مرکز مطالعات ژاپن

مرکز مطالعات ژاپن توسط فارغ التحصیلان زبان ژاپنی دانشگاه تهران راه‌اندازی شده است

  • 2017 24 June
  • شنبه ۳ تیر ۱۳۹۶

نوع مقاله: مقاله علمی- پژوهشی نویسنده: دكتر سید آیت حسینی استادیار زبان و ادبیات ژاپنی دانشگاه تهران   مجله پژوهش‌نامه انتقادی متون و برنامه‌هاي علوم انساني مقاله 6، دوره 16، شماره 41، تابستان 1395، صفحه 99-120   اصل مقاله (333 K)   چکیده مقاله حاضر می‌کوشد «فرهنگ یک‌جلدی فارسی به ژاپنی و ژاپنی به فارسی معاصر» تألیف تسونه‌ئو کورویاناگی (Tsuneo Kuroyanagi) را معرفی و توصیف نماید و شکل و محتوای آن ‌را با معیارهای فرهنگ‌نگاری نوین بسنجد و محاسن و معایب آن را آشکار سازد. این فرهنگ، چکیده کلیه آثار پیشین مؤلف در حوزه فرهنگ‌نگاری است و در هر دو کشور ایران و ژاپن در غیاب فرهنگ لغت دوزبانه قابل اعتنای دیگری، مورد استفاده گسترده دانشجویان، پژوهش‌گران و مترجمان قرار می‌گیرد. همان‌گونه که در پیشگفتار اثر آمده است، مخاطبان این فرهنگ در وهله اول دانشجویان و علاقمندان زبان فارسی در ژاپن هستند و طبعاً این فرهنگ با توجه به نیازهای آنان تألیف گشته است و به همین دلیل نیز استفاده از آن برای دانشجویان زبان ژاپنی در ایران دشواری‌هایی به همراه دارد، اما از آن‌جا که مؤلف طبق ادعای خود در ابتدای بخش دوم این فرهنگ، به استفاده دانشجویان ایرانی از این فرهنگ نیز گوشه چشمی دارد، مقاله حاضر به طور خاص با محور قرار دادن نیازهای دانشجویان ...

تاریخ: ۲۵ دی ۱۳۹۵

مركز مطالعات ژاپن |دكتر سيد آيت حسيني هزار سال پیش ندیمه‌ای در دربار ژاپن یادداشت‌هایی نوشت که امروز همه‌ی دانش‌آموزان ژاپن خطوط نخست آن را در حافظه دارند. شاید از نظر آن ندیمه نوشته‌هايش نوعی دفتر خاطرات و جایی برای ثبت کردن اتفاقات جالب دربار، حکاياتی از ديگران، توصيف‌هايي از طبيعت و زندگي اطرافش‌ بوده اما گذر تاریخ ارزش ادبی آن‌ها را نمایان کرد و حالا تبدیل شده‌اند به بخش مهمی از تاریخ ادبیات ژاپن. متن پیش‌رو پاره‌هايي انتخاب شده از ميان بيش از سيصد پاره‌ي این کتاب است که از زبان ژاپنی ترجمه شده‌اند. يک بهار طلوع‌هايش زيبا است؛ وقتی قله‌ي کوه با روشنی اندک هوا به‌تدريج سپيد می‌شود و باريکه‌های کبودرنگ ابر بر فرازش آرام می‌گيرند. تابستان شب‌هايش زيبا است. به‌خصوص شب‌های مهتابی و همچنين در شب‌های تاريک نيز پرواز درهم شب‌تاب‌ها زيبا است. حتی اندک درخشش تنها دو يا سه شب‌تاب دل‌انگيز است. بارش باران نيز دل‌انگيز است. پاييز غروب‌هايش زيبا است. وقتی خورشيد درخشان عصرگاهی پايين می‌رود و به لبه‌ي کوه نزديک می‌شود و کلاغ‌ها به آشيانه می‌روند، شتاب کردن‌شان در دسته‌های سه ‌چهارتایی يا دو سه‌تایی دل را می‌ربايد. حتی بيشتر از آن، صف غازهای وحشی که از دور کوچک ديده می‌شوند بس دل‌انگيز است. پس از غروب، صدای باد ...

تاریخ: ۳ مرداد ۱۳۹۵

سید آیت حسینی٬ مرکز مطالعات ژاپن (japanstudies.ir): امپراطور ژاپن در ديدار با اعضای کابينه اين کشور اعلام کرده است قصد دارد از سلطنت کناره‌گيری کند. آکی‌هيتو (明仁) امپراطور 82 ساله ژاپن در سال 1989 پس از پدرش هيروهيتو به سلطنت رسيد. در صورت کناره‌گيری وی، پسر ارشدش ناروهيتو به اين مقام خواهد رسيد. امپراطور در ژاپن از ديرباز تقدس خداگونه داشته است، اما از زمان شکست ژاپن در جنگ جهانی دوم، فاقد قدرت سياسی است و صرفاً به عنوان نماد يکپارچگی کشور به انجام امور تشريفاتی و فرهنگی می‌پردازد. آکی‌هيتو در دوران سلطنت خود علاوه بر انجام امور تشريفاتی معمول، به فعاليت‌های بشردوستانه بسياری نظير حضور در مناطق حادثه‌ديده و گفتگو با حادثه ديدگان، دلجويی از بازماندگان جنگ و ادای احترام به قربانيان آن نيز پرداخته است و به همين دليل درمجموع امپراطور محبوب و خوشنامی بوده است. اما اخيراً در پی کهولت سن و ضعف جسمانی و به‌ويژه پس از انجام عمل بای‌پس قلب در سال 2012 اعلام کرد که قصد دارد از فعاليت‌های خود بکاهد.در ژاپن علاوه بر تقويم ميلادی از تقويم امپراطوری خاص اين کشور نيز استفاده می‌شود. در اين تقويم زمان سلطنت هر امپراطور يک دوران تاريخی محسوب می‌شود که مبدأ آن سال تاج‌گذاری امپراطور است. برای مثال سال ...

تاریخ: ۲۶ تیر ۱۳۹۵

ژاپن سرزمین جزیره‌ها سید آيت حسینی | مرکز مطالعات ژاپن |  خلاصه ژاپن کشوری جزیره‌ایست که در منتهاالیه شرقی قاره آسيا و در غرب اقیانوس آرام جای دارد. این سرزمین از چهار جزیره بزرگ هون‌شو1، هوکّایدو2، کیوشو3، شی‌کوکو4 و جزایر کوچک بسیاری تشکيل شده که به شکل کمان در امتداد هم قرار دارند از شمال شرقی تا جنوب غربی کشیده شده است. تعداد جزیره‌های ژاپن مجموعاً 6852 جزیره است که روی هم مساحتی معادل 378000 کیلومتر مربع را پدید می‌آورند. این تقریباً معادل یک چهارم مساحت ایران و اندکی کمتر از مساحت عراق یا ازبکستان است. هفتاد درصد خاک ژاپن را کوه‌ها تشکیل می‌دهند و نسبت مساحت جنگل‌ها به مساحت کل کشور 67 درصد است. ژاپن از چهار سو با آب احاطه شده است و صنعت ماهیگیری و تجارت دریایی از ديرباز در آن رونق بسیار دارد. مساحت آب‌های این کشور شامل آب‌های ساحلی و آب‌های انحصاری اقتصادی (EEZ)، نزدیک 12 برابر مساحت خاک آن است و بدین جهت دریا برای ژاپن جایگاه بسیار مهمی دارد. دریای بین ژاپن، چین و شبه‌جزیره کره دریای ژاپن نام دارد5. ژاپن از شرق و جنوب به اقیانوس آرام مشرف است و در شمال آن دریای اختسک قرار دارد. نیز دریای بین هون‌شو و شی‌کوکو دریای سه‌تو6 نامیده می‌شود. در آب‌های سواحل جنوبی ...

تاریخ: ۲ آبان ۱۳۹۲

 سید آیت حسینی | مرکز مطالعات ژاپن | اوباما (小浜=Obama) نام شهر کوچکی در استان فوکو‌ئی (福井=Fukui) در ناحیه مرکزی ژاپن است که جمعیتی بالغ بر 33 هزار نفر دارد. اوباما درزبان ژاپنی به معنای "ساحل کوچک" است و سابقاً مرکز استان واکاسا بوده است. ماهیگیری از دیرباز در این شهر رونق بسیار داشته اما در حال حاضر گردشگری عمده‌ترین صنعت آن به شمار می‌رود. شهرت اصلی شهر اوباما در ژاپن به دلیل چوب‌های غذاخوری (هاشی) ساخته شده در این شهر است که با لاک الکل در رنگ‌های متنوع جلا داده می‌شوند. زمانی که ساکنان اوباما برای اولین بار نام باراک اوباما سناتور جوان ایلی‌نوی آمریکا را به عنوان یکی از نامزدهای ریاست جمهوری ایالات متحده شنیدند، بر آن شدند تا از این تشابه اسمی برای شهر خود شهرت و جاذبه‌ای در جهان ایجاد کنند. وقتی که شبکه‌ تلویزیونی TBS ژاپن در مصاحبه‌ای با باراک اوباما به این موضوع اشاره کرد، سناتور جوان اذعان داشت که این واقعیت را می‌داند و در حقیقت در سال 2006، زمانی که سفری به ژاپن داشته، کارمند فرودگاه ناریتا که اهل شهر اوباما بوده است، با دیدن گذرنامه وی به این شباهت اسمی اشاره‌ای کرده است. پس از پخش این مصاحبه، اعضای شورای شهر اوباما هدایایی شامل ...

تاریخ: ۲ آبان ۱۳۹۲

هر روز پرسش‌های زیادی به سایت مرکز مطالعات ژاپن می‌رسد یا در مراجعات ایمیلی به اعضای هیات علمی این مرکز مجازی، حجم بالایی از پرسش‌ها به مباحث ادامه تحصیل در سرزمین آقتاب تابان اختصاص دارد. با توجه به کمبود اطلاعات در فضای مجازی و واقعی و به روز نبودن اطلاعات موجود، بر آن شدیم تا در این کتاب ِ کوچک، با ارائه‌ی اطلاعاتی در مورد دانشگاه‌های ژاپن خدمتی به استادان، دانشجویان و دانش‌پژوهان کرده باشیم. این کتاب توسط سید آیت حسینی گردآوری و تآلیف شده است. هدف از تهیه این کتابچه آشنايی با دانشگاه‌های ژاپن کمک به داوطلبان تحصيل در ژاپن و به‌ويژه به کسانی است که قصد کار در ايران را دارند. ژاپن در حال حاضر هشتاد و شش دانشگاه دولتی و بيش از هزار دانشگاه و وموسسه آموزش عالی خصوصی دارد. اين کشور در کنار داشتن دانشگاه‌های طراز اول جهانی نظير دانشگاه توکيو يا دانشگاه کيوتو، دارای برخی موسسات آموزشی کمتر شناخته شده نيز هست که احتمال دارد در ساير نقاط دنيا "معتبر" تشخيص داده نشوند. اگر دانشگاه خود را از ميان دانشگاه‌های واجد رتبه بهتر برگزينيد، بخت بيشتری برای پيدا کردن کار و تأييد شدن مدرک تحصيلی خود در ساير کشورها خواهيد داشت. وزارت علوم تحقيقات و فناوری جمهوری اسلامی ايران در ...

تاریخ: ۲۱ مهر ۱۳۹۲

پله برقی در توکیو مرکز مطالعات ژاپن | سید آیت حسینی | یکی از نکاتی که خارجیان از بدو ورود به توکیو و احتمالاً از همان فرودگاه متوجه آن می‌شوند و شاید از آن شگفت‌زده شوند این است که ژاپنی‌ها هنگام استفاده از پله برقی همگی قاعده نانوشته‌ای را رعایت میکنند: آنانکه عجله ندارند و ترجیح میدهند روی  پله برقی بایستند در سمت چپ پله برقی می‌ایستند و آن‌ها که عجله دارند و می‌خواهند روی پله برقی راه بروند از سمت راست عبور می‌کنند به طوری که حتی اگر هيچ کس قصد راه رفتن نداشته باشد، همه فقط در نيمه سمت چپ پله می‌ايستند. این مساله چنان در توکیو همه‌گیر است که حتی خارجی‌ها هم در زمان کوتاهی به آن عادت می‌کنند و ناخودآگاه بدان تن می‌دهند. [caption id="attachment_2749" align="aligncenter" width="398"] پله برقی در توکیو[/caption] اما شگفتی خارجی‌ها زمانی کامل می‌شود که برای نخستین بار به شهرهای غربی ژاپن مثل اوساکا مسافرت می‌کنند. در اوساکا روش استفاده از پله برقی دقیقاً برعکس توکیو است: در سمت راست می‌ایستند و از سمت چپ حرکت می‌کنند. شاید ذکر این نکته بد نباشد که بیش از نود درصد مردم ژاپن راست‌دست هستند و جهت حرکت خودروها در خیابان در سراسر کشور مانند انگلستان از سمت چپ است. اما این تفاوت ...

تاریخ: ۳ خرداد ۱۳۹۲

نوبوکاتسو موراکاوا؛ دانشجوی ۹۹ ساله ژاپنی | http://japanstudies.ir مرکز مطالعات ژاپن | ترجمه: سید آیت حسینی | دانشجویان جوان دانشگاه مومویاما گاکوئين[1] شهر ايزومی[2] در استان اوساکا، پيرمردی را در ميان خود می‌بينند که هميشه در کلاس با جديت تمام روبرو را نگاه می‌کند و با قامتی راست و تمرکز زیاد به درس‌ها گوش می‌دهد. اين مرد نوبوکاتسو موراکاوا[3]  نام دارد که از شهر اوساکا به اين دانشگاه می‌آيد. موراکاوا اکنون 99 ساله است. دو روز در هفته‌ با اتوبوس و قطار فاصله دو ساعته خانه تا دانشگاه را می‌پيمايد تا در کلاس‌های تاريخ سياست بين‌الملل و حقوق بين‌الملل دانشگاه شرکت کند.  جای هميشگی‌اش در کلاس، صندلی وسط رديف اول است. هر روز به محض رسيدن به کلاس از داخل کوله‌پشتی‌اش تشکچه‌ کوچکی بيرون می‌آورد و روی صندلی می‌گذارد. بعد از نشستن، ذره بين و نوشت‌افزارش را آماده می‌کند و منتظر شروع کلاس می‌ماند.  طول هر کلاس 90 دقيقه است. در اين مدت لحظه‌ای تمرکز خود را از دست نمی‌دهد. با دقت به حرف‌های استادها گوش می‌کند، يادداشت بر‌می‌دارد و هرآنچه روی تخته‌سياه نوشته می‌شود را بی کم و کاست به دفترش منتقل می‌کند. علاوه بر اين دفترچه يادداشت، دفتر ديگری هم در خانه برای پاک‌نويس کردن دارد. [caption id="attachment_2673" align="aligncenter" width="141"] نوبوکاتسو موراکاوا؛ دانشجوی 99 ساله ژاپنی | http://japanstudies.ir[/caption] «لغت‌هایی را که نمی‌فهمم ...

تاریخ: ۲۶ دی ۱۳۹۱

احوال‌‍پرسي باشد براي بعد، حالا عرقت را پاک کن 挨拶は さておき汗を 拭き給へ Make salutations Later, but you’d do well to Wipe your sweat now 杉良介 SUGI   Ryousuke ترجمه: سیدآیت حسینی

تاریخ: ۸ فروردین ۱۳۹۱

خانه‌­تکانی وسايل گم­شده پيدا می­‌شوند 更けてゆく 一人居虫の 鳴くばかり Year end house cleaning Appeared Important lost thing OCHI   Yasuko 越智泰子 ترجمه: سیدآیت حسینی

تاریخ: ۲۸ اسفند ۱۳۹۰