مرکز مطالعات ژاپن

برای نخستین بار در 32 سال اخیر، ارزش صادرات ژاپن از واردات این كشور كمتر شد. بر اساس اعلام دولت ژاپن، این كشور در سال گذشته میلادی 32 میلیارد دلار كسری تجارت خارجی داشته كه این رخداد از سال 1980 تاكنون بی نظیر بوده است. به گزارش ایرنا، روزنامه وال استریت ژورنال روز چهارشنبه نوشت: به اعتقاد كارشناسان، زنجیره ای از رخدادهای پیش بینی نشده، مانند زمین لرزه شدید سال پیش، حادثه اتمی فوكوشیما و بحران بدهی های اروپا، نقشی چشمگیر در كاهش صادرات ژاپن ایفا كرده است. افزون بر اینها، واحد قوی پول چین هم در تراز منفی ژاپن بی تاثیر نبوده است. همچنین برنامه این كشور برای كنار گذاشتن انرژی اتمی، به معنای نیاز به واردات بیشتر انرژی خواهد بود. به طوری كه در سال گذشته، ارزش واردات نفت خام ژاپن با 25 درصد افزایش به 21 تریلیون و 700 میلیارد یوآن رسید. تراز منفی بازرگانی خارجی ژاپن در سال 2011 در حالی رخ می دهد كه این كشور سال 2010، بیش از شش و نیم تریلیون یوآن مازاد تجارت خارجی داشت. در سال 2011، صادرات ژاپن با 2.7 درصد كاهش به 65.555 تریلیون یوآن و واردات این كشور با 12 درصد افزایش به 68.47 تریلیون یوآن رسید. پیش بینی می شود كه به دلیل ...

دکتر سارا وخشوری کارشناس امنیت انرژی و مطالعات خاورمیانه  در گفتگو با پایگاه مطالعات ژاپن، چشم‌پوشی از منابع انرژی ایران و تحریم کردن نفت آن را امری دشوار توصیف کرد. گفت‌وگو:عباس حسین‌نژاد// به گزارش مرکز مطالعات ژاپن، در حاشیه تحرکات اخیر آمریکا برای کمک به ژاپن در تحریم نفت ایران،  با سارا وخشوری دارای مدرک دکترای امنیت انرژی و مطالعات خاورمیانه و  ساکن واشنگتن به گفت‌وگو نشستیم. وخشوری  ضمن تاریخی دانستن  تجارت نفت بین ایران و ژاپن گفت: در زمانی‌ که نفت ایران ملی‌ ‌شد و شرکت نفت ایران ـ انگلیس (بریتیش پترولیوم ِ امروز) خرید نفت از ایران را تحریم کرد، شرکت نفتی‌ ایده‌میتسو(Idemitsu) ژاپن، اولین شرکتی بود که تحریم‌ها علیه ایران را نادیده گرفت و کشتی‌‌هایش برای خرید فراورده‌های نفتی وارد آب‌های ایران شدند و این ارتباط به بیش از 50 سال می‌رسد. وی تصریح کرد:  تحریم کردن نفت ایران خیلی‌ کار آسانی نیست،  مگر اینکه تمام کشورهای دنیا به طور جهانی‌ نفت ایران را تحریم کنند، که در این صورت، به دلیل کاهش عرضه نفت ایران در بازار قیمت‌های جهانی نفت به شدت افزایش پیدا خواهد کرد و همچنین به دلیل بالا بودن تقاضا برای نفت خام، به ویژه تقاضای فصلی نفت در زمستان، اگر کشوری خرید نفت را از ایران  ...

 توافق مقامات چين و ژاپن براي مبادله مستقيم ارز در مبادلات تجاري بين دو کشور از تصميمات مهم و تاثيرگذار در اقتصاد اين دو غول آسيايي است. چين با حجم مبادلات نزديک به 350ميليارد دلار در سال بزرگترين شريک تجاري ژاپن است. تصميم "يوشي هيکو نودا" نخست وزير ژاپن و "ون جيابائو" نخست وزير چين در پکن براي جايگزين کردن پول هاي ملي خود به جاي دلار در مبادلات اقتصادي سه اثر مهم و فوري دارد. به گزارش آريا به نقل ازمانا، نخستين اثر کاهش آسيب هاي ناشي از بحران مالي آمريکا و منطقه يورو بر اقتصاد اين دو کشور است. کارشناسان اقتصادي معتقدند: با اين تصميم جايگاه دلار در مبادلات تجاري بسيار پرحجمِ بين ژاپن و چين تضعيف و هزينه خريد دلار پرنوسان در معاملات تجاري بين اين دو کشور حذف مي شود. اين تصميم در حقيقت تحقق آرزوي چين را براي تبديل شدن يوآن به پول معتبر بين المللي يک گام نزديک تر کرد. براساس توافق مقامات پکن و توکيو ، ژاپن نخستين کشوري است که از اين پس اجازه دارد اوراق قرضه چين را به صورت يوآن خريد و فروش کند. "هونگ لي" سخنگوي وزارت امور خارجه چين معتقد است تصميمات مهم چين و ژاپن در برگيرنده منافع دو ملت و تقويت همکاري ...

 یکی از منابع دولت ژاپن به خبرگزاری رویترز اعلام کرد که مقامات این کشور در دیدار هفته آینده خود با "تیموتی گایتنر" وزیر خزانه داری آمریکا در خصوص تحریم‌های آمریکا علیه ایران و همچنین بحران بدهی اروپا بحث و گفت‌وگو خواهند کرد. بر اساس این گزارش، مقامات ژاپن در صدد هستند تا در خصوص تأثیر تحریم‌های جدید علیه ایران بر قیمت‌ نفت، ژاپن و اقتصاد جهان با گایتنر و دیگر مقامات آمریکا گفت‌وگو کنند. به گزارش فارس، "باراک اوباما" رئیس‌جمهوری آمریکا ماه گذشته تحریم های جدیدی علیه شرکت‌های مالی که با بانک مرکزی ایران ارتباط تجاری دارند، تعیین کرد و این تحریم‌ها را با امضای خود به قانون درآورد تا آندسته از شرکت‌هایی که با بانک مرکزی ایران ارتباط دارند، از هرگونه تجارت با آمریکا محروم شوند. بر اساس این گزارش، ژاپن حدود ۱۰ درصد از نفت خام خود را از ایران وارد می کند و توکیو نگران است که تحریم‌های جدید علیه ایران منجر به بالا رفتن قیمت نفت و وارد آمدن ضربه به اقتصاد این کشور شود به همین دلیل "کویچیرو گمبا" وزیر خارجه ژاپن در ماه دسامبر سال گذشته میلادی این نگرانی‌های خود را در دیدار با "هیلاری کلینتون" وزیر خارجه آمریکا در میان گذاشت. برخی منابع ژاپن که نخواستند نامشان ...

  چندی پیش یکی از دانشجویان زبان ژاپنی با بورسیه بنیاد ژاپن چند هفته ای به ژاپن آمده بود. ازش پرسیدم ژاپن چطوره به نظرت؟  گفت: خیلی امنیت داره! گفتم امنیت داره آره. اما جرم و جنایت هم داره که به چشم تازه واردها نمی آد. نمونه اش همین امروز روزنامه آساهی در خبری نوشته بود که در اقدامی عجیب یکی از شهروندان ژاپنی در شهر ناگویا در روز روشن با چتر به یکی از مغازه هایی که بیست و چهار ساعته بازند وارد می شود و محترمانه نوک تیز چتر را به طرف مغازه دار نشانه می رود و می گوید: «لطفا دستپاچه نشوید! دارم بهتان دستبرد می زنم. خواهش می کنم پلیس را خبر کنید!» مغازه دار بدبخت یا خوشبخت که احتمالا بهتش زده بوده به پلیس زنگ می زند. تا سر و کله پلیس پیدا شود، دزد محترم با مغازه دار جلوی مغازه منتظر پلیس می شوند تا پلیس پیدایش شود. بعد از آمدن پلیس دزد محترم از مغازه دار عذرخواهی می کند و خودش را تسلیم آقا پلیسه می کند. علت اقدام دزد محترم این بوده است که ایشان قبلا نیز مرتکب جرمی شده بوده اند و دوره زندان را سپری می کرده اند. بعد از سپری کردن دوران بند آزاد ...

بهنام جاهدزاده: امروز که داشتم می رفتم دانشگاه سر کلاس فشرده تابستانی، یادم افتاد که نوشیدنی با خود برنداشته ام. سر راه خود به فروشگاه بزرگ محل که در آن از شیر مرغ تا جان آدمیزاد پیدا می شودرفتم و یک بطری چای 2 لیتری خریدم تا 4، 5 ساعت مداوم کلاس را بتوانم آب از دست رفته بدنم را جبران کنم. چیزی که بیشتر در همین فروشگاه بزرگ جلب توجه می کند کار خانم ها، آن هم خانم های جا افتاده ای است که حول و حوش 60 سال دارند. شاید کسی که به فرهنگ کار و زندگی این جامعه آشنا نباشد دلش به حالشان بسوزد و بگوید این بیچاره ها آسایش ندارند. اما آسایش ژاپنی ها زمانی است که برایشان کار فراهم است. در ژاپن اگر کار نکنی زندگی برایت سخت می شود و شاید هم غیر ممکن. برای همین کار از هر نوعش ارزش اجتماعی زیادی دارد و همه کارها از اهمیت برخودار است. [caption id="" align="aligncenter" width="320" caption="بفرمایید چای سبز! "][/caption] بعد از این که استاد آمد و یک ساعت و نیمی سخن راند گلوی ما هم خشک شد و در حالی که گلویم را با چای سبز تر می کردم چشمم به نوشته رویش افتاد که "100 در صد ...

بهنام جاهدزاده: مهدیقلی خان هدایت معروف به مخبرالسطنه که همراه اتابک اعظم یکی از وزرای دوره قاجار در سال 1903 از ژاپن دیدار کرده است شرح برداشت های خود را در کتاب سفر حج آورده است. گروه ایرانی وقتی وارد بندر ناکازاکی ژاپن می شوند زن ژاپنی را می بینند که سیب می فروشد. بعد از خریدن مقداری سیب، اتابک اعظم مقداری پول که از مبلغ خرید سیب  بیشتر بوده در داخل سبد زن ژاپنی می اندازد و با آقامنشی بدون این که بقیه پول را طلب کنند به راه خود ادامه می دهد. [caption id="" align="aligncenter" width="400" caption="شالیزاری در اوزاکا، عکس از: بهنام جاهدزاده"][/caption] زن ژاپنی دوان دوان از پشت می آید و بقیه پول اتابک اعظم را بر می گرداند. مهدیقلی خان هدایت در این بخش ضمن مقایسه وضع ژاپن با چین که از طریق آن کشور به ژاپن آمده است وضع اقتصادی ژاپن را به مراتب بهتر در می یابد و از بلند طبعی ژاپنی ها متعجب می شود. در ادامه یادداشت هایش مهدیقلی خان می نویسد با وجود این که مردم در چین در فلاکت و بدبختی زندگی می کنند در ژاپن اصلا گدا ندیده است. اما مهدیقلی خان هدایت فقط یک روی سکه را دیده است. روی دیگر سکه ...

همگان را گمان بر آن است كه اقتصاد ژاپن مي‌تواند به عنوان الگويي آرماني جهت توسعه اقتصادي در نظر گرفته شود. برخلاف اين نظر، مقاله زير با تحليلي دقيق و علمي، پرده از مشكلاتي ساختاري در اقتصاد ژاپن برمي‌دارد (كاهش صادرات، كاهش سوددهي بخش خصوصي، انعطاف‌پذيري نهادهاي مالي و …) تبعيت از سياست‌هاي نئوليبراليسم اقتصادي، در چند دهه اخير منجر به دامن زدن به اين بحران‌ها و همچنين وخامت اوضاع كارگران و متلاشي شدن خانواده‌ها و در نتيجه مشكلات جمعيتي و اجتماعي شده است. ● نويسنده: ماكوتو - ايتو ● منبع: ماه نامه - سياحت غرب - 1384 - شماره 25 - به نقل از Mouthly Reviwe; Vol. 56; April 2005 ترجمه شده در باشگاه اندیشه بهبود بي‌ثبات وضعيت اقتصادي با توجه به «گزارش سالانه اقتصادي مالي» (جولاي 2004) كه به وسيله وزارت سياست‌گذاري اقتصادي و مالي تهيه مي‌شود، ركود تورمي طولاني مدت اقتصاد ژاپن كه با تركيدن حباب مالي در سال‌هاي 1990 و 1991 آغاز شده بود، رو به بهبود نهاده است. اين بهبود از ابتداي سال 2002 آغاز شد. مشخصه اين وضع، افزايش مجدد قابليت سوددهي و همچنين انجام مخارجي در قسمت ماشين‌آلات و تجهيزات بخش تجاري خصوصي، به علاوه افزايش تقاضاي خارجي است، در حالي كه مخارج ...

مركز پژوهش های مجلس شورای اسلامی در یک گزارش 38 صفحه ای به بررسی قانون برنامه توسعه ژاپن پرداخته است. در این گزارش که توسط سعید عطار در دفتر مطالعات حقوقي تهیه شده آمده است كه طي سال هاي اواخر دهه 1940 تا دهه 1970 قانون برنامه توسعه ژاپن نقش اساسي در توسعه اين كشور ايفا كرده است. وقوع معجزه اقتصادي در ژاپن، واقعيتي است كه اغلب صاحب‌نظران بر آن اجماع‌نظر دارند و اين توسعه در چارچوب خاص نظام اقتصادي كه از آن به عنوان نظام جديد سرمايه‌داري ياد مي‌شود، تحقق يافته است. مردمان اين جزيره‌هاي متحد شده،‌از آنجا كه دستيابي به سطح بالايي از پيشرفت اقتصادي را عاملي مهم براي برتر بودن ، گريز از «مسئله بقا» و حفظ همبستگي اجتماع خود مي‌پنداشتند، توسعه اقتصادي را امري مربوط به منافع ملي و نياز امروز و فرداي خود تلقي كردند. در اين ميان، طرح‌ريزي و اجراي قانون برنامه توسعه به عنوان ابزار دولت توسعه‌گراي ژاپن، خصوصا در مراحل اوليه و مياني توسعه اين كشور، نقش مهم و اساسي در توسعه يافتگي ژاپن بر عهده داشت. در طي سال‌هاي اواخر دهه 1940 تا 1970 ، قانون برنامه توسعه‌اي كه در بطن نظام اجتماعي سه لايه متشكل از نظام اداري كارآمد (با محوريت وزارت مي‌تي، ...

5-1- اقتصاد ژاپن اقتصاد ژاپن دارای نظام سرمایه‌داری است. از نظر میزان تولید ناخالص داخلی (GDP) در جهان رتبه دوم و از نظر تساوی قدرت خرید (PPP) دارای رتبه سوم است. اقتصاد ژاپن در جنگ جهانی دوم دچار صدمات ویران‌کننده‌ای شد. اما پس از آن، ضمن پرداخت غرامت، با محور قرار دادن تولید، به رشد اقتصادی تصاعدی دست یافت. در سال 1986 از نظر میزان تولید ناخالص ملی (GNP) پس از آمریکا، به عنوان کشوری سرمایه‌داری، به رتبه دوم دست یافت. اما در سال 1974، در اثر بحران نفت، رشد اقتصادی تصاعدی متوقف شد و به خاطر نزول ارزش ین، صنایع بسیاری قدرت رقابت را از دست دادند و متلاشی شدند. از سوی دیگر صنایعی نظیر خودروسازی با اتخاذ تدابیر مناسب در تولید، با عبور از بحران تنزل ارزش ین، به صنایع کلیدی ژاپن تبدیل شدند. در نیمه دوم دهه 1980، ژاپن در اثر ایجاد اقتصاد حبابی (زمین) و نابودی آن و رکود بلند مدت اقتصادی، با نزول نرخ رشد اقتصادی و بحران مالی روبه‌رو شد. در برنامه‌های سیاست‌ مالی با هدف محاسبه صدمات رکود اقتصادی، بدهی‌های بخش دولتی بیش از 750 تریلیون ین محاسبه شد. در نتیجه این وضعیت، علی‌رغم رهایی از دوران رکود اقتصادی، مشکل اقزایش تفاوت درآمدها به وجود ...