتند.
تظاهرکنندگان ژاپنی در پایان تظاهرات امروز خود بیانیه ای صادر کردند که در آن از دولت های ژاپن و آمریکا خواسته شده است تا طرح موجود برای انجام جابجایی نظامیان آمریکایی در استان اوکیناوا لغو شود.
براساس طرح موجود مربوط به جابجایی نظامیان آمریکایی که در ماه می سال ۲۰۰۶ میلادی میان وزرای امور خارجه و دفاع دولت های پیشین ژاپن و آمریکا به امضا رسیده است، تجهیزات و هشت هزار تفنگدار دریایی پایگاه هوایی آمریکا در منطقه پرجمعیت شهر گینوان استان اوکیناوا باید به منطقه کم جمعیت در ساحل شهر ناگو در نزدیکی پایگاه هوایی سچواب آمریکا در همین استان منتقل شوند.
“یوکیو هاتویاما” نخست وزیر ژاپن اخیرا بار دیگر اعلام کرد که وی درنظر دارد تا آخر ماه آینده میلادی (می) موضوع مربوط به طرح جابجایی نظامیان آمریکایی در استان اوکیناوا را حل و فصل کند.
تظاهرکنندگان ژاپنی که بسیاری از آنها ملبس به لباس های زردرنگ بودند و در اعتراض به طرح دولت ژاپن در خصوص اجرای جابجایی نظامیان آمریکایی ، کارتهای زرد خود را به نشانه اعتراض به طرح یوکیو هاتویاما نخست وزیر ژاپن با خود حمل می کردند.
هیروکازو ناکایما استاندار استان اوکیناوا که به طور مشروط طرح موجود مربوط به جابجایی نظامیان آمریکایی در استان اوکیناوا را پذیرفته است، از هاتویاما خواست تا خطرات ناشی از حضور نظامیان آمریکایی و جرایمی که آنها به واسطه حضور پایگاه فوتمما در استان اوکیناوا وجود دارد را برطرف سازد.
ناکایما از جمله از شهروندان ژاپنی سراسر این کشور خواست تا از طرح کاهش حضور نظامیان آمریکایی در استان اوکیناوا حمایت کنند.
درحال حاضر حدود ۵۰ هزار تفنگدار دریایی و هوایی آمریکا به همراه اعضای خانواده های خود در استان اوکیناوا بسر می برند و حدود ۷۰ درصد از کل تاسیسات و پایگاههای آمریکایی در ژاپن در این استان مستقر است.
جرایم متعدد تفنگداران دریایی و هوایی آمریکایی و خانواده های آنها از جمله هتک حرمت زنان و دختران دانش آموز، سرقت و تصادفات رانندگی منجر به قتل شهروندان ژاپنی در استان اوکیناوا، ضرب و شتم شهروندان ژاپنی و رانندگی در حال مستی از جمله جرایمی است که در طول بیش از نیم قرن گذشته موجب شده است تا مقامات محلی ، برخی نمایندگان مجالس مشاوران و نمایندگان و دیگر شهروندان ژاپنی با برگزاری تظاهرات اعتراض آمیز از دولت مرکزی درخواست کنند تا زمینه کاهش بار ناشی از حضور نظامیان آمریکایی در این استان را فراهم کنند.
حزب حاکم دمکراتیک به رهبری یوکیو هاتویاما نخست وزیر ژاپن در ماه آگوست سال گذشته میلادی (۲۰۰۹) در هنگام رقابتهای انتخاباتی چهل و پنجمین دوره انتخابات مجلس نمایندگان وعده داده بود که در صورت پیروزی در انتخابات در طرح جابجایی نظامیان آمریکایی در استان اوکیناوا بازنگری می کند.
با پیروزی حزب دمکراتیک ژاپن ، تا چند ماه پس از روی کارآمدن دولت جدید لحن دولت حمایت از وعده های داده شده بود اما پس از رفت و آمدهای مکرر مقامات ارشد آمریکایی به ژاپن و دیدار با مقامات ژاپنی از جمله سفر “رابرت گیتس” وزیر دفاع و “کورت کمپل” معاون وزیر امور خارجه آمریکا و دیگر معاونین وزارت امور خارجه و دفاع آمریکا و تحت فشار قراردادن هاتویاما و دولت وی لحن مقامات ارشد ژاپنی تغییر کرد.
آنها که در ابتدا مصر به اجرای طرح بازنگری بودند، برای حل این مساله ابتدا جزایری در استان اوکیناوا و سپس نقاط دیگری را در استانهای همجوار این استان معرفی کردند که در تمامی طرحهای پیشنهادی شهروندان ژاپنی نقاط مختلف اعتراضات خود را در این زمینه اعلام کردند ضمن این که به رغم پیشنهادات دولت ژاپن، مقامات آمریکایی همواره بر اجرای این طرح در این استان تاکید داشته و دارند.
به دنبال این موضوع در آستانه سفر “باراک اوباما ” رییس جمهور آمریکا سفری که قرار بود به مدت دو تا سه روز به ژاپن انجام شود کاهش یافت و اوباما شبانه وارد توکیو شد و با هاتویاما دیدار کرد و روز بعد از آن این کشور را ترک کرد که در آن زمان گفته شد یکی از دلایل این کاهش زمان دیدار از ژاپن اعلام نارضایتی به مقامات ارشد ژاپنی در مورد تعویق افتادن طرح جابجایی نظامیان آمریکایی است.
البته ژاپن با روی کارآمدن دولت جدید به رهبری حزب دمکراتیک، در مواردی نیز به درخواستهای آمریکا درخصوص ادامه فعالیتهای پرسنل نیروی هوایی ارتش دفاع از خود ژاپن در عراق و کویت پاسخ منفی داده بود و دو فروند هواپیمای نظامی ترابری سی۱۳۰ را به همراه این نیروها به کشور بازگردانده بود.
نیروهای ارتش دفاع از خود ژاپن در کویت عملیات ترابری نیروهای نظامی و تجهیزات و کمکهای مورد نیاز عراق را در مسیر کویت به شهرهای مختلف این کشور برعهده داشت.
ژاپن در دوران آغاز فعالیت حزب دمکراتیک در یک مورد نیز به درخواست آمریکا پاسخ منفی داد و آن زمانی بود که علاوه بر آمریکا کشورهای متحد آن نیز از توکیو خواسته بودند تا به عملیات سوخت رسانی به کشتیهای جنگی کشورهای شرکت کننده در جنگ با تروریسم به رهبری آمریکا در افغانستان در اقیانوس هند ادامه دهد، اما به این درخواست پاسخ منفی داده بود.
پرسنل نیروی دریایی ارتش دفاع از خود ژاپن از سپتامبر سال ۲۰۰۱ میلادی و پس از حادثه حمله به برجهای دوقلو در آمریکا ، عملیات سوخت رسانی و ارایه آب آشامیدنی به ۱۱ کشور شرکت کننده در جنگ با تروریسم در افغانستان به رهبری آمریکا در اقیانوس هند را بر اساس قانون مقابله با تروریسم برعهده داشت.
این قانون در دوران حزب لیبرال دمکراتیک که بیش از نیم قرن قدرت را در ژاپن در اختیار داشت، به دلیل آن که اکثریت کرسیها در مجالس نمایندگان و مشاوران (دیت) در اختیار این حزب بود ، به رغم مخالفت احزاب مخالف همواره مورد تصویب قرار می گرفت.
طرح جابجایی نظامیان آمریکایی در استان اوکیناوا نیز از دیگر طرح هایی بود که به اعتقاد بسیاری از کارشناسان نظامی و سیاسی، مخالفت حزب حاکم ژاپن می توانست تاثیرات منفی را بر روابط همپیمانی توکیو – واشنگتن بر جای بگذارد که این موضوع را هم اینک می توان در سردی روابط دو کشور تاحدی مشاهده کرد.
دیدار اخیر ۱۰ دقیقه ای رییس جمهور آمریکا با نخست وزیر ژاپن در حاشیه اجلاس امنیت هسته ای در نیویورک از جمله این مسایل است که به اعتقاد بسیاری از کارشناسان مسایل سیاسی ، زمان کم این دیدار که هاتویاما در آن درنظر داشت تا طرح خود را برای اجرای جابجایی نظامیان آمریکایی مطرح کند، خود دلیلی بر نگرانی مقامات آمریکایی و شخص اوباما از مواضع دولت هاتویاما در اجرای این طرح است.
هرچند “هیرافومی هیرانو” دبیر و سخنگوی ارشد دولت ژاپن خبر رسانه های بزرگ ژاپنی را رد کرد اما بسیاری از رسانه های ژاپنی ضمن زیر سوال بردن دیدار ۱۰ دقیقه ای هاتویاما با اوباما این موضوع را منعکس کردند که “اوباما در این دیدار به هاتویاما گفته است که وی هیچ اعتمادی به اجرای این طرح ندارد”.
درحال حاضر یوکیو هاتویاما رهبر حزب حاکم دمکراتیک و نخست وزیر ژاپن اعلام کرده است که آخر ماه می سال جاری میلادی وی تصمیم نهایی درخصوص اجرای طرح جابجایی نظامیان آمریکایی را اعلام می کند.
این درحالی است که هیروکازو ناکایما استاندار اوکیناوا امروز در جمع تظاهرکنندگان ژاپنی خاطرنشان کرده است که اگر تلاش های نخست وزیر در خروج نظامیان آمریکایی پایگاه هوایی فوتمما تفنگداران دریایی آمریکا در فوتمما به خارج از استان اوکیناوا با شکست روبرو شود وی نمی تواند به نظامیان آمریکایی پایگاه فوتمما که در منطقه پرجمعیت شهر گینوان مستقر هستند اجازه فعالیت دهد.
ناکایما در جمع تظاهرکنندگان خاطرنشان کرد: برخی از اعضای هیات دولت ژاپن با طرح مربوط به ادامه فعالیت نظامیان آمریکایی پایگاه فوتمما با دیده اغماض می نگردند که وی با این ایده نیز مخالف است و هرگز تصمیم خود در این زمینه را رها نمی کند.
وی با بیان این که میزبانی از پایگاه های نظامیان آمریکایی در استان اوکیناوا و شهروندان ژاپنی ساکن در این استان فزونی یافته است، خواستار آن شد که در راستای کاهش حضور بار نظامیان آمریکایی در این استان، شهروندان ژاپنی در نقاط دیگر ژاپن نیز میزبان این نظامیان باشند.
وی افزود: این مشکلی نیست که فقط متعلق به شهروندان ژاپنی ساکن در استان اوکیناوا باشد زیرا ایمنی هر شهروند ژاپنی با این استان گره خورده است.
استاندار اوکیناوا با بیان این که اجرای طرح جابجایی نظامیان آمریکایی پایگاه هوایی فوتمما در استان اوکیناوا بشدت مشکل است از نخست وزیر ژاپن خواست تا در پاسخ به اعتراضات حدود ۹۰ هزار نفر از شهروندانی ژاپنی شرکت کننده در این اعتراضات، راه حل منطقی بیابد.
در بیانیه پایانی تظاهرکنندگان از دولتهای ژاپن و آمریکا خواسته شده است تا در راستای حفظ ایمنی شهروندان ژاپنی ساکن استان اوکیناوا، شکوفایی این استان و فراهم کردن محیط زیستی مناسب زندگی ساکنان اوکیناوا ، اجرای طرح جابجایی نظامیان پایگاه هوایی فوتمما را در استان اوکیناوا ملغی کنند.
براساس آخرین نظرسنجی های رسانه های بزرگ ژاپنی، دولت هاتویاما در شرایط سخت سیاسی بسر می برد و درصورتی که تا پایان ماه می سال جاری میلادی نتواند طرح جابجایی نظامیان آمریکایی را اجرا کند، زمینه کاهش بیش از پیش محبوبیت دولت این کشور فراهم می شود.
این نظرسنجی ها نشان داده اند که میزان محبوبیت دولت ژاپن بشدت کاهش یافته است که از جمله مهمترین دلیل آن نارضایتی شهروندان ژاپنی درخصوص تصمیم دولت برای اجرای طرح جابجایی نظامیان آمریکایی پایگاه فوتمما است که تا پیش از این قرار بود به خارج از استان اوکیناوا منتقل شوند و الان تصمیمات جدیدی در این زمینه گرفته شده است.
در حال حاضر بسیاری از شهروندان ژاپنی در این نظرسنجیها که توسط رسانه های بزرگ ژاپنی نظیر کیودو، خبرگزاری رسمی ژاپن، ان.اچ.کی، تلویزیون سراسری ژاپن و روزنامه های یومیوری، آساهی، نیکی، ماینیچی و سانکی انجام شده است ، خواستار آن شده اند که نخست وزیر درصورت عدم موفقیت در اجرای این طرح باید از سمت خود استعفا دهد.
نتایج نظرسنجیهای رسانه های بزرگ ژاپنی نیز در ادامه فعالیتهای سیاسی رهبران ژاپنی از اهمیت بسیاری برخوردار است، به طوری که برخی از نخست وزیران پیشین ژاپن از جمله ” شینزو آبه ” ، ” یاسوئو فوکودا ” و ” تارو آسو” به دلیل همین کاهش محبوبیت مجبور به استعفای از سمت خود شدند.
با توجه به اینکه میزان محبوبیت دولت ژاپن از بیش از ۷۰ درصد در ماه سپتامبر ۲۰۰۹ میلادی زمان روی کارآمدن به کمتر از ۳۰ درصد درحال حاضر رسیده است، دولت ژاپن تصمیم سختی را در این زمینه باید اتخاذ کند و بر این اساس انتظار می رود در طی یک ماه آینده، شرایط ویژه سیاسی در این کشور ایجاد شود.

منبع: ایرنا

دانشجویان و دوستان و آشنایان همیشه از من سوال می کنند که نظر ژاپنی ها نسبت به ایران چیست و چه تصوری از ایران دارند.

گفتن اینکه اکثر ژاپنی ها اطلاعات زیادی راجع به ایران ندارند و آن هایی هم که دارند تصورشان از ایران اکثرا منفی است برای آن ها مایوس کننده است.
چند ماهی است که هواپیمایی ایران ایر پرواز خود به توکیو را بنا به دلایلی لغو کرده است و مسافرانی که عازم این کشور هستند مجبورند بلیط شرکت های هواپیمایی بیگانه را تهیه کنند. اگرچه سوارشدن به هواپیماهای کهنه و از دور خارج شده ایران ایر دل و جرات می خواهد و کار هرکس نیست سوار شدن به این هواپیما، با این همه عرق ملی آدم اجازه نمی دهد هواپیمایی کشورهای بیگانه را سوار شود و ارز داخل جیب مخصوصا این شیخ نشین های خلیج فارس کند.
اما وقتی که چاره نیست و این روزها دست ما از جاهای مختلف در حال کوتاه شدن است و این یکی هم روش چه می شود کرد.

می گویند کسانی که مرگ به سراغشان می آید مرحله اول برایشان غیر قابل قبول است، در مرحله بعدی شخص به مبارزه با مرگ‌می پردازد و مرحله سوم که نمی تواند بر آن غلبه کند حس غم برش می دارد و دست آخر معلوم است که چاره ای جز تسلیم ندارد.
آوردن چنین مثالی شاید هیچ تناسبی با موضوع فوق نداشته باشد. اما گاهی چنان حس ناتوانی و ناچاری به آدم دست می دهد که می تواند به طور مجازی چند مرحله فوق را تجربه کند.
چند روز پیش این حقیر با هواپیمایی یکی از همین کشورهای حاشیه خلیج فارس که آن ها عربی می خوانند به ژاپن آمدم. مسیر من از تهران تا دبی و از دبی تا اوساکا بود. در حالیکه در طول مسیر از دبی تا اوساکا اطلاعات پرواز علاوه بر زبان های عربی و انگلیسی به زبان ژاپنی هم هست, در طول پرواز از تهران تا دبی هیچ خبری از اطلاعات پروازی به زبان فارسی نیست.
اگرچه از مجموع این زبان ها آدم چیزی دستگیرش می شود که چه اطلاعاتی داده می شود اما نبودن اعلان به زبان ملی آدم به معنای نادیده گرفته شدن خود شخص محسوب می شود.
این شوک ها آرام آرام به آدم وارد می شود تا برای مراحل بعدی کاملا آماده شود و به نوعی تسلیم شود. شوک بزرگتر زمانی اتفاق افتاد که بعد از فرود در فرودگاه اوساکا و گرفتن بار از گمرک فرودگاه اوساکا باید خارج می شدم.
پلیس فرودگاه بعد از گرفتن گذرنامه من رو به من کرد و گفت: “تریاک آریماسن کا؟” (تریاک همراه نداری؟)
به لطف برخی از هموطنان عزیز پلیس ژاپن نیز با واژه فارسی تریاک از مسافران ایرانی استقبال می کند.
نتیجه این  که اولاً بر هموطنان عزیز و ارجمند واجب است جهت ارایه چهره زیبا و فرهمند از کشور خود نهایت تلاش بیشتری کنند و با افرادی که چهره ای زشت از ایران به جهانیان ارایه می کنند برخورد کنند.

ثانیاً دولت ایران باید وظیفه خود بداند از حقوق حقه تک تک کسانی که هویت ایرانی دارند دفاع کند و از حیثیت و آبروی ایرانیان محافظت کند.

در این نوشتار که نویسنده طی چندین سال به مطالعه و مشاهده سرزمین آفتاب تابان (ژاپن) پرداخته، درس‌هایی از فرهنگ آموزش و مدارس ژاپنی ها را به صورت خلاصه ارائه کرده‌است.
به ژاپن باید به مثابه آئینه نگاه کرد و نه یک راهکار
(مری وایت ۱۹۸۷ به نقل از لوئیس ۱۹۹۵ ترجمه افشین منش و ایلبگی طاهر ۱۳۸۵)
برای شناخت سرزمین خود، بایدسرزمین دیگری را شناخت.
(لوئیس ۱۹۸۵ترجمه افشین منش و ایلبگی طاهر ۱۳۸۵)

اشاره

در دهه های اخیر دستاوردها و پیشرفت های شگرف ژاپن موجب حیرت و حسرت جهانیان شده است. بطوریکه بسیاری از پژوهشگران راز موفقیت و توفیق ژاپنی ها را در فرهنگ آموزش و پرورش آن جستجو می کنند. در این نوشتار که نویسنده (از کارشناسان پژوهشگاه آموزش و پرورش است) طی چندین سال به مطالعه و مشاهده سرزمین آفتاب تابان (ژاپن) پرداخته، درسهائی از فرهنگ آموزش و مدارس ژاپنی ها را به صورت خلاصه ارائه کرده، که تقدیم می شود:

مقدمه
پژوهش های انجام شده در خصوص فرهنگ آموزش و فرهنگ مدارس ژاپنی ها، اعجاب جهانیان را برانگیخته است. بطوریکه در چندین آزمون بین المللی (TIMSS تیمز)، آموزش و پرورش ژاپن جز کشورهای برتر جهان بوده است، همچنین مطالعات تطبیقی آموزش و پرورش نشان می دهد که آموزش و پرورش عمومی به ویژه دوره ابتدائی از کیفیت بسیار بالائی برخوردار است (سرکارآرانی، ۱۳۸۴). “اَزرا ووگل” (استاد دانشگاه هاروارد) که حدود ۲۰ سال در آنجا به مطالعه مشغول بوده می نویسد: من از موفقیت های ژاپن طی دو دهه اخیر شگفت زده شده بودم، از خودم می پرسیدم چرا ژاپن، بی آنکه منابع طبیعی داشته باشد، تا این حد در حل مشکلاتی که برای جامعه آمریکا ناگشوده مانده موفق بوده است؟! اما به راستی راز موفقیت ژاپن در چیست و کدام ویژگی باعث شده تا بسیاری از آگاهان، قرن بیست و یکم را قرن ژاپن بدانند و آن را کشور شماره ۱ بشناسند؟.

نظام آموزشی ابتدایی در ژاپن
مدارس ابتدائی در ژاپن بسیار جالب و دیدنی هستند، ساختار و نظام آموزش ابتدایی ژاپن به پرورش شخصیت کودک در این دوره بسیار توجه دارند. فضای فیزیکی مدارس ابتدایی بسیار مجهز و درخور توجه هست، بطوریکه اکثر مدارس ابتدایی در ژاپن استخر دارند و فضای فیزیکی بسیار تمیز و با طراوت هستند. اما چرا مدارس ابتدائی؟

اکثر پژوهشگران آموزش و پرورش ژاپن، مدارس ابتدائی ژاپن را بسیار سرزنده، بزرگ، جالب و جاذب توصیف کرده اند، برای مثال “کومینگر” می گوید:
مدارس ابتدایی، گل سرسبد آموزش و پرورش ژاپن هستند. ژاپن در مقایسه با ایالات متحده آمریکا، سهم بیشتری از تولید ناخالص ملی خود را در مقاطع ۱۲ سال تحصیلی (ابتدایی تا دبیرستان) و مقدار کم تری از آن را در آموزش دانشگاهی خویش، هزینه می کند.
در طول بیش از یکصد سال، رهبران و دولتمردان ژاپنی به دوره آموزش ابتدایی به عنوان محوری سرنوشت ساز در توسعه ملی، نظر داشتند، چنانکه آری نوری، موری (معمار مدرنیزاسیون ژاپن) در سال ۱۸۸۵  می نویسد:

۹۹ درصد دانش آموزان دوره ابتدایی در ژاپن در مدارس ابتدایی دولتی، در محل اقامت خود درس می خوانند در این دوره تحصیلات، آموزش رایگان است و فرزندان تمام ساکنان محل، اجازه ثبت نام دارند (لوئیس ترجمه افشین منش و ایلبگی طاهر ،۱۳۸۵،۵).
در ژاپن ۹۰ درصد دانش آموزان، کلاس دوازدهم را با موفقیت پشت سر می گذرانند (این نسبت در آمریکا ۷۳ درصد و در اروپا ۵۰ درصد است) [رولن و بیورک ۱۹۹۸، ترجمه رعیتی دماوندی ،۱۳۸۳-۱۳]

ویژگی های فرهنگ مدارس در ژاپن
۱ – اهمیت بسیار زیاد مردم و دولت ژاپن به آموزش و پرورش (دولت ژاپن بیشترین سهم از تولید ناخالص ملی را صرف دوره های آموزش پیش دبستانی و ابتدایی می کند)
۲ – تاکید بر کارگروهی (تیمی)- (ووگل ۱۹۷۹، لوئیس ۱۹۹۵، سرکارآرانی ۱۳۸۱، بختیاری ۱۳۸۷)
۳ – انعطاف فکری و نوپذیری نوسازی اعجاز آمیز ژاپن(ووگل ۱۹۷۹)
۴ – نظام آموزشی کارآمد – کیفیت بالای آموزش (هرمان کان)
۵ – پشتکار، صبر و حوصله، انضباط درونی
۶ – احترام به دیگران
۷ – روح همکاری دسته جمعی
۸ – انضباط و شوق به کار
۹ – ثبات

۱۰ – شوق یادگیری
۱۱ – اخلاق کار و تلاش
۱۲ – در زمینه مدیریت، ژاپنی ها به رهبری جمعی گرایش دارند
۱۳ – تاکید بر جنبه ی کاربردی آموزش
۱۴ – شیوه آموزش عملگرا، تاکید بر آزمایش و پژوهش
۱۵ – دانش آموزان در کارهای مدرسه مشارکت فعال دارند (تعاون، همراهی گروهی)
۱۶ – مدرسه در ژاپن محل زندگی دانش آموزان است
۱۷- در مدارس سعی در بالابردن “اعتماد به نفس” فراگیران(دانش آموزان) است
۱۸ – مدارس ژاپنی تلاش برای رشد خلاقیت، رشد روحیه کارگروهی می کنند
۱۹ – بازی های آزاد در مدارس مورد توجه است
۲۰ – مدارس ژاپنی- بچه ها را برای زندگی در جامعه تربیت می کند
۲۱ – پرورش حس اعتماد به نفس
۲۲ – شکوفائی خلاقیت
۲۳ – مشارکت و درگیرکردن بچه ها به صورت عملی
۲۴ – پرورش حس مسئولیت پذیری
۲۵ – تاکید بر رفاقت بین دانش آموزان به جای رقابت
۲۶ – تاکید بر دوستی و همکاری بین بچه ها
۲۷- همکاری در نظافت مدرسه

۲۸- همکاری بسیار نزدیک خانواده (اولیاء) با مدرسه

۲۹- تاکید بر دوستی و رفاقت در مدارس (لوئیس ۱۹۸۵)
۳۰- توجه به خودفرمانی یا خود مدیریتی (لوئیس)
۳۱-تاکید  بررشد اجتماعی(بنجامین ۱۹۹۷)،سهم زیادی از آموزش در ژاپن به زندگی اجتماعی و رشد اجتماعی می پردازد
۳۲- ایجاد فرصت های مساوی برای همگان
۳۳ –آموزش  (پرورش) تمامی کودکان با یک روش
۳۴- معلمان مربی اند نه مستبد (معلم در نقش هادی و راهنما)
۳۵- در مدارس ژاپن تفریح و شادی ضروری است
۳۶- در مدارس با تفریح و شادی دانش آموزان را وارد به مشارکت و همکاری می کنند
۳۷- در ژاپن کلاسها به گروه های کوچک تقسیم می شود
۳۸- ژاپنی ها کوشیده اند شادی و لذت را به فرایند یادگیری بیامیزند
۳۹- در کلاسهای درسی ژاپن تعارض و دشمنی بین معلم و شاگرد وجود ندارد
۴۰- هیچ دانش آموزی در ابتدایی مردود نمی شود – هیچ دانش آموزی از مشارکت در فعالیت ها منع نمی شود (بنجامین ۱۹۹۷).

ژاپنی ها اعتقاد دارند تجربه ها، تأثیر بلند مدت در رشد  دارد لذا برای پرورش افراد تجارب مهم هستند

* برنامه درسی ملی در بردارنده راهکارهایی برای فعالیتهای غیردرسی دانش آموزان می باشد (برنامه  نظافت مدرسه) از آنجا که در مدارس ژاپنی، سرایداری وجود ندارد، پاکیزه نگه داشتن کلاسها، راهروها یا سرویس های بهداشتی، زمین های بازی بر عهده دانش آموزان است.

نگارنده که خود به مشاهده از مدارس ژاپن پرداخته، بسیاری از دانش آموزان ابتدایی و پیش دبستانی را در حال نظافت کلاس و مدرسه دیده است. در یکی از مدارس ابتدایی در کیوتو و یک مرکز پیش دبستانی در توکیو شاهد دستمال کشیدن بچه ها در راهرو و کلاس بوده است.

به زعم برخی پژوهشگران (لوئیس، سرکار آرانی، دوای و دیگران) در مدارس ژاپن آموزش قلب ها و اندیشه ها بچه ها مدنظر است. پژوهش لوئیس (۱۹۹۵)، نشانگر تجلی فرهنگ ژاپنی در فرآیند آموزش و یادگیری در مدارس ژاپن است، و در مدارس ژاپن به صورت حیرت انگیزی آموزش و یادگیری در قالب سناریوهای فرهنگی مدیریت می شود و آموزش و پرورش ژاپن تا حدود زیادی فرهنگی است و مبتنی بر فرهنگ ژاپنی است.

آموزش و پرورش ژاپن با همه محاسن که می تواند برای ما آموزنده باشد و از آن تجارب موفق درس گرفت ولی در دهه های اخیر با مشکلاتی مواجه بوده که منجر به تفکر و تعقل صاحبنظران علوم تربیتی ژاپنی شده است ازجمله Bullying (اذیت و آزار بچه ها) کمی انگیزه دانش آموزان برای درس نداشتن علاقه برای ادامه تحصیل (پرفسور نقی زاده)، عدم توجه به فردیت ]در ژاپن به کار گروهی و تیمی بسیار توجه می شود- در نتیجه فرد و خواسته های فردی کمتر مورد توجه است[ موجب مشکلاتی شده است، که درخور توجه است.

ویژگی مهم فضای فرهنگی مدارس ژاپن (در دوره ابتدایی) سرزندگی، شلوغی، شادابی، شادی و جار و جنجال کلاس است. معلمان ژاپنی بر خلاف همکاران خود درسایر کشورها تلاشی برای سکوت و ساکت و بی حرکت نگه داشتن دانش آموزان خود نمیکنند. از آنجا که دانش آموز مجاز است با بغل دستی خود صحبت کند برای تراشیدن مدادش از جا بلند شود یا پرده ها را بکشد. این قبیل کارها، اختلال در نظم کلاس بشمار نمی رود. بنابراین نظم و انضباط تحمیلی نیست و در نتیجه کلاسها نیز شلوغ و پر جار و جنجال است و این امر از نظر معلمان، بی اشکال است.

ووگل (استاد دانشگاه هاروارد)، معتقد است نوسازی ژاپن از اواسط قرن نوزدهم (یعنی عصر امپراتوری       “می جی” در سال ۱۸۶۸) آغاز شده و از این زمان ژاپنی ها به طور جدی با فرهنگ غرب آشنا شدند و از ترکیب و تلفیق عناصر فرهنگی خود، فرهنگ نوین ژاپن را ساختند. روش ژاپنی ها در این ترکیب فرهنگی، هشیارانه و آگاهانه بود (ووگل ۱۹۷۹، ترجمه خوارزمی و اسدی ۱۳۷۱).ژاپنی ها تمدن و فرهنگ کهن خود را با دانش نوین در آمیختند و کهن  را دور نینداختند. حاصل این آمیزش بسیار اثربخش بود و فرهنگ ژاپن شکوفا شد. همچنین ویژگی ها همچون پشتکار، صبر و حوصله، انضباط درونی، حساسیت و احترام به دیگران، تاکید بر کارگروهی (تیمی) در موفقیت آنها سهم داشته، ولی “ووگل” معتقد است: پیشرفت های ژاپنی ها بیشتر دستاورهای ساختارهای سازمانی، سیاستگذاری و برنامه ریزی درست آنهاست. شاید بتوان گفت “مدیریت ژاپنی” که زبانزد جهانیان است در این توفیق سهم بسزایی داشته است.

بسیاری از پژوهشگران علل توفیق ژاپن را به نظام آموزش و پرورش کارآ، با کیفیت و سرمایه گذاری زیاد روی پرورش منابع انسانی، سختکوشی و وفاداری افراد به سازمان هائی که در آن کار می کنند، احساس تعهد در جهت رشد و پیشرفت، فداکاری و آمادگی برای اصلاح نارسائی ها و اشتباهات خود، سازماندهی و مدیریت بسیار خوب و کارساز  نسبت میدهند (هرمن کان). همچنین برخی اندیشمندان می گویند: مردم ژاپن به آموزش و پروردن منابع انسانی خود بسیار توجه و تاکید دارند (طوسی، ۱۳۸۴)، برخی دیگر پژوهشگران جهش ژاپن را ناشی از ویژگی های فرهنگی خاص ژاپنی ها می دانند و برخی نویسندگان    توانائی ها ژاپنی ها را برای “کار گروهی” کلید موفقیت آنها می دانند.

* پی نویس
بخشی از نوشتار حاضر، حاصل مشاهده، مصاحبه وحضور نگارنده در مدارس ژاپن است که با مساعدت پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش، سفارت ژاپن در ایران و ایران در ژاپن، اساتیدی همچون دکتر سرکارآرانی، دکتر خرازی، دکتر عراقچی، دکتر گواهی، استاد صافی ، پرفسور محمد نقی زاده، پرفسور اوکاموتو(Okamoto)، کویاما خانم موریتا (Morita) انجام شده است.

منابع:

• - سرکار آرانی، محمدرضا (۱۳۸۱). فرهنگ آموزش در ژاپن. تهران : روزنگار
• - ماتسوشیتا، کونوسوکه (۱۳۷۷). مشت آهنین در دستکش مخملی: ۱۰۱ ویژگی دیگر مدیریت و رهبری ترجمه محمدعلی طوسی. تهران: سخن
• - بختیاری، ابوالفضل (تیره، ۱۳۸۶). درسهائی از ژاپن. خبرنامه انجمن دوستی ایران و ژاپن، سال هفتم شماره ۱۶
• - طوسی، محمدعلی (۱۳۸۴). درسنامه فرهنگ سازمانی: دوره دکتری مدیریت آموزشی. تهران: واحد علوم و تحقیقات
• - لوئیس، کاترین (۱۹۹۵). آموزش قلب ها و اندیشه ها. ترجمه ح. افشین منش و ش. ایلبگی طاهر. تهران: ساز و کار، چاپ چهارم ۱۳۸۵
• گواهی، عبدالرحیم (۱۳۸۶). شینتوئیزم. تهران: علم
• دوای، لوئیس، سوگا، ماتسودا (۱۳۸۸). آموزش به مثابه فرهنگ. ترجمه سرکار آرانی، شی می زو و موریتا. تهران : تربیت
• Monbusho (1995). Education in Japan. Tokyo: Monbusho
• Monbukagakusho (2008) Minstry of Education,culture sport,science and technology.Tokyo: Minstry of Education,culture sport,science and technology.Tokyo

*دکتر ابوالفضل بختیاری؛ پژوهشگاه آموزش وپرورش – پژوهشکده خانواده

حزب حاکم دموکراتیک در چهل و پنجمین دوره انتخابات سراسری مجلس نمایندگان ژاپن که درماه آگوست سال ۲۰۰۹ میلادی برگزار گردید، موفق شد به پیروزی چشمگیری دست یابد و پس از گذشت بیش از نیم قرن، حکومت را از دستان حزب لیبرال دموکراتیک خارج سازد.
در اختیار گرفتن قدرت در ژاپن توسط “یوکیو هاتویاما ” رهبرحزب دموکراتیک و نخست وزیر ژاپن ، زمینه را برای تغییراتی در سیاست های خارجی این کشور بویژه در روابط همپیمانی توکیو – واشنگتن فراهم کرد.
این تغییر سیاست های دولت ژاپن به گونه ای بود که موجب شد تا کاخ سفید آمریکا ضمن واکنش نشان دادن به آن، از مواضع جدید هاتویاما ابراز نگرانی کند.
هاتویاما و حزب حاکم دموکراتیک پس از تثبیت قدرت درمجالس نمایندگان و مشاوران ژاپن (دیت) و دراختیار گرفتن نخست وزیری در این کشور همواره موضوع بازنگری در پیمان امنیتی موجود میان توکیو – واشنگتن را مطرح کرده و بارها بر این نکته تاکید می کردند که دولت کنونی ژاپن خواستار روابطی برابر با آمریکا است ، موضوعی که به نظر نمی رسد چندان مورد رضایت آمریکایی ها باشد.
نخست وزیر ژاپن و اعضای کابینه اش که رهبران دو حزب سوسیال دموکراتیک و حزب نوین مردم نیز در آن حضور دارند ، از زمان آغاز بکار دولت جدید این کشور و در راستای اجرای بازنگری در موافقتنامه امنیتی میان توکیو – واشنگتن خواستار خروج تجهیزات و نیروهای نظامی آمریکایی پایگاه فوتمما نیروی دریایی آمریکا در استان اوکیناوا به خارج از این استان و یا این کشور بودند.
مقامات ارشد دولت جدید ژاپن هدف از بازنگری در طرح جابجایی نظامیان آمریکایی در اوکیناوا را کاهش میزان حضور تاسیسات و نیروهای نظامی آمریکا در این استان که از جمله خواسته های اساسی شهروندان ژاپنی بود، عنوان می کردند.
با این حال لحن سخنان نخست وزیر ژاپن و وزرای کابینه این کشور پس از مدتی تغییر کرد و نرمتر شد به طوری که پافشاری ها برای خروج این نیروها از استان کمتر شد و به بعد موکول شدن اجرای این طرح و یا انجام جابجایی نیروهای آمریکایی در این استان از جمله مواردی بود که در حال حاضر مطرح می شود.
امروز نیز که آغاز پنجاهمین سالگرد امضای پیمان امنیتی میان ژاپن و آمریکا فرا رسیده است ، یوکیو هاتویاما رهبر حزب حاکم و نخست وزیر ژاپن با صدور بیانیه ای به همین مناسبت گفت که توکیو با آغاز پنجاهمین سال امضای این پیمان امنیتی، برای داشتن روابط همپیمانی عمیق با واشنگتن و ارایه چهره جدیدی ازاین روابط برای شهروندان ژاپنی تلاش می کند.
البته مواضع نخست وزیر ژاپن همانطور که پیش از این شرح داده شد، با مواضعی که وی و اعضای کابینه اش در چهار ماه پیش و پس از در اختیار گرفتن قدرت در ژاپن اعلام کرده بود با مواضع کنونی آنها متفاوت است ضمن این که این سخنان در حالی بیان می شود که دو کشور بر سر طرح جابجایی نظامیان آمریکایی پایگاه هوایی فوتمما تفنگداران دریایی آمریکا در استان اوکیناوا واقع در جنوب غربی این کشور با مشکل روبرو شده اند.
به گزارش خبرگزاری کیودو ، هاتویاما در این بیانیه یاد آور شده است که روابط همپیمانی موجود میان ژاپن و آمریکا بویژه برای این کشور از زمان پس از جنگ جهانی دوم تاکنون مفید بوده است و قدرت بازدارندگی هسته ای آمریکا، نقش بزرگی برای تامین امنیت و ثبات برای ژاپن و کشورهای فاقد تسلیحات هسته ای که با رشد تهدیدها بویژه از سوی کره شمالی روبرو هستند، به دنبال داشته است.
وی از روابط همپیمانی ژاپن و آمریکا به عنوان یک روابط ضروری نه فقط برای ژاپن بلکه برای کشورهای منطقه آسیا و اقیانوس آرام یاد کرد و گفت: ادامه حضور نظامیان آمریکایی و پایگاه های آنها در ژاپن که بر اساس پیمان امنیتی موجود میان دو کشور صورت گرفته است، برای شهروندان ژاپنی و کشورهای منطقه احساس خوب امنیتی به دنبال دارد.
هاتویاما افزود: دولت ژاپن با همکاری مشترک با دولت آمریکا برای عمیق تر شدن همکاری های مناسب دو کشور در قرن بیست و یکم که به عنوان هسته موافقتنامه امنیتی میان توکیو- واشنگتن محسوب می شود، امیدوار است که ثمرات این همکاری تا اواخر سال جاری میلادی برای شهروندان ژاپنی قابل مشاهده باشد.
وی در این بیانیه ابراز امیدواری کرد که در راستای عمیق تر شدن روابط همپیمانی ژاپن و آمریکا، وی خواستار آن است که علاوه بر مساله امنیتی، دو کشور در زمینه موضوعاتی نظیر تغییرات آب و هوایی و حل دیگر چالش های جهانی همکاری نزدیکی داشته باشند.
پیمان امنیتی موجود میان ژاپن و آمریکا که در ۱۹ ژانویه سال ۱۹۶۰ میلادی به امضای دو کشور رسید، تصحیح شده پیمانی بود که در سال ۱۹۵۱ میلادی میان دو کشور به امضا رسیده بود.
بر اساس پیمان امنیتی توکیو و واشنگتن که مورد بازنگری قرار گرفت، آمریکا متعهد به دفاع از ژاپن در برابر حملات مسلحانه و استفاده از پایگاه های این کشور در مواقع ضروری شده است.
براساس این پیمان، هم اکنون بیش از ۵۰ هزار نظامی آمریکایی در ژاپن مستقر هستند که ‎ ۷۵درصد از پایگاه های آنها در جزیره جنوبی اوکیناوا قرار دارد.
حضور گسترده نیروهای نظامی آمریکایی در استان اوکیناوا که بیش از نیم قرن است ادامه دارد ، همواره با انجام اعمال خلاف تفنگداران نیروهای دریایی و هوایی آمریکا در این استان همراه بوده و نگرانی های شهروندان ژاپنی ساکن این استان را به همراه داشته است.
علاوه بر جرایم تفنگداران دریایی و هوایی آمریکا در استان اوکیناوا که احساسات شهروندان ژاپنی ساکن این استان را جریحه دار کرده است ، شهروندان ژاپنی نگران سقوط بالگردها و هواپیماهای نظامی آمریکایی و سر و صدای ناشی از تحرکات نظامی جنگنده های آمریکایی در پایگاه های این کشور بویژه در پایگاه هوایی فوتمما نیروی دریایی آمریکا در این منطقه هستند.
شهروندان ژاپنی همواره با برگزاری تظاهرات اعتراض آمیز بویژه در استان اوکیناوا که در مخالفت با حضور گسترده نظامیان آمریکایی و پایگاه های این نیروها در این استان از دولت مرکزی درخواست کرده اند تا زمینه کاهش حضور نظامیان آمریکایی و پایگاه های آنها در این منطقه را فراهم کند.
البته در حال حاضر بر اثر فشارهایی که از سوی دولت آمریکا بر دولت کنونی ژاپن وارد شده علاوه بر تغییر در لحن سخنان مقامات ژاپنی در مورد اجرای طرح جابجایی نظامیان آمریکایی، این زمینه نیز فراهم شده است که طرح انتقال تجهیزات و نیروهای نظامی پایگاه فوتمما تفنگداران دریایی آمریکا در استان اوکیناوا به سایت جدیدی در همین استان مطرح شود.
به هر سو، یوکیو هاتویاما رهبر حزب حاکم دموکراتیک و نخست وزیر ژاپن که در ماه آگوست ۲۰۰۹ پس از بیش از ۵۰ سال قدرت در این کشور را بر عهده گرفت، در حالی خواستار داشتن روابطی ” نزدیک و برابر ” با آمریکا است که دولت وی در حال حاضر با این کشور در خصوص اجرای طرح جابجایی نظامیان آمریکایی در استان اوکیناوا و حضور نظامیان این کشور در این استان دارای اختلاف است.
این در حالی است که با وجود احزاب ائتلافی در دولت یوکیو هاتویاما نخست وزیر ژاپن و درخواست آنها برای خروج نظامیان آمریکایی پایگاه هوایی فوتمما تفنگداران دریایی آمریکا در استان اوکیناوا به خارج از این استان، بعید به نظر می رسد که این طرح بر اساس خواست آمریکا به پیش رود.

منبع: ایرنا

ایالات متحده این‌همه نامهربانی از جانب متحد منطقه‌ای خود ژاپن را باور ندارد .دوستی که تا یک سال پیش برای اثبات دوستی بسیاری از معادله‌های مخفی خود با واشنگتن را هم از اذهان دور نگاه داشته بود،اکنون تمام تلاش خود را به کار گرفته تا هم در عرصه سیاسی و هم اقتصادی مستقل‌تر از پیش عمل کند .

هیلاری کلینتون وزیر امور خارجه دولت باراک اوباما جوان در طول یک سال گذشته چهار بار به توکیو سفر کرده است . هربار بهانه تحکیم دوستی‌ها بود اما چه کسی‌ست که نداند هیلاری برای کاهش اختلاف‌ها مسیر توکیو را در پیش گرفته است . هیلاری این‌بار هم ده روز در منطقه وقت می‌گذارند .

در نخستین روز دیدار میان هیلاری کلینتون با مقام‌های ژاپنی، هیلاری با همتای ژاپنی خود گپ و گفت و گویی داشت . محور این سخنان هم همان‌گونه که از قبل پیش‌بینی می‌شد، انتقال پایگاه هوایی جنجال برانگیز امریکا در خاک ژاپن بود . هیلاری از مرد شماره یک وزارت امور خارجه کشور میزبان خواست تا هرچه‌سریع‌تر به این مناقشه فیصله دهد اما ژاپنی‌ها این‌بار هم حرف چندانی برای گفتن نداشتند . تنها وعده و وعیدهایی بدون ارائه هیچ‌گونه تضمین امنیتی.

هاوایی میزبان خانم هیلاری و کاتسویا اوکادا، بود تا هر دو طرف بر لزوم حل سرنوشت پایگاه فوتنما در جزیره اوکیناوا واقع در جنوب ژاپن با هم گقتگویی شتاب‌زده داشته باشند .
هیلاری در این خصوص گفت: توکیو درک می‌کند که اتحاد ۵۰ ساله با واشنگتن برای سرنوشت ژاپن و منطقه اساسی است.
در بحبوحه نگرانی‌های روزافزون به دلیل مناقشه بین واشنگتن و دولت ائتلافی چپ میانه ژاپن که شامل عناصرمخالف حضور پایگاه آمریکا در اوکیناوا است، نشست هیلاری کلینتون و اوکادا در آغاز سفر دوره‌ای هیلاری کلینتون به آسیا برگزار شد.

کلینتون در یک کنفرانس مطبوعاتی با همتای ژاپنی خود نیز بر مواضع پیشین خود تاکید کرده و گفت: من امروز مجددا تاکید کردم که انتقال پایگاه فوتنما حایز اهمیت است. به اعتقاد ما توافقنامه‌ سال ۲۰۰۶ در خصوص این پایگاه که به سازماندهی نقشه‌راه موسوم است، یک راهکار پیش رو است.
بر اساس این پیمان قرار بود پایگاه فوتنما از یک منطقه شهری در جزیره اوکیناوا به یک منطقه ساحلی منتقل شود.
همتای ژاپنی خانم وزیر نیز در این‌باره گفت: دولت یوکیوهاتویاما، نخست وزیر ژاپن تا ماه می تصمیم خواهد گرفت که این پایگاه را به کجا منتقل کند، حتی اگر این تصمیم به تجزیه ائتلاف وی بینجامد.
دولت ژاپن در حال بررسی اماکن جایگزین برای این پایگاه است و گزینه‌های مختلفی نظیر انتقال این پایگاه به خارج از اوکیناوا نیز وجود دارد.

پیمان سال ۲۰۰۶ بخشی از یک سازمان دهی مجدد گسترده‌تر نیروهای آمریکایی در ژاپن است و شامل استقرار حدود ۸ هزار تفنگدار دریایی آمریکا از اوکیناوا به گوآم است.
کلینتون به سوالی در خصوص این که آیا تعهد آشکاری از اوکادا مبنی بر عدم انتقال پایگاه فوتنما به خارج از اوکیناوا دریافت کرده یا خیر، پاسخ نداد.
هم‌چنین وزیر امور خارجه ژاپن نیز اظهار داشت: ما باید اتحاد ژاپن و آمریکا را برای ۳۰ یا ۵۰ سال دیگر پایدار کنیم و به این اتحاد عمق ببخشیم.
پیمان امنیتی که در ۱۹ ژانویه سال ۱۹۶۰ بین آمریکا و ژاپن امضا شد، سنگ بنای اتحاد این دو کشور در دوران پس از جنگ بوده است و بر اساس آن آمریکا با حضور نظامی گسترده در ژاپن امنیت این کشور را تامین می‌کند.
افغانستان، ایران، کره شمالی ، میانمار ،موضوع گرم شدن تدریجی زمین، منع گسترش و خلع سلاح هسته‌ای از جمله محور های مورد بحث میان دو طرف بود .
هیلاری کلینتون امروز به منظور گفت‌وگوهایی در خصوص تغییرات جوی و توسعه اقتصادی به پاپوآ گینه نو سفر می‌کند.
نیوزیلند و استرالیا نیز دیگر میزبان‌های خانم وزیرخواهند بود .

منبع: خبرآنلاین

این زلزه رتبه دومین زلزله مرگ بار ژاپن در قرن بیستم میلادی را نصیب خود کرد . در بزرگترین زلزله در سال ۱۹۲۳ در توکیو ۱۴۰ هزار نفر جان خود را از دست دادند.

این بنای یادبود به همت بازماندگان زلزله کوبه، در پارک هیگاشی یو‌ان‌چی در نزدیکی مرکز شهر کوبه ساخته شده است. در بیرون بنا، محفظه‌ای شیشه‌ای قرار دارد که شعله‌ای در آن همشیه روشن است. این شعله “نور امید” نام دارد و یادآور همدلی‌ها و مهربانی‌های بعد از زلزله و پیوند دهنده بازماندگان آن بلای طبیعی است.

بخش اصلی بنا در زیر زمین ساخته شده است و شامل سالنی مدور است که دور تا دور آن نام‌های تمامی قربانیان زمین‌لرزه به ترتیب حروف الفبا نوشته شده است.

در میان نام‌ قربانیان اسامی ساکنان خارجی از چین، کره، اروپا و سایر نقاط دنیا نیز به چشم می‌خورد

عکس‌ها و شرح:  سید آیت حسینی

برگزارکنندگان:

دانشکده مطالعات جهان، دانشگاه می جی گاکو این، دانشگاه سیجو، بنیاد ژاپن و سفارت ژاپن در ایران

زمان: ۲۸ و ۲۹ آذر ماه ۱۳۸۸ ( ۲۰ و۱۹دسامبر ۲۰۰۹)

علاقه­‌مندان می توانند با ارسال چکیده مقالات خودبه زبان انگلیسی در یکی از زمینه های زیر یا دیگر موارد مرتبط با مسائل ژاپن به آدرس ­ایمیل djs_fws@ut.ac.ir دراین همایش شرکت نمایند.

موضوعات:

• تاریخ ژاپن: از زمان توکوگاوا تا عصر حاضر
• اقتصاد ژاپن: اقتصاد ژاپن قبل و پس از جنگ جهانی دوم با در نظر گرفتن مسائلی چون توسعه،نظام سرمایه داری دولتی،سیاست گذاری و اندیشه های اقتصادی
• سیاست ژاپن: در ارتباط با ژاپن،ایران،آمریکا و کشورهای آسیای غربی و مطالعات صلح
• آموزش ژاپن: نظام آموزشی ابتدایی،متوسطه و عالی و مطالعات تطبیقی بین ژاپن و کشورهای دیگر
• فرهنگ و مسائل اجتماعی ژاپن: فلسفه،روابط اجتماعی، سنت و مدرنیته ،اقلیت های اجتماعی و مذهب
• روزنامه نگاری ژاپن: از قبل و بعد از جنگ جهانی دوم

مهلت ارسال خلاصه مقالات (۵۰۰ _ ۳۰۰کلمه ):
۲۴ شهریورماه ۱۳۸۸

مهلت ارسال متن کامل مقالات (۵۰۰۰ _ ۳۰۰۰کلمه ):
۲۸مهرماه ۱۳۸۸
برای شرکت در این سمینار ثبت نام و پرداخت حق ورود الزامی است.
(دانشجویان ۰۰۰/۱۰۰ ، استادان ۰۰۰/ ۱۵۰ و سایرین ۰۰۰/۳۰۰ ریال)
برای ثبت نام می­توانید به آدرس ذیل مراجعه یا با شماره تلفن +۹۸-۲۱-۶۱۱۱۹۲۶۳ تماس یا ازطریق ­ایمیل djs_fws@ut.ac.ir ارتباط برقرار نمایید.

مکان: خیابان کارگر شمالی- ورودی دانشکده تربیت بدنی- دانشکده مطالعات جهان

:

Third International Forum on Japanese Studies in Iran

Challenges and Outlooks in the Changing World

Faculty of World Studies
University of Tehran, Iran
19 & 20 December 2009

• Japanese history, focused on a wide range of time span from Tokugawa era to the present time.
• Japanese economy, focused on the post-War Japanese economy, including patterns of development, corporate/state capitalism system, policy and thought.
• Japanese politics, focused on peace studies, relationships between Japan, Iran, USA, and other West Asian countries.
• Japanese education, focused on educational setting, primary, secondary and higher education and comparative studies between Japan and other countries.
• Japanese society, culture, religious, minority issues, and philosophy in a wide range of concepts from traditional to modern.
• Japanese journalism before and after the Second World War.
• The social sciences in modern Japan: Marxian and Modernist.
• Visual industry in Japan.
• Other topics that are not mentioned but are related to the broad concept of Japanese studies.

Tel: +98-21-61119263

معبد یاسوکونی

15 آگوست هرسال، به مناسبت پایان جنگ در ژاپن مراسم یادبود جان باختگان جنگ جهانی دوم برگزار می شود و طی آن در مراسمات مختلفی که به این خاطر برگزار می شود ژاپنی ها ضمن گرامیداشت یاد و خاطره عزیزان از دست داده خود، بار دیگر بر صلح و آرامش تاکید می کنند.

بر طبق سنت هر ساله امسال نیز این مراسم با حاشیه ها و حرف و حدیث های فراوانی برگزار شد. در ورزشگاهی که مسابقات پرطرفدار بیسبال دانش آموزان دبیرستانی برگزار می شد، آژیر ممتدی پخش شد و همه به یاد جان باختگان جنگ سکوت اختیار کردند. اما این سکوت در فضای سیاسی ژاپن وجود نداشت.

معبد یاسوکونی

هرساله و با آمدن این روز بحث و جدل پایان ناپذیر در مورد مسوولیت خسارت جنگ در می گیرد و فضای سیاسی اجتماعی ژاپن را تحت تاثیر خود قرار می دهد. بحث بر سر این است که آیا باید به زیارت معبد یاسوکونی که در آن خاکستر جان باختگان نگهداری می شود رفت یا نه.

از سال ۱۸۶۹ که این معبد در توکیو بنا شده است، خاکستر ۲میلیون و ۴۶۶هزار نفر از دولتیان، نظامیان و سربازانی که جان خود را در جنگ های مختلف به خاطر میهن از دست دادند، هم چنین خاکستر سران ارتش و نظامیانی که بعد از تسلیم ژاپن در جنگ جهانی دوم جنایتکار جنگی شناخته شده و اعدام شدند را نگهداری می کند. سربازان ژاپنی در شب عملیات هنگام خداحافظی از یکدیگر به هم می گفتند “به امید دیدار در یاسوکونی”. آنها می دانستند که راه بازگشتی برایشان نیست و تنها جایی که دوباره می توانند همرزمان خود را ملاقات کنند آرامگاه خاکستر آنها در معبد یاسوکونی خواهد بود.

هرساله و به مناسبت سالروز پایان جنگ جهانی دوم، ده ها هزار نفر از وطن پرستان ژاپنی به زیارت این معبد میروند

هرساله و به مناسبت سالروز پایان جنگ جهانی دوم، ده ها هزار نفر از وطن پرستان ژاپنی به زیارت این معبد میروند. نخست وزیر پیشین ژاپن، جون ایچیرو کوایزومی نیز هرساله به زیارت این معبد می رفت که باعث نارضایتی و اعتراض کشورهای کره و چین را در پی داشت.

زیارت کنندگان معبد یاسوکونی بر این باورند که ژاپن نباید به خاطر اعمال خود در طول جنگ حهانی دوم سرافکنده باشد. چراکه ژاپن کشور مهاجمی نبود و پای این کشور توسط دول دیگر به این جنگ کشیده شد. کشورهای کره و چین نیز بر این باورند که ارتش ژاپن در طول جنگ جهانی دوم ضمن اشغال تمام یا بخش هایی از کشور خود مسبب صدمات و خسارات های فراوانی شده است. زیارت این معبد که در آن خاکستر جنایتکاران جنگی نگهداری می شود بی مسوولیتی در برابر تاریخ و فراموش کردن اشتباهات گذشته است.

در داخل ژاپن نیز بسیارند کسانی که با زیارت معبد توسط مسوولان دولتی مخالفت می کنند. مخالفان بر این نکته تاکید می کنند که طبق اصل ۲۰ قانون اساسی ژاپن، سیاست از دیانت جداست و زیارت معبد یاسوکونی که صبغه دینی دارد خلاف قانون اساسی این کشور است.

کوایزومی ضمن رد انتقادات این کشورها تاکید داشت که زیارت معبد یاسوکونی مساله داخلی ژاپن است و این نشان دهنده ادای احترام به کسانی است که در راه وطن جان خود را از دست داده اند.

اما امسال فضای سیاسی ژاپن شاهد اتفاقات و تحولات جدیدی در آستانه انتخابات مجلس نمایندگان حول محور معبدیاسوکونی است.

امسال و در سالروز پایان جنگ جهانی دوم، تارو آسو نخست وزیر کنونی که رهبر حزب لیبرال دموکرات ژاپن نیز هست، بر خلاف کوایزومی به زیارت یاسوکونی نرفت. وی از قبل اعلام کرده بود که معبد یاسوکونی محل مقدسی است و نباید به خاطر اهداف سیاسی مورد سوء استفاده قرار گیرد. اما دهها تن از نمایندگان تندروی حزب لیبرال دموکرات طبق سنت هر ساله به زیارت این معبد رفتند.

یکی از مخالفان زیارت معبد یاسوکونی هاتویاما رهبر حزب دموکرات ژاپن است. هاتویاما که حزبش که اخیرا انتخابات شوراها در توکیو را بعد از سالها از حزب رقیبش لیبرال دموکرات برد، با اعلام اینکه در این معبد خاکستر جنایتکاران جنگی نیز نگهداری می شود به زیارت این معبد نخواهد رفت، از طرح حزب خود مبنی بر ایجاد یک محل یادبود جان باختگان جنگ خبر داد و گفت که اگر این اتفاق صورت بگیرد همه مردم ژاپن از جمله شخص امپراطور می توانند با خیال راحت و بدون دغدغه به زیارت این محل بروند و به روح جان باختگان ادای احترام کنند.

نمایندگان حزب لیبرال دموکرات که به زیارت معبد یاسوکونی رفته بودند به شدت با این طرح مخالفت کرده اند. اماحزب دموکرات ژاپن در صورت پیروزی در انتخابات پیش رو که بسیار محتمل به نظر می رسد می تواند این طرح خود را جامه عمل بپوشاند.

معبد یاسوکونی

به نظر می رسد ساخت محل یادبود مورد نظر هاتویاما نیز مشکلی را حل نخواهد کرد و بحث ها بر سر اینکه ژاپن چقدر مسوولیت جنگ جهانی دوم را باید بر عهده بگیرد کماکان ادامه خواهد داشت.

۶۴ سال است که جنگ برای ژاپن تمام شده است. جنگی که تبعات آن هنوز دامن ژاپن را رها نکرده است.