مرکز مطالعات ژاپن

انتخاب وترجمه: آيت حسینی؛ دانشجوی دکترای علوم زبان واطلاعات دانشگاه توکيو/ تِی‌جو ناکامورا[1] با نام اصلی هاماکو[2] ناکامورا در آوريل سال 1900 در شهر کوماموتو[3] زاده شد. 18 ساله بود که برای نخستين بار هايکوهايش در مجله ادبی «هوتوتوگی‌سو[4]» به چاپ رسید. در 1934 به عضويت هيئت تحريريه «هوتوتوگی‌سو» درآمد و در همان سال اولين مجموعه هايکوی خود را با عنوان «برف بهاری[5]» منتشر کرد. پس از جنگ در سال 1947 مجله هايکوی «گل‌های باد[6]» را تأسيس کرد و تا اواخر عمرش به اداره آن پرداخت. در سال 1980 به عنوان شخصيت فرهنگی[7] سال ژاپن برگزیده شد و پنج سال بعد جايزه سال آکادمی هنرهای ژاپن[8] به او اهدا شد. تی‌جو ناکامورا در 88 سالگی بر اثر نارسايی قلبی درگذشت. از تی‌جو نزدیک سی جلد کتاب شامل جنگ‌های هايکو و موضوعات مرتبط با هايکو منتشر شده است. در سال 2000 دولت ژاپن تمبری به يادبود اين شخصيت فرهنگی منتشر کرد. هايکوهای تی‌جو را که سرشار از زنانگی و مادرانگی‌اند، آينه تمام نمای ژاپن قبل از جنگ، در طول جنگ و پس از جنگ می‌دانند. هايکو که در اصل مقوله‌ای مردانه تلقی می‌شد، پس از جنگ، با ظهور چند بانوی هايکوسرای برجسته از انحصار مردان درآمد. نقش تی‌جو در آن ميان بسيار پررنگ بود. //بخشی از این هایکوها در شماره ...

سید علی میرافضلی شاعر، پژوهشگر، طنزنویس و هایکوسرا،  دانش آموخته رشته زبان و ادبیات فارسی از دانشگاه تهران است  و تا کنون ۹ عنوان کتاب از وی منتشر شده‌است. میرافضلی در وبلاگ خود به آنچه که به آن رعایت نکردن حقوق مؤلف اطلاق می‌شود اعترض کرد. وی نوشت: بعضی از نویسندگان می‌پندارند مالکیت آنچه در اینترنت منتشر می‌شود، مشاع است و متعلق به همه کاربران اینترنت؛ و نویسنده یک مطلب در اینترنت، فقط نقش آغاز کننده یک زنجیره از پیوندها را دارد و در تکرار نوشته‌های وی، احتیاجی به ذکر مأخذ و درج نام نویسنده و رعایت حق مؤلف نیست. از نظر این گروه، این‌ها را اینجا گذاشته‌اند که تو برداری و دوباره منتشر کنی و این قدر این عمل تکرار شود که نام و نشانی از نویسنده اصلی باقی نماند. بسیاری از شعرهای کوتاهی که در این وبلاگ منتشر می‌شود، با فاصله اندکی از انتشار، سر از کلوب‌ها و چت‌روم‌ها در می‌آورد و بسیاری از وبلاگ‌نویسان حق خود می‌دانند که آن‌ها را بدون آوردن نام گوینده شعرها، در وبلاگ خود کارسازی کنند، چنان‌که گویی شاعر این شعرها خود ایشانند! [caption id="attachment_1887" align="aligncenter" width="213" caption="سید علی میرافضلی شاعر، پژوهشگر، طنزنویس و هایکوسرا"][/caption] از جمله مطالب من که زیاد در اینترنت بدون ذکر مأخذ نقل ...

هم‌آوا با سار شبي زمستاني باران 椋鳥の 仲間に入や 夕時雨 کوبایاشی ایسّا 小林 一茶

در آغوش دخترک گل آفتابگردانی بزرگ‌تر از صورتش 顔よりも 大き向日葵 抱く少女 کوری یاما کی کو‌‌ 栗山恵子 ترجمه: سیدآیت حسینی

ترجمه از ژاپنی: سیدآیت حسینی 1 太陽に 叱られて立つ 向日葵か ❋اينوما توئورو ❋古沼徹 همچنان ايستاده جلوی سرزنش آفتاب گل آفتابگردان 2 私の部屋 のぞかないでよ 向日葵 ❋ايوا شيتا اِمی کو ❋岩下恵美子 اتاق مرا دزدکی نگاه نکن گل آفتابگردان 3 大向日葵 なぜきみひとり 項垂れて ❋تاته ايوا توشی ئو ❋立岩利夫 آفتابگردان بزرگ چرا فقط تو از پا افتاده‌ای 4 向日葵の 百の眼をもつ 一本気 ❋ساتو ماساکو ❋佐藤昌子 به يک جا می‌نگرد گل آفتابگردان با صد چشم 5 顔よりも 大き向日葵 抱く少女 ❋کوری­ياما کِی کو ❋栗山恵子 در آغوش دخترک گل آفتابگردانی بزرگ‌تر از صورتش 6 向日葵の 千の笑顔に 振り向けり ❋اودا نوری‌ئو ❋宇田紀代 به عقب نگاه می‌کنم صورت خندان هزار آفتابگردان 7 向日葵の 万に見られて ゐる不安 ❋سومی‌دا کيوکو ❋隅田享子 هزاران گل آفتابگردان مرا نگاه می‌کنند دلواپسی 8 向日葵の 花首疲れ 陽が沈む ❋تاچی‌با ناساکی ❋橘沙希 خسته می‌شود گردن آفتابگردان غروب خورشيد 9 絵日記の 向日葵の瞳の 笑ひけり ❋نوماگوچی نوموگی‌فو ❋沼口蓬風 بچه‌ها مسخره می‌کنند گل آفتابگردان دفتر خاطراتم را 10 ❋矢崎すみ子 向日葵の かたちに風の リフレイン ❋يازاگی سومی‌کو بر پيکر آفتابگردان ترجيع‌بندِ باد [wikibox]هایکو[/wikibox] [wikibox lang="ja"]俳句[/wikibox] [wikibox lang="en"]haiku[/wikibox]

آریا فانی دانشجوی سال ِ سوم ِ رشته ی ادبیات تطبیقی است در دانشگاه ایالتی سن دیگو: طالع اگر مدد دهد دامنش آورم به کف           گر بکشم زهی طرب ور بکشد زهی شرف شعر ِ فارسی در تار و پود ِ کلام است که متجّلی می شود. شاعرانه گی حافظ همانا "تراش دادن ِ اَلماس گون ِ زبان ِ فارسی" در غزل است. آیا نقش ِ کلام در ادبیات های دیگر نیز چنین پررنگ است؟ شعر ِ ژاپنی کلام را تنها به عنوان یک واسطه در اختیار می گیرد و با قرار دادن ِ مخاطب در برابر ِ جان ِ اشیا و طبیعت، شاعرانه گی اش را می یابد. این نوشتار قصد دارد به ساحتی نو گام بگذارد. آنچه می طلبد نگاهی باز است ورای غزل و شعر فارسی، به سُنتی نو، نگرشی نو، که با خود وجهی نو از زیستن را به ارمغان می آورد. شعرهای  کوتاه  و هفده هِجایی ِ ژاپنی که گاه به گونه ای اسرارآمیز لطیف، تصویرمَدار و ژرف است را هایکو(Haiku, 俳句,) گویند. هایکو حدود ِ قرن ِ هفدهم پدید آمده و یکی از کوتاه ترین قالب های شعری است. هایکو به زبان های بی شماری ترجمه شده است که گواهی از جهانی بودنش می دهد. هایکو ...

«ترجمه هایکو سختی های خاص خود را دارد. زبان ژاپنی دارای ابهام هایی است. در ترجمه نثر و اشعار طولانی تر با توجه به جملات قبل و بعد به هرحال می شود این ابهام ها را برطرف کرد. اما هایکو دارای 17 هجا است و فهمیدن معنی آن بسیار مشکل.» --- قدرت ا... ذاکری، متولد سال 1355 یونسی گناباد است و دانش آموخته کارشناسی زبان و ادبیات ژاپنی از دانشکده زبانهای خارجی دانشگاه تهران. از او تاکنون مقاله هایی در مورد فرهنگ کشور ژاپن به خصوص ادبیات این کشور ترجمه یا تألیف و در مجلات مختلف به چاپ رسیده است. ذاکری به تازگی ترجمه رمانی ژاپنی به نام «زوال بشری» اثر اوسامو دازای را به پایان رسانده است. «زوال بشری» در نظر سنجیهای انجام گرفته در میان دانشجویان دانشگاههای ژاپن جزء ده کتاب تأثیر گذار بر زندگی دانشجویان شناخته شده است. این مترجم در حال حاضر ترجمه کتابی تاریخی، اسطوره ای درباره ارتباطات و مبادلات فرهنگی ایران و ژاپن در دوران باستان بخصوص در دوره ساسانی را در دست انجام دارد. با او درباره اولین کتابش یعنی «زنبور بر کف دست بودای خندان» گزینه هایکوهای مدرن ژاپنی به گفتگو نشستیم. این مجموعه، نخستین کتاب در نوع خود است که مستقیماً ...