قدرت الله ذاکری؛ کارشناس و مترجم زبان ژاپنی:

نخستین بند از کتاب « پاره نبشته ­هایِ درون توبره پشتی»[۱] باشو به نوعی فلسفه زندگی و شاعری او و به نوعی شاید فلسفه ادبیات و هنر او باشد. این کتاب ره آورد یکی از سفرهای او در سال ۱۶۸۷ است.

百骸九竅の中に物有、かりに名付て風羅坊といふ。誠にうすものゝかぜに破れやすからん事をいふにやあらむ。かれ狂句を好 こと久し。終に生涯の [۱]はかりことゝなす。ある時は倦て放擲せん事をおもひ、ある時はすゝむで人にかたむ事をほこり、是非胸中にたゝかふて、是が爲に身安からず。しばらく身を立む事をねがへども、これが爲にさへられ、暫ク學で愚を曉ン事 をおもへども、是が爲に破られ、つゐに無能無藝にして只此一筋に繋る。西行の和哥における、宗祇の連哥における、雪舟の繪における、利休が茶における、其 貫道する物は一なり。しかも風雅におけるもの造化にしたがひて四時を友とす。見る處花にあらずといふ事なし。おもふ所月にあらずといふ事なし。像、花にあ らざる時は夷狄にひとし。心、花にあらざる時は鳥獸に類ス。夷狄を出、鳥獸を離れて、造化にしたがひ造化にかへれとなり

راه فوُگا[۲]
« در [...]

به هر کتاب هایکو که نگاه کنید از چهار هایکوسرا به عنوان بزرگترین هایکو سرایان ژاپن نام برده  شده است:
ماتسوئو باشو ، یو سا بوسون ، کوبایاشی ایسا ، ماساوکا شیکی

ماتسوئو باشو (۱۶۴۴ ـ ۱۶۹۴ م)

در یک خانواده سامورایی بدنیا آمد. درباره زمان قبل از هایکو سرا شدنش اطلاعات زیادی در دست نیست.
در سال ۱۶۴۴ بدنیا آمد. [...]