گفت‌وگو:عباس حسین‌نژاد//

به گزارش مرکز مطالعات ژاپن، در حاشیه تحرکات اخیر آمریکا برای کمک به ژاپن در تحریم نفت ایران،  با سارا وخشوری دارای مدرک دکترای امنیت انرژی و مطالعات خاورمیانه و  ساکن واشنگتن به گفت‌وگو نشستیم.

وخشوری  ضمن تاریخی دانستن  تجارت نفت بین ایران و ژاپن گفت: در زمانی‌ که نفت ایران ملی‌ ‌شد و شرکت نفت ایران ـ انگلیس (بریتیش پترولیوم ِ امروز) خرید نفت از ایران را تحریم کرد، شرکت نفتی‌ ایده‌میتسو(Idemitsu) ژاپن، اولین شرکتی بود که تحریم‌ها علیه ایران را نادیده گرفت و کشتی‌‌هایش برای خرید فراورده‌های نفتی وارد آب‌های ایران شدند و این ارتباط به بیش از ۵۰ سال می‌رسد.

وی تصریح کرد:  تحریم کردن نفت ایران خیلی‌ کار آسانی نیست،  مگر اینکه تمام کشورهای دنیا به طور جهانی‌ نفت ایران را تحریم کنند، که در این صورت، به دلیل کاهش عرضه نفت ایران در بازار قیمت‌های جهانی نفت به شدت افزایش پیدا خواهد کرد و همچنین به دلیل بالا بودن تقاضا برای نفت خام، به ویژه تقاضای فصلی نفت در زمستان، اگر کشوری خرید نفت را از ایران  متوقف کند، کمبود عرضهٔ نفت در آن کشور، نیاز به جبران شدن دارد، بنابراین نفت ایران در جای دیگری متقاضی خواهد داشت.

وخشوری ادامه داد:  ایران می‌تواند با دادن تخفیف، مشتریان جدیدی برای نفت خود پیدا کند.

این کارشناس امنیت انرژی سپس این سوال را مطرح کرد که  در صورت تحریم، آیا عربستان می‌تواند کمبود نفت ایران را جبران کند؟ و پاسخ داد: عربستان  در بیشترین حالت می‌تواند تولیداش را بیشتر از ۲ میلیون بشکه در روز افزایش دهد و  صادرات ایران بر اساس آمار سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اپک)   ۲.۵۸ میلیون بشکه  نفت خام در روز است؛ بنابر این، عربستان این توانایی‌ را دارد که تقریباً به تمام مشتریان ایران نفت بفروشد،  یعنی‌ اگر ژاپن از ایران نفت نخرد، عربستان می‌تواند نیاز نفتی این کشور را تأمین کند.

وی ضمن طرح یک تردید جدی ادامه داد: اما آیا عربستان مایل به انجام این کار هست؟  در ماجرای جنگ‌ داخلی در لیبی که تولید نفت این کشور کاهش شدیدی پیدا کرد، عربستان اقدام جدی‌ای برای جبران این کمبود در بازار انجام نداد و قیمت نفت در بازارهای بین‌المللی افزایش یافت.

وخشوری تأکید کرد: توانایی‌ افزایش تولید  عربستان بیشتر کاربرد ایجاد تعادل در بازار  آن هم در موارد ضروری دارد، اگر فرض کنیم عربستان، تمام کمبود سهم ایران را در بازار جبران کند، در صورتی که بازار با کاهش عرضه به هر دلیلی (کاهش تولید نفت لیبی، عراق، الجزیره) روبرو شود ایجاد تعادل در بازار با مشکل جدی مواجه خواهدشد و کمبود تولید نفت لیبی، عراق و … را کدام تولیدکننده‌ جبران می‌کند؟

این کارشناس بازار نفت با اشاره به تصمیم اتحادیه اروپا برای تحریم نفتی ایران گفت: کشورهای عضو اتحادیه اروپا از ایران روزانه تقریباً ۶۰۰هزار بشکه نفت خام و میعانات گازی وارد می‌کنند که سهم کشور ایتالیا، اسپانیا و یونان در این مقدار ۵۰۰هزار بشکه در روز است و این سه کشور قرارداد واردات نفت ایران را تا پایان سال ۲۰۱۲ تمدید کرده‌اند. که این نشان‌ می‌دهد که بسیاری از اعضای این اتحادیه، که هم اکنون با مشکلات اقتصادی شدیدی روبرو هستند آمادگی چشم‌پوشی از پیشنهاد بهتر ایران را برای خرید نفت ندارند.

او ادامه داد: همچنین امروز (۱۳ ژانویه ۲۰۱۲- ۲۳ دی ۱۳۹۰) شاهد موضوع‌گیری نخست‌وزیر ژاپن در مورد سخنان وزیر دارایی این کشور در مورد کاهش نفت خام از ایران به درخواست آمریکا بودیم. یوشیهیکو نودا نخست وزیر ژاپن اعلام کرد که دولت این کشور هنوز تصمیمی در مورد کاهش خرید نفت از ایران نگرفته‌است و باید در این مورد باید بررسی بیشتری انجام شود.

وخشوری افزود: ژاپن ۱۰ درصد از نیاز نفتی خود را از ایران تأمین می کند و با توجه به زلزله و سونامی سال گذشته که موجب از کار افتادن برخی از نیروگاه‌های اتمی در این کشور  شده، نیاز این کشور به انرژی‌های فسیلی (گاز و نفت و … ) از گذشته بیشتر شده‌است.

وی در پایان با اشاره به التهاباتی که درباره تنگه هرمز در هفته‌‌های اخیر صورت گرفت، بیان کرد:  به دلیل این که روزانه ۱۵میلیون بشکه نفت خام از تنگه هرمز عبور می‌کند که این مقدار، یک ششم تولید نفت جهانی است؛ در صورتی که این تنگه به هر دلیلی بسته شود و یا عبور نفتکش‌ها از این تنگه دچار اختلال شود بازار جهانی نفت به شدت  تحت تأثیر قرار خواهد گرفت و قیمت‌ها افزایش شدیدی خواهند داشت.

شهروندان ژاپنی ساکن استان اوکیناوا یکبار نیز در سال ۱۹۹۵ میلادی و در اعتراض به هتک حرمت یک دختر دانش آموز توسط تفنگداران دریایی آمریکا در استان اوکیناوا تظاهرات اعتراض آمیز بزرگی را سازماندهی و برگزار کرده بودند و تظاهرات دیگری نیز در سال ۲۰۰۷ میلادی برگزار شده بود.
تظاهرکنندگان ژاپنی در این تظاهرات که شمار آنها به حدود ۹۰ هزار نفر می رسید، از دولت مرکزی درخواست کردند تا زمینه خروج هشت هزار نظامی و تجهیزات نظامیان آمریکایی پایگاه هوایی فوتمما تفنگداران دریایی آمریکا در استان اوکیناوا به خارج از این استان را فراهم کند.
در تظاهرات امروز استان اوکیناوا که در شهر یومیتان برگزار شد ،”هیروکازو ناکایما” استاندار استان اوکیناوا و ۳۹ شهردار از ۴۱ شهردار شهرهای این استان همراه با دیگر شهروندان ژاپنی حضور داشتند.
“توموکو آبه” رییس خط مشی سیاسی حزب سوسیال دمکراتیک، حزب ائتلافی حزب حاکم دمکراتیک و ” کازئو شیئی” رهبر حزب کمونیست از احزاب مخالف دولت نیز در جمع معترضان ژاپنی حضور داشتند.
تظاهرکنندگان ژاپنی در پایان تظاهرات امروز خود بیانیه ای صادر کردند که در آن از دولت های ژاپن و آمریکا خواسته شده است تا طرح موجود برای انجام جابجایی نظامیان آمریکایی در استان اوکیناوا لغو شود.
براساس طرح موجود مربوط به جابجایی نظامیان آمریکایی که در ماه می سال ۲۰۰۶ میلادی میان وزرای امور خارجه و دفاع دولت های پیشین ژاپن و آمریکا به امضا رسیده است، تجهیزات و هشت هزار تفنگدار دریایی پایگاه هوایی آمریکا در منطقه پرجمعیت شهر گینوان استان اوکیناوا باید به منطقه کم جمعیت در ساحل شهر ناگو در نزدیکی پایگاه هوایی سچواب آمریکا در همین استان منتقل شوند.
“یوکیو هاتویاما” نخست وزیر ژاپن اخیرا بار دیگر اعلام کرد که وی درنظر دارد تا آخر ماه آینده میلادی (می) موضوع مربوط به طرح جابجایی نظامیان آمریکایی در استان اوکیناوا را حل و فصل کند.
تظاهرکنندگان ژاپنی که بسیاری از آنها ملبس به لباس های زردرنگ بودند و در اعتراض به طرح دولت ژاپن در خصوص اجرای جابجایی نظامیان آمریکایی ، کارتهای زرد خود را به نشانه اعتراض به طرح یوکیو هاتویاما نخست وزیر ژاپن با خود حمل می کردند.
هیروکازو ناکایما استاندار استان اوکیناوا که به طور مشروط طرح موجود مربوط به جابجایی نظامیان آمریکایی در استان اوکیناوا را پذیرفته است، از هاتویاما خواست تا خطرات ناشی از حضور نظامیان آمریکایی و جرایمی که آنها به واسطه حضور پایگاه فوتمما در استان اوکیناوا وجود دارد را برطرف سازد.
ناکایما از جمله از شهروندان ژاپنی سراسر این کشور خواست تا از طرح کاهش حضور نظامیان آمریکایی در استان اوکیناوا حمایت کنند.
درحال حاضر حدود ۵۰ هزار تفنگدار دریایی و هوایی آمریکا به همراه اعضای خانواده های خود در استان اوکیناوا بسر می برند و حدود ۷۰ درصد از کل تاسیسات و پایگاههای آمریکایی در ژاپن در این استان مستقر است.
جرایم متعدد تفنگداران دریایی و هوایی آمریکایی و خانواده های آنها از جمله هتک حرمت زنان و دختران دانش آموز، سرقت و تصادفات رانندگی منجر به قتل شهروندان ژاپنی در استان اوکیناوا، ضرب و شتم شهروندان ژاپنی و رانندگی در حال مستی از جمله جرایمی است که در طول بیش از نیم قرن گذشته موجب شده است تا مقامات محلی ، برخی نمایندگان مجالس مشاوران و نمایندگان و دیگر شهروندان ژاپنی با برگزاری تظاهرات اعتراض آمیز از دولت مرکزی درخواست کنند تا زمینه کاهش بار ناشی از حضور نظامیان آمریکایی در این استان را فراهم کنند.
حزب حاکم دمکراتیک به رهبری یوکیو هاتویاما نخست وزیر ژاپن در ماه آگوست سال گذشته میلادی (۲۰۰۹) در هنگام رقابتهای انتخاباتی چهل و پنجمین دوره انتخابات مجلس نمایندگان وعده داده بود که در صورت پیروزی در انتخابات در طرح جابجایی نظامیان آمریکایی در استان اوکیناوا بازنگری می کند.
با پیروزی حزب دمکراتیک ژاپن ، تا چند ماه پس از روی کارآمدن دولت جدید لحن دولت حمایت از وعده های داده شده بود اما پس از رفت و آمدهای مکرر مقامات ارشد آمریکایی به ژاپن و دیدار با مقامات ژاپنی از جمله سفر “رابرت گیتس” وزیر دفاع و “کورت کمپل” معاون وزیر امور خارجه آمریکا و دیگر معاونین وزارت امور خارجه و دفاع آمریکا و تحت فشار قراردادن هاتویاما و دولت وی لحن مقامات ارشد ژاپنی تغییر کرد.
آنها که در ابتدا مصر به اجرای طرح بازنگری بودند، برای حل این مساله ابتدا جزایری در استان اوکیناوا و سپس نقاط دیگری را در استانهای همجوار این استان معرفی کردند که در تمامی طرحهای پیشنهادی شهروندان ژاپنی نقاط مختلف اعتراضات خود را در این زمینه اعلام کردند ضمن این که به رغم پیشنهادات دولت ژاپن، مقامات آمریکایی همواره بر اجرای این طرح در این استان تاکید داشته و دارند.
به دنبال این موضوع در آستانه سفر “باراک اوباما ” رییس جمهور آمریکا سفری که قرار بود به مدت دو تا سه روز به ژاپن انجام شود کاهش یافت و اوباما شبانه وارد توکیو شد و با هاتویاما دیدار کرد و روز بعد از آن این کشور را ترک کرد که در آن زمان گفته شد یکی از دلایل این کاهش زمان دیدار از ژاپن اعلام نارضایتی به مقامات ارشد ژاپنی در مورد تعویق افتادن طرح جابجایی نظامیان آمریکایی است.
البته ژاپن با روی کارآمدن دولت جدید به رهبری حزب دمکراتیک، در مواردی نیز به درخواستهای آمریکا درخصوص ادامه فعالیتهای پرسنل نیروی هوایی ارتش دفاع از خود ژاپن در عراق و کویت پاسخ منفی داده بود و دو فروند هواپیمای نظامی ترابری سی۱۳۰ را به همراه این نیروها به کشور بازگردانده بود.
نیروهای ارتش دفاع از خود ژاپن در کویت عملیات ترابری نیروهای نظامی و تجهیزات و کمکهای مورد نیاز عراق را در مسیر کویت به شهرهای مختلف این کشور برعهده داشت.
ژاپن در دوران آغاز فعالیت حزب دمکراتیک در یک مورد نیز به درخواست آمریکا پاسخ منفی داد و آن زمانی بود که علاوه بر آمریکا کشورهای متحد آن نیز از توکیو خواسته بودند تا به عملیات سوخت رسانی به کشتیهای جنگی کشورهای شرکت کننده در جنگ با تروریسم به رهبری آمریکا در افغانستان در اقیانوس هند ادامه دهد، اما به این درخواست پاسخ منفی داده بود.
پرسنل نیروی دریایی ارتش دفاع از خود ژاپن از سپتامبر سال ۲۰۰۱ میلادی و پس از حادثه حمله به برجهای دوقلو در آمریکا ، عملیات سوخت رسانی و ارایه آب آشامیدنی به ۱۱ کشور شرکت کننده در جنگ با تروریسم در افغانستان به رهبری آمریکا در اقیانوس هند را بر اساس قانون مقابله با تروریسم برعهده داشت.
این قانون در دوران حزب لیبرال دمکراتیک که بیش از نیم قرن قدرت را در ژاپن در اختیار داشت، به دلیل آن که اکثریت کرسیها در مجالس نمایندگان و مشاوران (دیت) در اختیار این حزب بود ، به رغم مخالفت احزاب مخالف همواره مورد تصویب قرار می گرفت.
طرح جابجایی نظامیان آمریکایی در استان اوکیناوا نیز از دیگر طرح هایی بود که به اعتقاد بسیاری از کارشناسان نظامی و سیاسی، مخالفت حزب حاکم ژاپن می توانست تاثیرات منفی را بر روابط همپیمانی توکیو – واشنگتن بر جای بگذارد که این موضوع را هم اینک می توان در سردی روابط دو کشور تاحدی مشاهده کرد.
دیدار اخیر ۱۰ دقیقه ای رییس جمهور آمریکا با نخست وزیر ژاپن در حاشیه اجلاس امنیت هسته ای در نیویورک از جمله این مسایل است که به اعتقاد بسیاری از کارشناسان مسایل سیاسی ، زمان کم این دیدار که هاتویاما در آن درنظر داشت تا طرح خود را برای اجرای جابجایی نظامیان آمریکایی مطرح کند، خود دلیلی بر نگرانی مقامات آمریکایی و شخص اوباما از مواضع دولت هاتویاما در اجرای این طرح است.
هرچند “هیرافومی هیرانو” دبیر و سخنگوی ارشد دولت ژاپن خبر رسانه های بزرگ ژاپنی را رد کرد اما بسیاری از رسانه های ژاپنی ضمن زیر سوال بردن دیدار ۱۰ دقیقه ای هاتویاما با اوباما این موضوع را منعکس کردند که “اوباما در این دیدار به هاتویاما گفته است که وی هیچ اعتمادی به اجرای این طرح ندارد”.
درحال حاضر یوکیو هاتویاما رهبر حزب حاکم دمکراتیک و نخست وزیر ژاپن اعلام کرده است که آخر ماه می سال جاری میلادی وی تصمیم نهایی درخصوص اجرای طرح جابجایی نظامیان آمریکایی را اعلام می کند.
این درحالی است که هیروکازو ناکایما استاندار اوکیناوا امروز در جمع تظاهرکنندگان ژاپنی خاطرنشان کرده است که اگر تلاش های نخست وزیر در خروج نظامیان آمریکایی پایگاه هوایی فوتمما تفنگداران دریایی آمریکا در فوتمما به خارج از استان اوکیناوا با شکست روبرو شود وی نمی تواند به نظامیان آمریکایی پایگاه فوتمما که در منطقه پرجمعیت شهر گینوان مستقر هستند اجازه فعالیت دهد.
ناکایما در جمع تظاهرکنندگان خاطرنشان کرد: برخی از اعضای هیات دولت ژاپن با طرح مربوط به ادامه فعالیت نظامیان آمریکایی پایگاه فوتمما با دیده اغماض می نگردند که وی با این ایده نیز مخالف است و هرگز تصمیم خود در این زمینه را رها نمی کند.
وی با بیان این که میزبانی از پایگاه های نظامیان آمریکایی در استان اوکیناوا و شهروندان ژاپنی ساکن در این استان فزونی یافته است، خواستار آن شد که در راستای کاهش حضور بار نظامیان آمریکایی در این استان، شهروندان ژاپنی در نقاط دیگر ژاپن نیز میزبان این نظامیان باشند.
وی افزود: این مشکلی نیست که فقط متعلق به شهروندان ژاپنی ساکن در استان اوکیناوا باشد زیرا ایمنی هر شهروند ژاپنی با این استان گره خورده است.
استاندار اوکیناوا با بیان این که اجرای طرح جابجایی نظامیان آمریکایی پایگاه هوایی فوتمما در استان اوکیناوا بشدت مشکل است از نخست وزیر ژاپن خواست تا در پاسخ به اعتراضات حدود ۹۰ هزار نفر از شهروندانی ژاپنی شرکت کننده در این اعتراضات، راه حل منطقی بیابد.
در بیانیه پایانی تظاهرکنندگان از دولتهای ژاپن و آمریکا خواسته شده است تا در راستای حفظ ایمنی شهروندان ژاپنی ساکن استان اوکیناوا، شکوفایی این استان و فراهم کردن محیط زیستی مناسب زندگی ساکنان اوکیناوا ، اجرای طرح جابجایی نظامیان پایگاه هوایی فوتمما را در استان اوکیناوا ملغی کنند.
براساس آخرین نظرسنجی های رسانه های بزرگ ژاپنی، دولت هاتویاما در شرایط سخت سیاسی بسر می برد و درصورتی که تا پایان ماه می سال جاری میلادی نتواند طرح جابجایی نظامیان آمریکایی را اجرا کند، زمینه کاهش بیش از پیش محبوبیت دولت این کشور فراهم می شود.
این نظرسنجی ها نشان داده اند که میزان محبوبیت دولت ژاپن بشدت کاهش یافته است که از جمله مهمترین دلیل آن نارضایتی شهروندان ژاپنی درخصوص تصمیم دولت برای اجرای طرح جابجایی نظامیان آمریکایی پایگاه فوتمما است که تا پیش از این قرار بود به خارج از استان اوکیناوا منتقل شوند و الان تصمیمات جدیدی در این زمینه گرفته شده است.
در حال حاضر بسیاری از شهروندان ژاپنی در این نظرسنجیها که توسط رسانه های بزرگ ژاپنی نظیر کیودو، خبرگزاری رسمی ژاپن، ان.اچ.کی، تلویزیون سراسری ژاپن و روزنامه های یومیوری، آساهی، نیکی، ماینیچی و سانکی انجام شده است ، خواستار آن شده اند که نخست وزیر درصورت عدم موفقیت در اجرای این طرح باید از سمت خود استعفا دهد.
نتایج نظرسنجیهای رسانه های بزرگ ژاپنی نیز در ادامه فعالیتهای سیاسی رهبران ژاپنی از اهمیت بسیاری برخوردار است، به طوری که برخی از نخست وزیران پیشین ژاپن از جمله ” شینزو آبه ” ، ” یاسوئو فوکودا ” و ” تارو آسو” به دلیل همین کاهش محبوبیت مجبور به استعفای از سمت خود شدند.
با توجه به اینکه میزان محبوبیت دولت ژاپن از بیش از ۷۰ درصد در ماه سپتامبر ۲۰۰۹ میلادی زمان روی کارآمدن به کمتر از ۳۰ درصد درحال حاضر رسیده است، دولت ژاپن تصمیم سختی را در این زمینه باید اتخاذ کند و بر این اساس انتظار می رود در طی یک ماه آینده، شرایط ویژه سیاسی در این کشور ایجاد شود.

منبع: ایرنا

حزب حاکم دموکراتیک در چهل و پنجمین دوره انتخابات سراسری مجلس نمایندگان ژاپن که درماه آگوست سال ۲۰۰۹ میلادی برگزار گردید، موفق شد به پیروزی چشمگیری دست یابد و پس از گذشت بیش از نیم قرن، حکومت را از دستان حزب لیبرال دموکراتیک خارج سازد.
در اختیار گرفتن قدرت در ژاپن توسط “یوکیو هاتویاما ” رهبرحزب دموکراتیک و نخست وزیر ژاپن ، زمینه را برای تغییراتی در سیاست های خارجی این کشور بویژه در روابط همپیمانی توکیو – واشنگتن فراهم کرد.
این تغییر سیاست های دولت ژاپن به گونه ای بود که موجب شد تا کاخ سفید آمریکا ضمن واکنش نشان دادن به آن، از مواضع جدید هاتویاما ابراز نگرانی کند.
هاتویاما و حزب حاکم دموکراتیک پس از تثبیت قدرت درمجالس نمایندگان و مشاوران ژاپن (دیت) و دراختیار گرفتن نخست وزیری در این کشور همواره موضوع بازنگری در پیمان امنیتی موجود میان توکیو – واشنگتن را مطرح کرده و بارها بر این نکته تاکید می کردند که دولت کنونی ژاپن خواستار روابطی برابر با آمریکا است ، موضوعی که به نظر نمی رسد چندان مورد رضایت آمریکایی ها باشد.
نخست وزیر ژاپن و اعضای کابینه اش که رهبران دو حزب سوسیال دموکراتیک و حزب نوین مردم نیز در آن حضور دارند ، از زمان آغاز بکار دولت جدید این کشور و در راستای اجرای بازنگری در موافقتنامه امنیتی میان توکیو – واشنگتن خواستار خروج تجهیزات و نیروهای نظامی آمریکایی پایگاه فوتمما نیروی دریایی آمریکا در استان اوکیناوا به خارج از این استان و یا این کشور بودند.
مقامات ارشد دولت جدید ژاپن هدف از بازنگری در طرح جابجایی نظامیان آمریکایی در اوکیناوا را کاهش میزان حضور تاسیسات و نیروهای نظامی آمریکا در این استان که از جمله خواسته های اساسی شهروندان ژاپنی بود، عنوان می کردند.
با این حال لحن سخنان نخست وزیر ژاپن و وزرای کابینه این کشور پس از مدتی تغییر کرد و نرمتر شد به طوری که پافشاری ها برای خروج این نیروها از استان کمتر شد و به بعد موکول شدن اجرای این طرح و یا انجام جابجایی نیروهای آمریکایی در این استان از جمله مواردی بود که در حال حاضر مطرح می شود.
امروز نیز که آغاز پنجاهمین سالگرد امضای پیمان امنیتی میان ژاپن و آمریکا فرا رسیده است ، یوکیو هاتویاما رهبر حزب حاکم و نخست وزیر ژاپن با صدور بیانیه ای به همین مناسبت گفت که توکیو با آغاز پنجاهمین سال امضای این پیمان امنیتی، برای داشتن روابط همپیمانی عمیق با واشنگتن و ارایه چهره جدیدی ازاین روابط برای شهروندان ژاپنی تلاش می کند.
البته مواضع نخست وزیر ژاپن همانطور که پیش از این شرح داده شد، با مواضعی که وی و اعضای کابینه اش در چهار ماه پیش و پس از در اختیار گرفتن قدرت در ژاپن اعلام کرده بود با مواضع کنونی آنها متفاوت است ضمن این که این سخنان در حالی بیان می شود که دو کشور بر سر طرح جابجایی نظامیان آمریکایی پایگاه هوایی فوتمما تفنگداران دریایی آمریکا در استان اوکیناوا واقع در جنوب غربی این کشور با مشکل روبرو شده اند.
به گزارش خبرگزاری کیودو ، هاتویاما در این بیانیه یاد آور شده است که روابط همپیمانی موجود میان ژاپن و آمریکا بویژه برای این کشور از زمان پس از جنگ جهانی دوم تاکنون مفید بوده است و قدرت بازدارندگی هسته ای آمریکا، نقش بزرگی برای تامین امنیت و ثبات برای ژاپن و کشورهای فاقد تسلیحات هسته ای که با رشد تهدیدها بویژه از سوی کره شمالی روبرو هستند، به دنبال داشته است.
وی از روابط همپیمانی ژاپن و آمریکا به عنوان یک روابط ضروری نه فقط برای ژاپن بلکه برای کشورهای منطقه آسیا و اقیانوس آرام یاد کرد و گفت: ادامه حضور نظامیان آمریکایی و پایگاه های آنها در ژاپن که بر اساس پیمان امنیتی موجود میان دو کشور صورت گرفته است، برای شهروندان ژاپنی و کشورهای منطقه احساس خوب امنیتی به دنبال دارد.
هاتویاما افزود: دولت ژاپن با همکاری مشترک با دولت آمریکا برای عمیق تر شدن همکاری های مناسب دو کشور در قرن بیست و یکم که به عنوان هسته موافقتنامه امنیتی میان توکیو- واشنگتن محسوب می شود، امیدوار است که ثمرات این همکاری تا اواخر سال جاری میلادی برای شهروندان ژاپنی قابل مشاهده باشد.
وی در این بیانیه ابراز امیدواری کرد که در راستای عمیق تر شدن روابط همپیمانی ژاپن و آمریکا، وی خواستار آن است که علاوه بر مساله امنیتی، دو کشور در زمینه موضوعاتی نظیر تغییرات آب و هوایی و حل دیگر چالش های جهانی همکاری نزدیکی داشته باشند.
پیمان امنیتی موجود میان ژاپن و آمریکا که در ۱۹ ژانویه سال ۱۹۶۰ میلادی به امضای دو کشور رسید، تصحیح شده پیمانی بود که در سال ۱۹۵۱ میلادی میان دو کشور به امضا رسیده بود.
بر اساس پیمان امنیتی توکیو و واشنگتن که مورد بازنگری قرار گرفت، آمریکا متعهد به دفاع از ژاپن در برابر حملات مسلحانه و استفاده از پایگاه های این کشور در مواقع ضروری شده است.
براساس این پیمان، هم اکنون بیش از ۵۰ هزار نظامی آمریکایی در ژاپن مستقر هستند که ‎ ۷۵درصد از پایگاه های آنها در جزیره جنوبی اوکیناوا قرار دارد.
حضور گسترده نیروهای نظامی آمریکایی در استان اوکیناوا که بیش از نیم قرن است ادامه دارد ، همواره با انجام اعمال خلاف تفنگداران نیروهای دریایی و هوایی آمریکا در این استان همراه بوده و نگرانی های شهروندان ژاپنی ساکن این استان را به همراه داشته است.
علاوه بر جرایم تفنگداران دریایی و هوایی آمریکا در استان اوکیناوا که احساسات شهروندان ژاپنی ساکن این استان را جریحه دار کرده است ، شهروندان ژاپنی نگران سقوط بالگردها و هواپیماهای نظامی آمریکایی و سر و صدای ناشی از تحرکات نظامی جنگنده های آمریکایی در پایگاه های این کشور بویژه در پایگاه هوایی فوتمما نیروی دریایی آمریکا در این منطقه هستند.
شهروندان ژاپنی همواره با برگزاری تظاهرات اعتراض آمیز بویژه در استان اوکیناوا که در مخالفت با حضور گسترده نظامیان آمریکایی و پایگاه های این نیروها در این استان از دولت مرکزی درخواست کرده اند تا زمینه کاهش حضور نظامیان آمریکایی و پایگاه های آنها در این منطقه را فراهم کند.
البته در حال حاضر بر اثر فشارهایی که از سوی دولت آمریکا بر دولت کنونی ژاپن وارد شده علاوه بر تغییر در لحن سخنان مقامات ژاپنی در مورد اجرای طرح جابجایی نظامیان آمریکایی، این زمینه نیز فراهم شده است که طرح انتقال تجهیزات و نیروهای نظامی پایگاه فوتمما تفنگداران دریایی آمریکا در استان اوکیناوا به سایت جدیدی در همین استان مطرح شود.
به هر سو، یوکیو هاتویاما رهبر حزب حاکم دموکراتیک و نخست وزیر ژاپن که در ماه آگوست ۲۰۰۹ پس از بیش از ۵۰ سال قدرت در این کشور را بر عهده گرفت، در حالی خواستار داشتن روابطی ” نزدیک و برابر ” با آمریکا است که دولت وی در حال حاضر با این کشور در خصوص اجرای طرح جابجایی نظامیان آمریکایی در استان اوکیناوا و حضور نظامیان این کشور در این استان دارای اختلاف است.
این در حالی است که با وجود احزاب ائتلافی در دولت یوکیو هاتویاما نخست وزیر ژاپن و درخواست آنها برای خروج نظامیان آمریکایی پایگاه هوایی فوتمما تفنگداران دریایی آمریکا در استان اوکیناوا به خارج از این استان، بعید به نظر می رسد که این طرح بر اساس خواست آمریکا به پیش رود.

منبع: ایرنا

ایالات متحده این‌همه نامهربانی از جانب متحد منطقه‌ای خود ژاپن را باور ندارد .دوستی که تا یک سال پیش برای اثبات دوستی بسیاری از معادله‌های مخفی خود با واشنگتن را هم از اذهان دور نگاه داشته بود،اکنون تمام تلاش خود را به کار گرفته تا هم در عرصه سیاسی و هم اقتصادی مستقل‌تر از پیش عمل کند .

هیلاری کلینتون وزیر امور خارجه دولت باراک اوباما جوان در طول یک سال گذشته چهار بار به توکیو سفر کرده است . هربار بهانه تحکیم دوستی‌ها بود اما چه کسی‌ست که نداند هیلاری برای کاهش اختلاف‌ها مسیر توکیو را در پیش گرفته است . هیلاری این‌بار هم ده روز در منطقه وقت می‌گذارند .

در نخستین روز دیدار میان هیلاری کلینتون با مقام‌های ژاپنی، هیلاری با همتای ژاپنی خود گپ و گفت و گویی داشت . محور این سخنان هم همان‌گونه که از قبل پیش‌بینی می‌شد، انتقال پایگاه هوایی جنجال برانگیز امریکا در خاک ژاپن بود . هیلاری از مرد شماره یک وزارت امور خارجه کشور میزبان خواست تا هرچه‌سریع‌تر به این مناقشه فیصله دهد اما ژاپنی‌ها این‌بار هم حرف چندانی برای گفتن نداشتند . تنها وعده و وعیدهایی بدون ارائه هیچ‌گونه تضمین امنیتی.

هاوایی میزبان خانم هیلاری و کاتسویا اوکادا، بود تا هر دو طرف بر لزوم حل سرنوشت پایگاه فوتنما در جزیره اوکیناوا واقع در جنوب ژاپن با هم گقتگویی شتاب‌زده داشته باشند .
هیلاری در این خصوص گفت: توکیو درک می‌کند که اتحاد ۵۰ ساله با واشنگتن برای سرنوشت ژاپن و منطقه اساسی است.
در بحبوحه نگرانی‌های روزافزون به دلیل مناقشه بین واشنگتن و دولت ائتلافی چپ میانه ژاپن که شامل عناصرمخالف حضور پایگاه آمریکا در اوکیناوا است، نشست هیلاری کلینتون و اوکادا در آغاز سفر دوره‌ای هیلاری کلینتون به آسیا برگزار شد.

کلینتون در یک کنفرانس مطبوعاتی با همتای ژاپنی خود نیز بر مواضع پیشین خود تاکید کرده و گفت: من امروز مجددا تاکید کردم که انتقال پایگاه فوتنما حایز اهمیت است. به اعتقاد ما توافقنامه‌ سال ۲۰۰۶ در خصوص این پایگاه که به سازماندهی نقشه‌راه موسوم است، یک راهکار پیش رو است.
بر اساس این پیمان قرار بود پایگاه فوتنما از یک منطقه شهری در جزیره اوکیناوا به یک منطقه ساحلی منتقل شود.
همتای ژاپنی خانم وزیر نیز در این‌باره گفت: دولت یوکیوهاتویاما، نخست وزیر ژاپن تا ماه می تصمیم خواهد گرفت که این پایگاه را به کجا منتقل کند، حتی اگر این تصمیم به تجزیه ائتلاف وی بینجامد.
دولت ژاپن در حال بررسی اماکن جایگزین برای این پایگاه است و گزینه‌های مختلفی نظیر انتقال این پایگاه به خارج از اوکیناوا نیز وجود دارد.

پیمان سال ۲۰۰۶ بخشی از یک سازمان دهی مجدد گسترده‌تر نیروهای آمریکایی در ژاپن است و شامل استقرار حدود ۸ هزار تفنگدار دریایی آمریکا از اوکیناوا به گوآم است.
کلینتون به سوالی در خصوص این که آیا تعهد آشکاری از اوکادا مبنی بر عدم انتقال پایگاه فوتنما به خارج از اوکیناوا دریافت کرده یا خیر، پاسخ نداد.
هم‌چنین وزیر امور خارجه ژاپن نیز اظهار داشت: ما باید اتحاد ژاپن و آمریکا را برای ۳۰ یا ۵۰ سال دیگر پایدار کنیم و به این اتحاد عمق ببخشیم.
پیمان امنیتی که در ۱۹ ژانویه سال ۱۹۶۰ بین آمریکا و ژاپن امضا شد، سنگ بنای اتحاد این دو کشور در دوران پس از جنگ بوده است و بر اساس آن آمریکا با حضور نظامی گسترده در ژاپن امنیت این کشور را تامین می‌کند.
افغانستان، ایران، کره شمالی ، میانمار ،موضوع گرم شدن تدریجی زمین، منع گسترش و خلع سلاح هسته‌ای از جمله محور های مورد بحث میان دو طرف بود .
هیلاری کلینتون امروز به منظور گفت‌وگوهایی در خصوص تغییرات جوی و توسعه اقتصادی به پاپوآ گینه نو سفر می‌کند.
نیوزیلند و استرالیا نیز دیگر میزبان‌های خانم وزیرخواهند بود .

منبع: خبرآنلاین