مرکز مجازی مطالعات ژاپن

آموزش الکترونیکی و شهروندان ژاپنی

admin — Fri, 05 Mar 2010 10:50:52 +0000

ترجمه: سید کمال‌الدین دعائی/

(مورد موسسه‌ی اینترنتی Shiminjuku در شهر Kumamoto ژاپن)

خلاصه: امروزه از آن‌جا که آموزش مادام‌العمر حائز اهمیت فراوان و فناوری اطلاعات و ارتباطات با استفاده از اینترنت در همه‌جا قابل استفاده شده است، ما موسسه‌ی Kumamoto Internet Shiminjuku را تأسیس کردیم (انجمن آموزش‌ الکترونیکی شهروندی در شهر Kumamoto در ژاپن) که یک پروژه‌ی آموزش مادام‌العمر به‌صورت الکترونیکی توسط گروه‌های شهروندی است. این مقاله نمونه‌ای از تمرین آمورش الکترونیکی را در Kumamoto Internet Shiminjuku نشان می‌دهد و به مصداق و امکان استفاده از آموزش الکترونیکی برای آموزش مادام‌العمر اشاره دارد. علاوه بر این، برای موثرکردن و افزایش بهره‌وری دوره‌های آموزش الکترونیکی، ما تئوری‌های «طراحی آموزشی» برای آموزش الکترونیکی شهروندی را مطالعه و اجرا می‌کنیم.

کلیدواژه‌ها: آموزش مادام‌العمر، آموزش الکترونیکی، طراحی آموزشی

بخش یک: معرفی

موسسه‌ی Kumamoto Internet Shiminjuku (انجمن آموزش‌ الکترونیکی شهروندی در شهر Kumamoto در ژاپن) یک چرخه‌ی آموزشی را بر روی اینترنت ارائه می‌دهد که با فردی که تمایل به یادگیری و فردی که تمایل به یاددهی دارد، ارتباط برقرار می‌کند.

با استفاده از سیستم آموزش الکترونیکی‌اش، هر شخصی به‌سهولت می‌تواند دوره‌‌ای را در زمینه‌های متنوع بگذارند؛ به‌علاوه، شرکت‌کنندگان می‌توانند دوره‌های خودشان را هنگامی که احساس توانایی برای تدریس به دیگری کسب کردند، آغاز کنند.

افرادی که می‌خواهند تجربیات و فوت و فن خود را به اشتراک بگذارند، به‌راحتی می‌توانند دوره‌های خود را بدون تشریفات سازماندهی کنند. همین‌طور فراگیران می‌توانند از خانه، اداره یا دیگر مکان‌ها، در هر زمانی با نظم خودشان و آماده‌سازی محیطی برای استفاده از رایانه شخصی و اینترنت، به فراگیری بپردازند.

گذشته از این، شرکت‌کنندگان نه تنها قادر به ورا رفتن از مرزهای جغرافیایی از طریق اینترنت هستند، بلکه می‌توانند از نوع ترکیبی آموزش یعنی تحصیل، رویدادها و فعالیت‌های گروهی احساس لذت کنند.

در ادامه، ما مصداق و امکان آموزش الکترونیکی را در جامعه‌ی آموزشی، ویژگی دوره، روش ایده‌آل برای پشتیبانی مطالعاتی مؤثر و غیره و براساس نمونه‌ی Kumamoto Internet Shiminjuku تشریح می‌کنیم.

بخش دو: سابقه؛ پیشرفت جامعه‌ی آموزش مادام‌العمر

پیشرفت‌های چشم‌گیر اخیر در زمینه‌ی علوم و فناوری اطلاعات و ارتباطات و نیز تغییر در ترکیب جمعیتی به‌خاطر کاهش میزان موالید و پیرشدن جمعیت، موجب یک دگرگونی مهیج در ساختار صنعتی و یک گوناگونی در شیوه‌ی کارکردن در جامعه‌ی ژاپنی شده است. در آینده، انتظار می‌رود که این تغییر حتی شدت بیشتری بگیرد. برای کنار آمدن با چنین تغییری، جامعه می‌طلبد که مردم همیشه‌ی عمر خود را مشغول آموختن باشند. پس توسعه و حمایت از محیطی برای کشف مسئله و کسب دانش و تکنولوژی جدید به شکلی مستقل، نه تنها از طریق آموزش آکادمیک بلکه آموزش مادام‌العمر، اهمیت دارد.

از سوی دیگر، اگرچه اشتیاق مردم برای آموختن فناوری، دانش، یا فوت و فن کسب‌شده از طریق کار، سرگرمی و زندگی روزمره به دیگر مردمان در آینده‌ بیشتر و بیشتر می‌شود، چنین فرصت‌هایی برای کسانی که آرزوی اشتراک تجربیات‌شان را در سر دارند، بسیار نادر است. بنابراین ضروری است که فرصتی برای آن دسته از مردم فراهم شود تا نیازهای خود را تطبیق دهند.

بخش سه: هدف تأسیس و مفهوم Kumamoto Internet Shiminjuku

ما Kumamoto Internet Shiminjuku را در ماه جولای ۲۰۰۴ به‌عنوان یک بازار آزاد برای فراگیران و با فراهم‌کردن یک LMS (سیستم مدیریت آموزشی) برای جامعه‌ی آموزش الکترونیکی شهروندی تأسیس کردیم، به گونه‌ای که هر عضو می‌تواند دوره‌هایی را بر روی اینترنت بگذارند، حتی اگر در Kumamoto زندگی نکند.

تصویر (۱) نمونه‌ای دوره‌ی آموزش مجازی بر روی LMS را نشان می‌دهد. این دوره در اصل برای یک جلسه‌ی ماهانه‌ی رو در رو برگزار شد. ما تا کنون بیش از بیست‌بار چنین جلساتی را برگزار نموده‌ایم. محتوای این جلسات آموختن چگونگی دستکاری تصاویر دیجیتال با استفاده از نرم‌افزارهای رایگان است. پس از جلسه، فراگیران نرم‌افزار را بر روی رایان‌های شخصی خود در خانه‌هایشان نصب کردند، و تمرین‌هایی را با مراجعه به متن‌های آنلاین انجام دادند و در نهایت، آثارشان را با آپلود روی تالارهای گفتگو برای یک‌دیگر به نمایش گذاشتند. آن‌ها همچنین می‌توانستند از آموزگاران شهروندی یا دیگر فراگیران سوالاتی را در تالارهای پرسش و پاسخ (Q&A) بپرسند. این‌گونه دوره‌ها را می‌توان در سبک آموزشی ترکیبی دسته‌بندی کرد.

در این پروژه، ما نوع جدید از شیوه‌ی آموزشی را که آموزش الکترونیکی، تدریس مدرسی، تجربه‌ی واقعی و ارتباطات را تجربه می‌کند، تمرین کنیم. این حرکت توسط NEXT-Kumamoto (یک سازمان محلی ترویج IT برای فعالیت‌های صنعتی، دولتی، آکادمیک) و مرکز چندرسانه‌ای و تکنولوژی‌های اطلاعاتی در دانشگاه Kumamoto و دیگر سازمان‌ها حمایت شد.

خطی مشی کلی این فعالیت بدین شرح است:

۱٫ حمایت از تدارکات معرفتی/دانشی برای آموزگار شهروندی

ما مکان و فرصتی را برای شهروندانی که می‌خواهند فناوری، دانش، یا فوت و فن کسب‌شده از طریق کار، سرگرمی و زندگی روزمره را به دیگر مردمان بیاموزند یا به اشتراک بگذارند، فراهم کرده‌ایم.

۲٫ توسعه‌ی گردش معرفت/دانش

حتی یک فرد با مشغولیت بالا یا یک مادر شاغل با بچه‌های کوچک می‌تواند در جامعه‌ی آموزشی با استفاده از LMS از طریق اینترنت شرکت بجوید. چرخش آگاهی و دانش بین نسل قدیم و نسل جوان اتفاق خواهد افتاد.

۳٫ ساخت و توسعه‌ی «جامعه‌ی آموزشی» توسط شهروندان

ما یک «جامعه‌ی آموزشی مادام‌العمر» را توسط افرادی با دیدگاه‌های مختلف و مشتاق به حمایت از آن با کمک یکدیگر، ایجاد و ترویج می‌کنیم.

بخش چهار: مصداق و امکان استفاده از آموزش الکترونیکی در آموزش مادام‌العمر جامعه

Kumamoto Internet Shiminjuku برای آموزش الکترونیکی شهروندی بر روی اینترنت، یک سیستم مدیریت محتوای آموزشی براساس نرم‌افزار Moodle فراهم می‌آورد. با استفاده از اینترنت، کاربران می‌توانند با ثبت‌نام برای شرکت در فعالیت‌های آموزشی از خانه، اداره یا مدرسه و غیره، به دوره‌ها ملحق شوند. آموزگاران نیز می‌توانند محتوای آموزشی وب‌محور خود را از خانه، اداره، مدرسه یا دیگر مکان‌ها ایجاد و پشتیبانی کنند. در بعضی از دوره‌ها، تدریس یا دوره‌ی انترنتی در بعضی از نقاط مورد نیاز است. ایجاد/تنظیم محتواها و راهنماهای آموزشی از طریق اینترنت در هرزمان و هرکجا مقدور است. (تصویر ۲)

از سوی دیگر، فراگیران می‌توانند در هر زمان و هرمکان از طریق اینترنت به دوره‌ها متصل شده و بیاموزند. با استفاده از اینترنت، نه تنها با مرزهای منطقه‌ای را پشت سر می‌گذارند و به مبادله می‌پردازند، بلکه با آموزش الکترونیکی ترکیبی حین تجربه‌ی شادی آموختن، به‌طور موثرتری به مطالعه مشغول می‌شوند.

بخش پنج: رویکرد طراحی آموزشی برای آموزش الکترونیکی شهروندی

برای آموزگاران شهروندی راحت نیست که دوره‌های آموزش الکترونیکی طراحی کنند، و همچنین تقریبا هیچ نمونه‌ی طراحی آموزشی ویژه‌ی جامعه‌ی آموزش مجازی شهروندی موجود نیست. بنابراین ما در حال مطالعه و اجرای تئوری‌های طراحی آموزشی برای آموزش الکترونیکی شهروندی هستیم تا دوره‌ها را بدون نیاز به تخصص، موثر‌تر و با بهره‌وری بیشتر کنیم.

در Kumamoto Internet Shiminjuku (انجمن آموزش‌ الکترونیکی شهروندی)، چه نوع دوره‌ای در حال برگزاری و پرطرفدار است؟ ما بسیاری از دوره‌هایی را که در آموزش‌های جامعه‌محور ژاپنی برگزار شده‌اند، مورد کند و کاو قرار داده‌ایم و آن‌ها را در چهار نوع بر اساس اهداف شرکت‌کنندگان دسته‌بندی کرده‌ایم.

اکنون ما در حال تحلیل و آنالیز آن‌ها بر اساس ساختار رده‌بندی Kajita برمبنای ساختار Bloom و نقشه‌های آموزشی و تحصیلی طراحی‌شده توسط Brrigs and Wager هستیم، و تلاش می‌کنیم تا ویژگی‌های عمومی مربوط برای هر نوع را برای ایجاد قالب‌های طراحی آموزشی دوره‌ها برای آموزگاران شهروندی فراهم کنیم.

بخش شش: نتایج و ویژگی‌ها

در این مقاله، ما درباره‌ی پیشرفت آموزش مادام‌العمر جامعه در ژاپن و یک مورد تحت عنوان Kumamoto Internet Shiminjuku و همین‌طور پیرامون مصداق و امکان استفاده از آموزش الکترونیک در آموزش مادام‌العمر جامعه توضیح دادیم.

در آموزش مادام‌العمر، بیشتر دوره‌ها هنوز شامل تدریس‌هایی توسط مدرسین و بیشتر در کلاس‌های درس است. اگرچه به‌نظر می‌رسد که در آینده آموزش الکترونیک حائز اهمیت بیشتری شود، چرا که محدودیت زمانی و مکانی ندارد.

یک نکته این که طراحی و توسعه‌ی دوره‌های آموزش الکترونیک برای آموزگاران شهروندی که متخصص امر آموزش نیستند، مشکل است، بدین‌سان این یکی از محذوراتی است که از توسعه و گسترش آموزش الکترونیک در این زمینه جلوگیری می‌کند.

ما هم‌اکنون تلاش می‌کنیم تا قالب‌های طراحی آموزشی برای دوره‌ها را بر مبنای اصول طراحی آموزشی (ID) ایجاد کنیم. انتظار می‌رود که قالب‌های طراحی آموزشی به آموزگاران شهروندی کمک کنند تا به سهولت محتوای آموزشی را تنظیم و گردآوری کنند، و ما تلاش خواهیم کرد تا کارایی این قالب‌ها را با ساخت دوره‌های واقعی با استفاده از قالب‌ها در جامعه‌ی آموزش الکترونیکی شهروندی‌مان Kumamoto Internet Shiminjyuku محقق کنیم.

دیدار با ژاپن

admin — Sun, 28 Feb 2010 06:04:36 +0000

به روایت مریم ابریشمکار

گزارش سفر را اینجا بخوانید

ژاپن، شاه چشم بادامی های آسیا

admin — Sun, 28 Feb 2010 04:25:06 +0000

مریم ابریشمکار:

یک هفته در ژاپن بودم و همان روز اول در شهر اوساکا حس کردم که دلم به شدت می خواهد مدتی را در ژاپن و با ژاپنی ها زندگی کنم.

شب که به فرودگاه اوساکا رسیدم، به قدری خسته بودم که فقط می خواستم زودتر به هتل برسم. یک روز را تقریبا از دست داده بودم. شب راه افتاده بودیم و فردا شبش رسیدیم. برای من فرودگاه ها همیشه بخشی از سفر هستند. از کلیت فرودگاه می توانی حدس هایی درباره آن کشور بزنی و همین یکی از جاذبه های سفر است، حدس ها گمان های بدون قضاوت و فقط دیدن و دیدن. من کمتر در سفر با آدم ها حرف می زنم و ترجیح می دهم میان مردم راه بروم و تماشا کنم. مثلا برای من تابلوهای تبلغات خیلی مهم است. تبلیغات و گرافیک ها خیلی چیزها از مردم شهرها نشان می دهد. مسلما شهری که در آن ماکارانی تبلیغ می شود و موبایل و رژ لب با شهری که موزه تبلیغ می کند و تئاتر خیلی فرق دارد.

بگذریم و بریم سراغ ژاپن.

در فرودگاه همه چیز در سایز کوچک و کوتاه بود. گیت های ورودی مترو، باجه های تلفن عمومی و اطلاعات و حتی سطل آشغال ها. دلیل واضح است، چون ژاپنی ها اکثرا کوتاه قد هستند. البته جوان تر ها بلندقد هستند. معلول بودن در ژاپن مزه می دهد چون زندگی کردن از آدم عادی در ایران راحت تر است.

ژاپن را در همین یک هفته کشور تمیز، مدرن و با کیفیتی دیدم. هویت ژاپن از مردمش است و نه از ساختمان و تکنولوژی و روبوت. تکنولوژی وارداتی نیست و هرچی هست به خورد زندگی رفته. همه چیز به همه چیز می آید. خام است اگر بگوییم ژاپن ادای غرب را درآورده یا آمریکایی شده که من اصلا اینطور ندیدم نه مردم را و نه فضای شهرها را.

مردم ژاپن را آرام و با حوصله دیدم. به شدت مودب و با احترام رفتار می کردند، هم به خودشان هم به خارجی ها. بارها دیدم که به ما تعظیم کردند و ما معذب برای آنها خم می شدیم. فکرش را نمی کردم هنوز این رسم رایج باشد ولی بود. تا دو روز بعد از سفر موقع حرف زدن با کسی کمی خودم را خم می کردم. می توانم حدسش را بزنم اگر در ژاپن بمانم چقدر زود همرنگ آنها می شوم.

یک مرد ژاپنی وقتی شنید که ما ایرانی هستیم ذوق زده گفت: «ایران! نفت! شما خیلی خوش شانس هستید. ما باید نفت شما را بخریم تا پارچه کنیم و بعد به شما بفروشیم…» من تو دلم گفتم نه داداش اینطوری ها هم نیست شما خوش شانسی نفت نداری! اصلا اشتباه نکن تو این قضیه.

نوامبر یکی از بهترین ماه ها برای دیدن ژاپن است. پاییزش بی نظیر و زیبا بود. درخت ها یکی در میان قرمز، زرد، نارنجی و سبز بودند. کیوتو و نارا دو شهری هستند که از اوساکا فاصله زیادی ندارند و باغ ها و پارک های کم مانندی در آنهاست. در کیوتو بافت شهر و فضا قدیمی تر است. مثلا به راحتی می شود خیابان های تنگ با خانه هایی به سبک خانه اوشین و هانیکو دید. خیلی از زن ها را می شود با کیمونو دید، هرچند در توکیو هم چند نفری را با این لباس سنتی دیدم. اینها هم دو گیشای ژاپنی بودند که از خانه بیرون آمدند و ازشان اجازه گرفتم که عکس بگیرم.

بعضی چیزها را آدم می شنود ولی انگار تا نبیند، اثر نمی گذارد. در طول سفر خوابمان اینقدر بهم خورده بود که از ساعت ۸ شب تا ۲ نیمه شب می خوابیدیم و از ۲ تا ۶ صبح هم یک سر سوپرمارکت سر کوچه می رفتیم، خوراکی می گرفتیم و بقیه اش را در اتاق هتل وقت می گذراندیم. صبح اولین روز، ساعت ۷ چیزی دیدم که هنوز اینقدر برایم عجیب است که نمی توانم به چشم هایم هم اعتماد کنم. مردهایی با کت، شلوار و کروات دیدم که جارو به دست آشغال های کنار خیابان را جمع می کردند. بعد متوجه شدیم که قبل از شروع ساعت کاری، کارمندان هر ساختمان برگ ها و «احیانا» آشغال های اطراف شرکت را جمع کنند. با خودم فکر می کردم یعنی می شود ایرانی ها در تهران، مثلا در خیابان تخت طاووس صبح ها خم شوند و برگ های زرد ریخته شده روی زمین را بردارند؟ اگر نشده برای همین است که الان ایران ایران است و ژاپن ژاپن.

ژاپنی ها خم می شوند و آشغال روی زمین را برمی دارند و در سطل تفکیک شده زباله می اندازند. به همین سادگی که من و شما نمی کنیم. من دیدم که بچه ای که پاکت کیک اش را روی زمین انداخت و نفر بعدی از روی زمین برداشت و توی سطل انداخت!

ژاپن محصول خود ژاپنی هاست. چند روز صبح ها در شهرهایی مثل اوساکا، توکیو و یوکوهاما راه بروی باورت می شود اگر این ها «کار» می کنند، ما ها چه کار می کنیم؟

یکی از تصاویری که در ژاپن زیاد دیده می شود، رفت و آمد آدم ها در خیابان و عبور از خط کشی عابران است. توده انسانی منتظر پشت چراغ و بعد انفجار انسان که می گذرد. همه منظم و مرتب با لباس های تیره برای محل کار، جدی و مصمم، انگار که می روند یک کار خیلی مهم انجام دهند. این کار مهم انگار ساختن کشوری با کیفیت است.

همه چیز ژاپن فرق دارد. ژاپن کشور باکیفیت هاست. ژاپنی ها توالت هایشان را هم به برق می زنند. به همه چیز در ریدن و شاشیدن زن و مرد توجه شده. از کجا و به چه نقطه ای آب بپاشد. دکمه ها کجا باشد. معلولین چه کار کنند. برای همه چیز دستور العمل هست. برای دوش حمام به اندازه دو صفحه آ۴ به دیوار چیز نوشته اند. هیچ آب و برقی الکی هدر نمی رود. همه چیز خودکار و منطقی است. ژاپنی ها در مصرف انرژی خسیس نیستند، (اصلا به اروپایی ها شباهت ندارند) از آن درست استفاده می کنند. به همین سادگی

ژاپن، کشور سازنده کارتون های بچگی ما است. اما واقعا ژاپنی ها با همه جدی بودنشان در نگاه اول، روحیه بچگانه دارند. گرافیک ها، نشانه ها و علائم شهری همگی کارتونی با شخصیت های کمیک بودند. ژاپن را اصلا خشک و بی روح ندیدم و چقدر خام است اگر ژاپن را کشور صنعتی صرف ببینیم.

شهری ترین شهری که تا به حال دیده ام، توکیو بود. هرچند که نیویورک و لندن را هنوز ندیدم. ساختمان های عظیم و خیابان کشی های منظم با خط کشی های عابر پیاده. شاید در دبی برج های لاغر مردنی دراز زیاد دیدم اما توکیو ساختمان های گنده هستند هم در حجم هم در قامت و این دو باهم فرق اساسی دارد. مثلا در متروپولیتن توکیو ۱۳ هزار کارمند هر روز به سر کار می روند. این ساختمان با الهام از کلیسای نتردام در پاریس بنا شده. جالب اینجاست که برج توکیو هم از روی برج ایفل پاریس ساخته شده است. جالب تر آنکه شهرهایی مثل یوکوهاما، اوساکا و توکیو پر است از رستوارن ایتالیایی. سردر هر رستورانی هم پرچم ایتالیا در اهتزاز است، جوری که بیشتر از خود پرچم ژاپن دیدم.

اما جزییات دیگر که دوست دارم اینجا بنویسم:

غذای گیاهی راحت پیدا می شود، خصوصا سوشی گیاهی. اکثریت با زبان انگلیسی آشنا هستند و انگار مردم شیفته این هستند که به توریست ها کمک و راهنمایی کنند. در ژاپن رفت و آمد بین دو شهر ساده تر از مسیر پارک وی – تجریش در تهران است. ساده و راحت سوار قطار می شوی و می روی یک شهر دیگر. سوپر مارکت ها پر از خوراکی های متنوع با بسته بندی به شدت جالب اند. کمیک استریپ ها در ژاپن خیلی طرفدار دارند. خوانده ام که هر ژاپنی در یک سال ۵۰ کتاب کمیک استریپ می خرد و می خواند. دم در خیلی از خانه ها دیدم که مردم گلدان گل و گیاه نگه می دارند. مردم خوش لباس و خوش اندام اند. خیلی به ندرت کسی چاق است. چهره ها عبوس و افسرده نبود – البته در مقایسه با خیلی از چینی ها در چین- . دوچرخه وسیله رفت و آمد اول مردم است و بعد مترو و بعد ماشین شخصی. ژاپن خیلی وحشتناک گران نیست و می شود سفر ارزانی داشت اما خب رسیدن به سرزمین آفتاب هزینه هم دارد.

جستاری به فرهنگ آموزش در مدارس ژاپن

admin — Sun, 14 Feb 2010 17:41:12 +0000

دکتر ابوالفضل بختیاری:

در این نوشتار که نویسنده طی چندین سال به مطالعه و مشاهده سرزمین آفتاب تابان (ژاپن) پرداخته، درس‌هایی از فرهنگ آموزش و مدارس ژاپنی ها را به صورت خلاصه ارائه کرده‌است.
به ژاپن باید به مثابه آئینه نگاه کرد و نه یک راهکار
(مری وایت ۱۹۸۷ به نقل از لوئیس ۱۹۹۵ ترجمه افشین منش و ایلبگی طاهر ۱۳۸۵)
برای شناخت سرزمین خود، بایدسرزمین دیگری را شناخت.
(لوئیس ۱۹۸۵ترجمه افشین منش و ایلبگی طاهر ۱۳۸۵)

اشاره

در دهه های اخیر دستاوردها و پیشرفت های شگرف ژاپن موجب حیرت و حسرت جهانیان شده است. بطوریکه بسیاری از پژوهشگران راز موفقیت و توفیق ژاپنی ها را در فرهنگ آموزش و پرورش آن جستجو می کنند. در این نوشتار که نویسنده (از کارشناسان پژوهشگاه آموزش و پرورش است) طی چندین سال به مطالعه و مشاهده سرزمین آفتاب تابان (ژاپن) پرداخته، درسهائی از فرهنگ آموزش و مدارس ژاپنی ها را به صورت خلاصه ارائه کرده، که تقدیم می شود:

مقدمه
پژوهش های انجام شده در خصوص فرهنگ آموزش و فرهنگ مدارس ژاپنی ها، اعجاب جهانیان را برانگیخته است. بطوریکه در چندین آزمون بین المللی (TIMSS تیمز)، آموزش و پرورش ژاپن جز کشورهای برتر جهان بوده است، همچنین مطالعات تطبیقی آموزش و پرورش نشان می دهد که آموزش و پرورش عمومی به ویژه دوره ابتدائی از کیفیت بسیار بالائی برخوردار است (سرکارآرانی، ۱۳۸۴). “اَزرا ووگل” (استاد دانشگاه هاروارد) که حدود ۲۰ سال در آنجا به مطالعه مشغول بوده می نویسد: من از موفقیت های ژاپن طی دو دهه اخیر شگفت زده شده بودم، از خودم می پرسیدم چرا ژاپن، بی آنکه منابع طبیعی داشته باشد، تا این حد در حل مشکلاتی که برای جامعه آمریکا ناگشوده مانده موفق بوده است؟! اما به راستی راز موفقیت ژاپن در چیست و کدام ویژگی باعث شده تا بسیاری از آگاهان، قرن بیست و یکم را قرن ژاپن بدانند و آن را کشور شماره ۱ بشناسند؟.

نظام آموزشی ابتدایی در ژاپن
مدارس ابتدائی در ژاپن بسیار جالب و دیدنی هستند، ساختار و نظام آموزش ابتدایی ژاپن به پرورش شخصیت کودک در این دوره بسیار توجه دارند. فضای فیزیکی مدارس ابتدایی بسیار مجهز و درخور توجه هست، بطوریکه اکثر مدارس ابتدایی در ژاپن استخر دارند و فضای فیزیکی بسیار تمیز و با طراوت هستند. اما چرا مدارس ابتدائی؟

اکثر پژوهشگران آموزش و پرورش ژاپن، مدارس ابتدائی ژاپن را بسیار سرزنده، بزرگ، جالب و جاذب توصیف کرده اند، برای مثال “کومینگر” می گوید:
مدارس ابتدایی، گل سرسبد آموزش و پرورش ژاپن هستند. ژاپن در مقایسه با ایالات متحده آمریکا، سهم بیشتری از تولید ناخالص ملی خود را در مقاطع ۱۲ سال تحصیلی (ابتدایی تا دبیرستان) و مقدار کم تری از آن را در آموزش دانشگاهی خویش، هزینه می کند.
در طول بیش از یکصد سال، رهبران و دولتمردان ژاپنی به دوره آموزش ابتدایی به عنوان محوری سرنوشت ساز در توسعه ملی، نظر داشتند، چنانکه آری نوری، موری (معمار مدرنیزاسیون ژاپن) در سال ۱۸۸۵ می نویسد:

۹۹ درصد دانش آموزان دوره ابتدایی در ژاپن در مدارس ابتدایی دولتی، در محل اقامت خود درس می خوانند در این دوره تحصیلات، آموزش رایگان است و فرزندان تمام ساکنان محل، اجازه ثبت نام دارند (لوئیس ترجمه افشین منش و ایلبگی طاهر ،۱۳۸۵،۵).
در ژاپن ۹۰ درصد دانش آموزان، کلاس دوازدهم را با موفقیت پشت سر می گذرانند (این نسبت در آمریکا ۷۳ درصد و در اروپا ۵۰ درصد است) [رولن و بیورک ۱۹۹۸، ترجمه رعیتی دماوندی ،۱۳۸۳-۱۳]

ویژگی های فرهنگ مدارس در ژاپن
۱ – اهمیت بسیار زیاد مردم و دولت ژاپن به آموزش و پرورش (دولت ژاپن بیشترین سهم از تولید ناخالص ملی را صرف دوره های آموزش پیش دبستانی و ابتدایی می کند)
۲ – تاکید بر کارگروهی (تیمی)- (ووگل ۱۹۷۹، لوئیس ۱۹۹۵، سرکارآرانی ۱۳۸۱، بختیاری ۱۳۸۷)
۳ – انعطاف فکری و نوپذیری نوسازی اعجاز آمیز ژاپن(ووگل ۱۹۷۹)
۴ – نظام آموزشی کارآمد – کیفیت بالای آموزش (هرمان کان)
۵ – پشتکار، صبر و حوصله، انضباط درونی
۶ – احترام به دیگران
۷ – روح همکاری دسته جمعی
۸ – انضباط و شوق به کار
۹ – ثبات

۱۰ – شوق یادگیری
۱۱ – اخلاق کار و تلاش
۱۲ – در زمینه مدیریت، ژاپنی ها به رهبری جمعی گرایش دارند
۱۳ – تاکید بر جنبه ی کاربردی آموزش
۱۴ – شیوه آموزش عملگرا، تاکید بر آزمایش و پژوهش
۱۵ – دانش آموزان در کارهای مدرسه مشارکت فعال دارند (تعاون، همراهی گروهی)
۱۶ – مدرسه در ژاپن محل زندگی دانش آموزان است
۱۷- در مدارس سعی در بالابردن “اعتماد به نفس” فراگیران(دانش آموزان) است
۱۸ – مدارس ژاپنی تلاش برای رشد خلاقیت، رشد روحیه کارگروهی می کنند
۱۹ – بازی های آزاد در مدارس مورد توجه است
۲۰ – مدارس ژاپنی- بچه ها را برای زندگی در جامعه تربیت می کند
۲۱ – پرورش حس اعتماد به نفس
۲۲ – شکوفائی خلاقیت
۲۳ – مشارکت و درگیرکردن بچه ها به صورت عملی
۲۴ – پرورش حس مسئولیت پذیری
۲۵ – تاکید بر رفاقت بین دانش آموزان به جای رقابت
۲۶ – تاکید بر دوستی و همکاری بین بچه ها
۲۷- همکاری در نظافت مدرسه

۲۸- همکاری بسیار نزدیک خانواده (اولیاء) با مدرسه

۲۹- تاکید بر دوستی و رفاقت در مدارس (لوئیس ۱۹۸۵)
۳۰- توجه به خودفرمانی یا خود مدیریتی (لوئیس)
۳۱-تاکید بررشد اجتماعی(بنجامین ۱۹۹۷)،سهم زیادی از آموزش در ژاپن به زندگی اجتماعی و رشد اجتماعی می پردازد
۳۲- ایجاد فرصت های مساوی برای همگان
۳۳ –آموزش (پرورش) تمامی کودکان با یک روش
۳۴- معلمان مربی اند نه مستبد (معلم در نقش هادی و راهنما)
۳۵- در مدارس ژاپن تفریح و شادی ضروری است
۳۶- در مدارس با تفریح و شادی دانش آموزان را وارد به مشارکت و همکاری می کنند
۳۷- در ژاپن کلاسها به گروه های کوچک تقسیم می شود
۳۸- ژاپنی ها کوشیده اند شادی و لذت را به فرایند یادگیری بیامیزند
۳۹- در کلاسهای درسی ژاپن تعارض و دشمنی بین معلم و شاگرد وجود ندارد
۴۰- هیچ دانش آموزی در ابتدایی مردود نمی شود – هیچ دانش آموزی از مشارکت در فعالیت ها منع نمی شود (بنجامین ۱۹۹۷).

ژاپنی ها اعتقاد دارند تجربه ها، تأثیر بلند مدت در رشد دارد لذا برای پرورش افراد تجارب مهم هستند

* برنامه درسی ملی در بردارنده راهکارهایی برای فعالیتهای غیردرسی دانش آموزان می باشد (برنامه نظافت مدرسه) از آنجا که در مدارس ژاپنی، سرایداری وجود ندارد، پاکیزه نگه داشتن کلاسها، راهروها یا سرویس های بهداشتی، زمین های بازی بر عهده دانش آموزان است.

نگارنده که خود به مشاهده از مدارس ژاپن پرداخته، بسیاری از دانش آموزان ابتدایی و پیش دبستانی را در حال نظافت کلاس و مدرسه دیده است. در یکی از مدارس ابتدایی در کیوتو و یک مرکز پیش دبستانی در توکیو شاهد دستمال کشیدن بچه ها در راهرو و کلاس بوده است.

به زعم برخی پژوهشگران (لوئیس، سرکار آرانی، دوای و دیگران) در مدارس ژاپن آموزش قلب ها و اندیشه ها بچه ها مدنظر است. پژوهش لوئیس (۱۹۹۵)، نشانگر تجلی فرهنگ ژاپنی در فرآیند آموزش و یادگیری در مدارس ژاپن است، و در مدارس ژاپن به صورت حیرت انگیزی آموزش و یادگیری در قالب سناریوهای فرهنگی مدیریت می شود و آموزش و پرورش ژاپن تا حدود زیادی فرهنگی است و مبتنی بر فرهنگ ژاپنی است.

آموزش و پرورش ژاپن با همه محاسن که می تواند برای ما آموزنده باشد و از آن تجارب موفق درس گرفت ولی در دهه های اخیر با مشکلاتی مواجه بوده که منجر به تفکر و تعقل صاحبنظران علوم تربیتی ژاپنی شده است ازجمله Bullying (اذیت و آزار بچه ها) کمی انگیزه دانش آموزان برای درس نداشتن علاقه برای ادامه تحصیل (پرفسور نقی زاده)، عدم توجه به فردیت ]در ژاپن به کار گروهی و تیمی بسیار توجه می شود- در نتیجه فرد و خواسته های فردی کمتر مورد توجه است[ موجب مشکلاتی شده است، که درخور توجه است.

ویژگی مهم فضای فرهنگی مدارس ژاپن (در دوره ابتدایی) سرزندگی، شلوغی، شادابی، شادی و جار و جنجال کلاس است. معلمان ژاپنی بر خلاف همکاران خود درسایر کشورها تلاشی برای سکوت و ساکت و بی حرکت نگه داشتن دانش آموزان خود نمیکنند. از آنجا که دانش آموز مجاز است با بغل دستی خود صحبت کند برای تراشیدن مدادش از جا بلند شود یا پرده ها را بکشد. این قبیل کارها، اختلال در نظم کلاس بشمار نمی رود. بنابراین نظم و انضباط تحمیلی نیست و در نتیجه کلاسها نیز شلوغ و پر جار و جنجال است و این امر از نظر معلمان، بی اشکال است.

ووگل (استاد دانشگاه هاروارد)، معتقد است نوسازی ژاپن از اواسط قرن نوزدهم (یعنی عصر امپراتوری “می جی” در سال ۱۸۶۸) آغاز شده و از این زمان ژاپنی ها به طور جدی با فرهنگ غرب آشنا شدند و از ترکیب و تلفیق عناصر فرهنگی خود، فرهنگ نوین ژاپن را ساختند. روش ژاپنی ها در این ترکیب فرهنگی، هشیارانه و آگاهانه بود (ووگل ۱۹۷۹، ترجمه خوارزمی و اسدی ۱۳۷۱).ژاپنی ها تمدن و فرهنگ کهن خود را با دانش نوین در آمیختند و کهن را دور نینداختند. حاصل این آمیزش بسیار اثربخش بود و فرهنگ ژاپن شکوفا شد. همچنین ویژگی ها همچون پشتکار، صبر و حوصله، انضباط درونی، حساسیت و احترام به دیگران، تاکید بر کارگروهی (تیمی) در موفقیت آنها سهم داشته، ولی “ووگل” معتقد است: پیشرفت های ژاپنی ها بیشتر دستاورهای ساختارهای سازمانی، سیاستگذاری و برنامه ریزی درست آنهاست. شاید بتوان گفت “مدیریت ژاپنی” که زبانزد جهانیان است در این توفیق سهم بسزایی داشته است.

بسیاری از پژوهشگران علل توفیق ژاپن را به نظام آموزش و پرورش کارآ، با کیفیت و سرمایه گذاری زیاد روی پرورش منابع انسانی، سختکوشی و وفاداری افراد به سازمان هائی که در آن کار می کنند، احساس تعهد در جهت رشد و پیشرفت، فداکاری و آمادگی برای اصلاح نارسائی ها و اشتباهات خود، سازماندهی و مدیریت بسیار خوب و کارساز نسبت میدهند (هرمن کان). همچنین برخی اندیشمندان می گویند: مردم ژاپن به آموزش و پروردن منابع انسانی خود بسیار توجه و تاکید دارند (طوسی، ۱۳۸۴)، برخی دیگر پژوهشگران جهش ژاپن را ناشی از ویژگی های فرهنگی خاص ژاپنی ها می دانند و برخی نویسندگان توانائی ها ژاپنی ها را برای “کار گروهی” کلید موفقیت آنها می دانند.

* پی نویس
بخشی از نوشتار حاضر، حاصل مشاهده، مصاحبه وحضور نگارنده در مدارس ژاپن است که با مساعدت پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش، سفارت ژاپن در ایران و ایران در ژاپن، اساتیدی همچون دکتر سرکارآرانی، دکتر خرازی، دکتر عراقچی، دکتر گواهی، استاد صافی ، پرفسور محمد نقی زاده، پرفسور اوکاموتو(Okamoto)، کویاما خانم موریتا (Morita) انجام شده است.

منابع:

- سرکار آرانی، محمدرضا (۱۳۸۱). فرهنگ آموزش در ژاپن. تهران : روزنگار
- ماتسوشیتا، کونوسوکه (۱۳۷۷). مشت آهنین در دستکش مخملی: ۱۰۱ ویژگی دیگر مدیریت و رهبری ترجمه محمدعلی طوسی. تهران: سخن
- بختیاری، ابوالفضل (تیره، ۱۳۸۶). درسهائی از ژاپن. خبرنامه انجمن دوستی ایران و ژاپن، سال هفتم شماره ۱۶
- طوسی، محمدعلی (۱۳۸۴). درسنامه فرهنگ سازمانی: دوره دکتری مدیریت آموزشی. تهران: واحد علوم و تحقیقات
- لوئیس، کاترین (۱۹۹۵). آموزش قلب ها و اندیشه ها. ترجمه ح. افشین منش و ش. ایلبگی طاهر. تهران: ساز و کار، چاپ چهارم ۱۳۸۵
گواهی، عبدالرحیم (۱۳۸۶). شینتوئیزم. تهران: علم
دوای، لوئیس، سوگا، ماتسودا (۱۳۸۸). آموزش به مثابه فرهنگ. ترجمه سرکار آرانی، شی می زو و موریتا. تهران : تربیت
Monbusho (1995). Education in Japan. Tokyo: Monbusho
Monbukagakusho (2008) Minstry of Education,culture sport,science and technology.Tokyo: Minstry of Education,culture sport,science and technology.Tokyo

*دکتر ابوالفضل بختیاری؛ پژوهشگاه آموزش وپرورش – پژوهشکده خانواده

شعرهای امپراتور و ملکه ژاپن برای سال نو

admin — Thu, 11 Feb 2010 21:10:17 +0000

شعر امپراطور درباره “نور” که در روز شعرخوانی سال نو خوانده شد.

امپراطور آکی هیتو در شعری که در مراسم شعرخوانی سال نو در قصر امپراطوری خواند صحنه ای را توصیف کرده بود که هنگام قدم زدن در باغ قصر امپراطوری می بیند .

موضوع اشعار امسال که به سبک واکا-معمولا ۳۱ هجایی و ۵ خطی ۵-۷-۵-۷-۷سروده می‌شود- “نور” بود .

از مجموع ۲۳۳۴۶ شعر که عموم مردم فرستادند و ده نفر که اشعارشان انتخاب شد در جشنی با حضور امپراطور و ملکه و دیگر اعضای خانواده امپراطوری شرکت کردند.

شعر امپراطور :

آنجا که پرتو نور آفتاب
از میان درختان می گذرد
راهی می بینم
پوشیده از برگ‌های ریخته
و انبوه علف‌های سبز روییده

ملکه میچیکو احساس خود را از لحظه پیاده روی با امپراطور در قصر امپراتوری در اول غروب با نورکمرنگ روز در اواخر آوریل بیان کرده بود.

امپراتور و همسرش پنجاهمین سالگرد ازدواجشان را در آن ماه جشن گرفته بودند.

شعر ملکه:

هرگاه که در کنار تو گام برمی‌دارم
جاده انگار تا دوردست‌ها امتداد می یابد
و حالا با اینکه هنگام غروب است
اما هنوز می درخشد
در دوردست‌ها نوری

ولیعهد ناروهیتو احساسات خود را از دیدن طلوع آفتاب میان دریای ابرها بر فراز کوه فوجی –بلندترین قله ژاپن- در تابستان ۲۰۰۸ به یاد می اورد.

شاهزاده ماساکو در شعرش احساساتش را از دیدن نور افتاب یک صبح زمستانی که بر سطح برکه میدرخشید -هنگامی که در ایالت اکاساکا محل اقامت ولیعهد بود-بیان کرده بود.

شعر دیگری که در مراسم خوانده شد از کونیکو مورواکی زن خانه دار ۶۹ ساله ای از ساکایی که حس نورش را از سفری به زادگاهش کوماموتو با خانواده در اواخر جولای توصیف کرده بود از آنجا که موضوع “نور ” بود و موریواکی که هفت یا هشت سالی میشود که بدلیل بیماری نابینا شده است مردد بود که شعرش را بفرستد یا نه اما پسرش با ارسال قطعه ای باعث شد که نظرش عوض شود.

ناوشی موریواکی پسر ۳۹ ساله اش گفت :”مادرم میدانست که نور چگونه ست هرچنداکنون نمیتواند ببیند. من فکرکردم میتواند از زاویه دیگری شعری بیافریند. ”
با توجه به گزارش آژانس خانواده امپراتوری از ۲۳۳۴۶ شعر ارسال شده ۱۷۲ شعر از ۲۰ کشور از جمله ایالات متحده آمریکا، برزیل ، کانادا و کره جنوبی فرستاده شده بود.

یک مدل لباس در ژاپن

admin — Thu, 11 Feb 2010 07:12:35 +0000

مدل لباس سوباسا ماسوواکا و همسرش / PHOTO BY SARAH CORTINA

Fashion model Tsubasa Masuwaka and her husband, Men’s Egg model Naoki Umeda, attend a press conference at the Ritz-Carlton Tokyo on Wednesday to celebrate the release of Disney’s latest animated feature, “The Princess and the Frog,” which opens in Japanese theaters March 6. The pair were dressed as the film’s main characters, Tiana and Prince Naveen. They shared a “magical kiss” as the stage was enveloped in smoke, and then reappeared dressed as frogs.

این روزهای توکیو

admin — Thu, 28 Jan 2010 18:35:00 +0000

مردی در توکیو / منبع: http://japantoday.com

ژاپن؛روابط نزدیک و برابر با آمریکا؟

admin — Tue, 19 Jan 2010 21:46:49 +0000

توکیو- جمشید رضائی- در حالی که پنجاهمین سالگرد امضای پیمان امنیتی میان توکیو – واشنگتن آغاز شده است، دولت کنونی ژاپن به رهبری حزب حاکم دموکراتیک به دنبال داشتن روابطی ” نزدیک و برابر ” با آمریکا است.

حزب حاکم دموکراتیک در چهل و پنجمین دوره انتخابات سراسری مجلس نمایندگان ژاپن که درماه آگوست سال ۲۰۰۹ میلادی برگزار گردید، موفق شد به پیروزی چشمگیری دست یابد و پس از گذشت بیش از نیم قرن، حکومت را از دستان حزب لیبرال دموکراتیک خارج سازد.
در اختیار گرفتن قدرت در ژاپن توسط “یوکیو هاتویاما ” رهبرحزب دموکراتیک و نخست وزیر ژاپن ، زمینه را برای تغییراتی در سیاست های خارجی این کشور بویژه در روابط همپیمانی توکیو – واشنگتن فراهم کرد.
این تغییر سیاست های دولت ژاپن به گونه ای بود که موجب شد تا کاخ سفید آمریکا ضمن واکنش نشان دادن به آن، از مواضع جدید هاتویاما ابراز نگرانی کند.
هاتویاما و حزب حاکم دموکراتیک پس از تثبیت قدرت درمجالس نمایندگان و مشاوران ژاپن (دیت) و دراختیار گرفتن نخست وزیری در این کشور همواره موضوع بازنگری در پیمان امنیتی موجود میان توکیو – واشنگتن را مطرح کرده و بارها بر این نکته تاکید می کردند که دولت کنونی ژاپن خواستار روابطی برابر با آمریکا است ، موضوعی که به نظر نمی رسد چندان مورد رضایت آمریکایی ها باشد.
نخست وزیر ژاپن و اعضای کابینه اش که رهبران دو حزب سوسیال دموکراتیک و حزب نوین مردم نیز در آن حضور دارند ، از زمان آغاز بکار دولت جدید این کشور و در راستای اجرای بازنگری در موافقتنامه امنیتی میان توکیو – واشنگتن خواستار خروج تجهیزات و نیروهای نظامی آمریکایی پایگاه فوتمما نیروی دریایی آمریکا در استان اوکیناوا به خارج از این استان و یا این کشور بودند.
مقامات ارشد دولت جدید ژاپن هدف از بازنگری در طرح جابجایی نظامیان آمریکایی در اوکیناوا را کاهش میزان حضور تاسیسات و نیروهای نظامی آمریکا در این استان که از جمله خواسته های اساسی شهروندان ژاپنی بود، عنوان می کردند.
با این حال لحن سخنان نخست وزیر ژاپن و وزرای کابینه این کشور پس از مدتی تغییر کرد و نرمتر شد به طوری که پافشاری ها برای خروج این نیروها از استان کمتر شد و به بعد موکول شدن اجرای این طرح و یا انجام جابجایی نیروهای آمریکایی در این استان از جمله مواردی بود که در حال حاضر مطرح می شود.
امروز نیز که آغاز پنجاهمین سالگرد امضای پیمان امنیتی میان ژاپن و آمریکا فرا رسیده است ، یوکیو هاتویاما رهبر حزب حاکم و نخست وزیر ژاپن با صدور بیانیه ای به همین مناسبت گفت که توکیو با آغاز پنجاهمین سال امضای این پیمان امنیتی، برای داشتن روابط همپیمانی عمیق با واشنگتن و ارایه چهره جدیدی ازاین روابط برای شهروندان ژاپنی تلاش می کند.
البته مواضع نخست وزیر ژاپن همانطور که پیش از این شرح داده شد، با مواضعی که وی و اعضای کابینه اش در چهار ماه پیش و پس از در اختیار گرفتن قدرت در ژاپن اعلام کرده بود با مواضع کنونی آنها متفاوت است ضمن این که این سخنان در حالی بیان می شود که دو کشور بر سر طرح جابجایی نظامیان آمریکایی پایگاه هوایی فوتمما تفنگداران دریایی آمریکا در استان اوکیناوا واقع در جنوب غربی این کشور با مشکل روبرو شده اند.
به گزارش خبرگزاری کیودو ، هاتویاما در این بیانیه یاد آور شده است که روابط همپیمانی موجود میان ژاپن و آمریکا بویژه برای این کشور از زمان پس از جنگ جهانی دوم تاکنون مفید بوده است و قدرت بازدارندگی هسته ای آمریکا، نقش بزرگی برای تامین امنیت و ثبات برای ژاپن و کشورهای فاقد تسلیحات هسته ای که با رشد تهدیدها بویژه از سوی کره شمالی روبرو هستند، به دنبال داشته است.
وی از روابط همپیمانی ژاپن و آمریکا به عنوان یک روابط ضروری نه فقط برای ژاپن بلکه برای کشورهای منطقه آسیا و اقیانوس آرام یاد کرد و گفت: ادامه حضور نظامیان آمریکایی و پایگاه های آنها در ژاپن که بر اساس پیمان امنیتی موجود میان دو کشور صورت گرفته است، برای شهروندان ژاپنی و کشورهای منطقه احساس خوب امنیتی به دنبال دارد.
هاتویاما افزود: دولت ژاپن با همکاری مشترک با دولت آمریکا برای عمیق تر شدن همکاری های مناسب دو کشور در قرن بیست و یکم که به عنوان هسته موافقتنامه امنیتی میان توکیو- واشنگتن محسوب می شود، امیدوار است که ثمرات این همکاری تا اواخر سال جاری میلادی برای شهروندان ژاپنی قابل مشاهده باشد.
وی در این بیانیه ابراز امیدواری کرد که در راستای عمیق تر شدن روابط همپیمانی ژاپن و آمریکا، وی خواستار آن است که علاوه بر مساله امنیتی، دو کشور در زمینه موضوعاتی نظیر تغییرات آب و هوایی و حل دیگر چالش های جهانی همکاری نزدیکی داشته باشند.
پیمان امنیتی موجود میان ژاپن و آمریکا که در ۱۹ ژانویه سال ۱۹۶۰ میلادی به امضای دو کشور رسید، تصحیح شده پیمانی بود که در سال ۱۹۵۱ میلادی میان دو کشور به امضا رسیده بود.
بر اساس پیمان امنیتی توکیو و واشنگتن که مورد بازنگری قرار گرفت، آمریکا متعهد به دفاع از ژاپن در برابر حملات مسلحانه و استفاده از پایگاه های این کشور در مواقع ضروری شده است.
براساس این پیمان، هم اکنون بیش از ۵۰ هزار نظامی آمریکایی در ژاپن مستقر هستند که ‎ ۷۵درصد از پایگاه های آنها در جزیره جنوبی اوکیناوا قرار دارد.
حضور گسترده نیروهای نظامی آمریکایی در استان اوکیناوا که بیش از نیم قرن است ادامه دارد ، همواره با انجام اعمال خلاف تفنگداران نیروهای دریایی و هوایی آمریکا در این استان همراه بوده و نگرانی های شهروندان ژاپنی ساکن این استان را به همراه داشته است.
علاوه بر جرایم تفنگداران دریایی و هوایی آمریکا در استان اوکیناوا که احساسات شهروندان ژاپنی ساکن این استان را جریحه دار کرده است ، شهروندان ژاپنی نگران سقوط بالگردها و هواپیماهای نظامی آمریکایی و سر و صدای ناشی از تحرکات نظامی جنگنده های آمریکایی در پایگاه های این کشور بویژه در پایگاه هوایی فوتمما نیروی دریایی آمریکا در این منطقه هستند.
شهروندان ژاپنی همواره با برگزاری تظاهرات اعتراض آمیز بویژه در استان اوکیناوا که در مخالفت با حضور گسترده نظامیان آمریکایی و پایگاه های این نیروها در این استان از دولت مرکزی درخواست کرده اند تا زمینه کاهش حضور نظامیان آمریکایی و پایگاه های آنها در این منطقه را فراهم کند.
البته در حال حاضر بر اثر فشارهایی که از سوی دولت آمریکا بر دولت کنونی ژاپن وارد شده علاوه بر تغییر در لحن سخنان مقامات ژاپنی در مورد اجرای طرح جابجایی نظامیان آمریکایی، این زمینه نیز فراهم شده است که طرح انتقال تجهیزات و نیروهای نظامی پایگاه فوتمما تفنگداران دریایی آمریکا در استان اوکیناوا به سایت جدیدی در همین استان مطرح شود.
به هر سو، یوکیو هاتویاما رهبر حزب حاکم دموکراتیک و نخست وزیر ژاپن که در ماه آگوست ۲۰۰۹ پس از بیش از ۵۰ سال قدرت در این کشور را بر عهده گرفت، در حالی خواستار داشتن روابطی ” نزدیک و برابر ” با آمریکا است که دولت وی در حال حاضر با این کشور در خصوص اجرای طرح جابجایی نظامیان آمریکایی در استان اوکیناوا و حضور نظامیان این کشور در این استان دارای اختلاف است.
این در حالی است که با وجود احزاب ائتلافی در دولت یوکیو هاتویاما نخست وزیر ژاپن و درخواست آنها برای خروج نظامیان آمریکایی پایگاه هوایی فوتمما تفنگداران دریایی آمریکا در استان اوکیناوا به خارج از این استان، بعید به نظر می رسد که این طرح بر اساس خواست آمریکا به پیش رود.

منبع: ایرنا

راز طول عمر ژاپنی‌‌ها

admin — Tue, 19 Jan 2010 21:28:51 +0000

یک تحقیق جدید در بانک جهانی نشان داده ژاپنی ‌ها طولانی‌ ترین میانگین سن و سال را دارند. میانگین سن مردان ژاپنی ۷۸ سال و زنان ژاپنی ۸۵ سال است. ژاپنی‌ ها چگونه به این حد از عمر رسید‌ه‌اند؟

باید بدانید همه چیز برمی ‌گردد به غذا؛ رژیم غذایی ژاپنی‌ ها برخلاف دیگر نقاط جهان به تجربه آن ها از طعم‌ ها برنمی ‌گردد.

در حقیقت بشقاب غذایی آن ها مملو است از مواد مفید برای آدمی که طی سال‌ ها تحقیق و پژوهش بومی و علمی به دست آمده است.

معیار آن ها برای خوب و بد بودن غذا در جواب این سوال خلاصه می ‌شود: “چه چیزی برای من مفید است؟”

در حالی که بسیاری از ما معیار انتخاب غذای خوب و بد را جواب این سوال می ‌دانیم: “چه غذایی دوست دارم بخورم؟” یا “الان هوس چه غذایی کرده ‌ام؟” ژاپنی‌ ها اما در ادامه جواب دادن به سوال “چه غذایی برای من خوب است” به این جواب ‌های غذایی رسیده‌ اند.

۱- زیاد ماهی می ‌خورند

در میان منبع ‌های پروتئین، ماهی یکی از مهم ‌ترین ‌ها است. به باور ژاپنی ‌ها، گوشت قرمز به مقدار چشم‌ گیری گران است و فایده چندانی برای بدن ندارد. اما ماهی هم ارزان ‌تر است و هم سالم ‌تر.

به خاطر داشته باشید در ژاپن تنها ماهی سرخ‌ شده خورده نمی ‌شود و ماهی با روش‌ های زیادی پخته می ‌شود مثل ماهی تنوری، کبابی، آب پز و…

به غیر از همه ی این ها زنان ژاپنی باور دارند پوست ماهی برای زیبایی و شادابی پوست بسیار مفید است.

۲- به سویا خوردن عادت دارند

سویا در رژیم غذایی ژاپنی ‌ها بسیار پیدا می‌ شود. مخصوصا از زمانی که بررسی‌ ها نشان داده اند که چربی موجود در گوشت و لبنیات، کلسترول را بالا می ‌برد، ژاپنی‌ ها به خوردن بیشتر پروتئین گیاهی که اثر عکس دارد، تشویق شده ‌اند.

سس سویا، توفو و ناتو (دانه سویای مخلوط شده با تخم‌ مرغ خام روی برنج) یکی از حاشیه‌ های اصلی میز غذای ژاپنی ‌ها است.

۳- آرد گندم و گندم ‌سیاه به هاضمه ‌شان کمک می ‌کند

میزان مصرف نشاسته و آرد سفید در ژاپن زیاد نیست.

رشته ی ژاپنی‌ ها از نشاسته درست نمی ‌شود بلکه از آرد گندم درست می ‌شود؛ البته هم آرد گندم سفید و هم سیاه که هر دوی آن ها نسبت به نشاسته، سالم‌ تر هستند.

شاید بگویید بخش عمده‌ای از غذای ژاپنی‌ ها برنج است اما اگر دقت کنید می‌ بینید شاید آن ها در وعده‌ های غذایی خود همیشه برنج داشته باشند اما میزان برنجی که می‌ خورند بسیار کم است.

۴- در ظرف‌‌ های کوچک غذا می‌ خورند

وعده غذایی ژاپنی ‌ها تقریبا یک‌ چهارم غذای اروپایی‌ ها است.

هر چند شما ظرف ‌های زیادی روی میزهای آن ها می‌ بینید اما غذای کمی در آن ها است و یکی از یکی سالم ‌تر است.

۵- اهل چای سبزند

در آخر هم این که ژاپنی ‌ها به چای سبز ارادت خاصی دارند. این چای به دو صورت سرد و گرم آماده می ‌شود و خیلی اثرات مثبت دارد.

میزان کافئین چای، نصف قهوه است، چای سبز به هضم چربی کمک می‌ کند، مخصوصا زمانی که سرخ‌ کردنی میل کرده‌ اید.

منبع: هفته‌نامه سلامت

شیرین نظام‌مافی؛ برنده ایرانی عالی‌ترین نشان ادبی ژاپن

admin — Fri, 15 Jan 2010 07:47:40 +0000

محمدرضا اسلامی:
۱- روزهای نخست ورود به دانشگاه کوبه بود که برای پیگیری کارهای ثبت نام به دفتر خانم پروفسور سگوچی در اداره دانشجویان بین الملل رفتم . پس از صحبت راجع به مسائل مورد نظر ،بحث با ایشان به جاهای مختلفی رفت تا اینکه صحبت از ایران شد و گفت که به ایران رفته است و خاطرات خیلی خوبی از دیدن اصفهان دارد و خاطرات خیلی وحشتناکی از نحوه رانندگی در خیابانهای تهران در ذهن دارد (!).

گفت که سابقه خیلی خوبی از حضور دانشجوهای ایرانی در دانشگاههای ژاپن هست و دانشجوهای ایرانی اساسا باهوش و با استعداد هستند به علاوه که بر اساس تجربه شخصی او زبان ژاپنی را هم خیلی خوب و سریع یاد می گیرند. بعد اشاره کرد به عکسی که پشت سر من بود . تصویری بود از خانم سگوچی با یک خانم جوان ایرانی .

گفت که ایشان خانم نظام مافی از فارغ التحصیلان دکتری IT دانشگاه ماست که از بعد فارغ التحصیلی از دانشگاه تا کنون در شرکت پاناسونیک مشغول به کار است. طوری از کار در شرکت پاناسونیک حرف می زد که از صحبتهای ایشان کاملا محسوس بود که چقدر مدیریت دانشگاه از اینکه امکان کار فارغ التحصیلانش در شرکتی همچون پاناسونیک فراهم شود خوشحال و راضی است .

***

۲- حدود یکسال بعد یک روز بعد از ظهر بعد از کلاس، خانم سگوچی را با حالتی سراسیمه و تقریباً پریشان در مقابل دفترش دیدم. تا مرا دید صدا زد و شروع به صحبت کرد .

در صدایش “لرزش” بود. گمان کردم خبر بدی را می خواهد بدهد . گفت : یکی از فارغ التحصیلان ایرانی دانشگاه برنده عالی ترین نشان ادبی کشور ژاپن شده . نشانی که تا کنون هیچ یک از فارغ التحصیلان دانشگاه کوبه، به چنین نشانی دست پیدا نکرده است .

متوجه شدم که التهاب چهره خانم سگوچی از نارحتی نیست بلکه از خوشحالی است . روحیه ژاپنی ، روحیه حساسی است و این حساسیت در مواقع شادی یا ناراحتی زیاده از حد ، کاملا در چهره قابل تشخیص است . توضیح داد که خانم نظام مافی با اینکه در رشته مهندسی مشغول به تحصیل بوده اما زبان ژاپنی را در سطحی فرا گرفته که یک کتاب رمان به زبان ژاپنی نوشته و منتشر کرده است.

او این کتاب را با خط کانجی(۱) نوشته و پس از ۱۰۸ سال این اوّلین باری است که یک فرد غیر ژاپنی و غیر چینی موفق به کسب نشان ادبی بونگاکو کایشین جین (文學界新人賞/ぶんがくかいしんじんしょう) می شود .«خیلی خوشحالم که این جایزه ادبی رو یکی از فارغ التحصیلان دانشگاه ما کسب کرده » جمله ای بود که دوبار و با همان حالت هیجان زده و ملتهب تکرار کرد.

اصلاً برایم قابل باور نبود که یکی از اساتید دانشگاه از شنیدن خبر موفّقیت یکی از فارغ التحصیلان چنین برافروخته و احساساتی شود….

***

۳- هفته پیش ایمیلی دریافت کردم از اکویاماسان ، دوست عزیزی که بعد از پایان تحصیلاتش در گروه سازه ، در یکی از شرکتهای فنی – مهندسی در شهر اوساکا مشغول به کار است . متن ایمیل به این شرح بود :

سلام اسلامی سان ،خوبی ؟

حدود یک هفته است که بعد از ظهرها دارم کتاب داستانی که یکی از هموطنانت نوشته را می خوانم . خوب است بدانی که ایشان خانمی است که با وجود ایرانی بودن و با وجود تحصیل در رشته مهندسی کامپیوتر ، توانسته کتاب داستانش را با خط کانجی بنویسد و منتشر کند . ایشان هم اکنون در پاناسونیک دُبی کار می کند . فعلاً مشغول خواندن این کتابم و در حال آشنایی با فرهنگ و رسوم کشورت هستم . اولین فرصتی که ببینمت در مورد داستان ها با هم صحبت می کنیم – اکویاماسان .

***************************

۴- دیشب اکویاماسان به منزل ما آمده بود و کتاب «کاغذ سفید»شیرین نظام مافی را برای ما با خود به همراه آورده بود .از دیدن کتاب با خط سخت کانجی جداً احساس لذت کردم .

مشتاق شنیدن داستان از زبان یک خواننده ژاپنی بودم . توضیح داد که: « کتاب مشتمل بر دو داستان است . اوّلی داستان یک دختر افغانی است که مادرش در افغانستان و بدست طالبان کشته شده است .او به ژاپن می آید و در ژاپن با مشکلات زیادی مواجه است . اما دانشجویان ایرانی که زبان فارسیِ دَریِ او را می فهمند به او کمک می کنند تا بر مشکلات زندگی جدید غالب شود .

او مشغول زندگی در ژاپن است که پس از چند سال به او خبر می رسد که پدر او نیز به دست طالبان کشته شده است . دختر افغانی تصمیم به برگشت به کشور خود می گیرد . او فکر می کند که دیگر نمی خواهد در ژاپن زندگی کند و می خواهد در همان کشوری بمیرد که پدر و مادرش در آنجا کشته شده اند. داستان در فرودگاه کانسای تمام می شود . داستان دوم داستان عشق یک پسر و دختر جوان است که در حوالی تهران زندگی می کنند .»

اکویاماسان می گفت :« اسلامی، من نمی دانستم که در ایران دخترها و پسرها در دبیرستانهای جدا از هم درس می خوانند»(!). گفتم :بله. گفت: در اینجا خوانده ام که اگر دختر و پسری بخواهند همدیگر را ببینند و با هم قرار ملاقات بگذارند و کسی آنها را در حین ملاقات ببیند می گوید « اَسو تغو فورو را »(استغفرالله !). گفتم اینجا نوشته ؟!! . اکویاماسان توضیح داد که «من فهمیده ام در تهران خیابانی است بلند از شمال تا جنوب تهران که هر دو سمت آن را چنارهای بلند شبیه درختان بامبوی بلند ژاپنی گرفته و حالت تونلی از درخت را پیدا کرده … من خیلی دوست دارم این خیابان را ببینم.
چند عکسی از خیابان ولی عصر را از اینترنت با هم دیدیم ….

**************************************
۵- متخصّصان ایرانی در نقاط مختلف دنیا نبوغ، هوش و استعداد ایرانی را بارها به مَنصه ظهور رسانده اند. بارها از اساتید مختلف شنیده ام که در سابقۀ ذهنیِ آنها دانشجویِ ایرانی یعنی «دانشجوی خوب».

هم اکنون متخصصان ایرانی زیادی در نقاط مختلف دنیا و در کشورهای مختلف هستند که بسیاری در کارِ خود از بهترین ها محسوب می شوند . آفتابِ مهربانی(۲)،امید که سایه اش را چنان بگستراند که آداب با هم بودن و در کنار هم خوب تر زیستن را بهتر بیاموزیم … که بزرگترین ذخائر و منابع هر کشور “مردمان” آن کشورند…و بسیار دریغ است اهلِ یک خانواده هر یک در گوشه ای در شهری.

——–
پای‌نوشت:
۱- ژاپنی ها در نوشتار از الفبای خود استفاده نمی کنند . خطّ کانجی (漢字)، خطّی است که ژاپن باستان از امپراطوری بزرگ چین باستان گرفته است . در آن به ازاء هر کلمه یک «نشانه» وجود دارد.

در واقع در این خط ، برای هر کلمه یک شکلِ «قراردادی» متشکل از خطوط درهم وجود دارد و خواندن آن کلمه بر اساس خواندنِ حروف نمی باشد. برای اینکه بتوانیم در ژاپن یا چین “روزنامه” بخوانیم ، بجز فراگرفتن گرامر زبان و همچنین کلمات لازم ،باید حداقل حدود ۲۰۰۰ کانجی از حفظ بود. (؟!)

ارتباط با نویسنده(محمدرضا اسلامی؛ دانشجوی رشته مهندسی سازه):

mrz_eslami[@]yahoo(.)com