آریا فانی دانشجوی سال ِ سوم ِ رشته ی ادبیات تطبیقی است در دانشگاه ایالتی سن دیگو: طالع اگر مدد دهد دامنش آورم به کف گر بکشم زهی طرب ور بکشد زهی شرف شعر ِ فارسی در تار و پود ِ کلام است که متجّلی می شود. شاعرانه گی حافظ همانا "تراش دادن ِ اَلماس گون ِ زبان ِ فارسی" در غزل است. آیا نقش ِ کلام در ادبیات های دیگر نیز چنین پررنگ است؟ شعر ِ ژاپنی کلام را تنها به عنوان یک واسطه در اختیار می گیرد و با قرار دادن ِ مخاطب در برابر ِ جان ِ اشیا و طبیعت، شاعرانه گی اش را می یابد. این نوشتار قصد دارد به ساحتی نو گام بگذارد. آنچه می طلبد نگاهی باز است ورای غزل و شعر فارسی، به سُنتی نو، نگرشی نو، که با خود وجهی نو از زیستن را به ارمغان می آورد. شعرهای کوتاه و هفده هِجایی ِ ژاپنی که گاه به گونه ای اسرارآمیز لطیف، تصویرمَدار و ژرف است را هایکو(Haiku, 俳句,) گویند. هایکو حدود ِ قرن ِ هفدهم پدید آمده و یکی از کوتاه ترین قالب های شعری است. هایکو به زبان های بی شماری ترجمه شده است که گواهی از جهانی بودنش می دهد. هایکو ...
عباس حسین نژاد؛ دانش آموخته زبان ژاپنی دانشگاه تهران: پیشتر از اينها كه زبان ژاپني را با همهي عجيبي و غريبياش به عنوان رشته تحصيلي در دانشگاه تهران دنبال كنم از ژاپن چيزهايي شنيده بودم و با اينكه همهي چيزهايي كه بيشتر از طريق تلويزيون يا سينما به من رسيده بود خيلي كم بود، ژاپن به عنوان يك حقيقت آفتابي زيبا در دل من رسوخ كرده بود. و بعدها كه آشنايي من با اين زبان و مهمتر از آن فرهنگ با شكوهي كه آن را پشتيباني ميكرد بيشتر شد خودم را با دريايي مواجه ديدم كه عليرغم همهي كاهلي و سستيام در تحصيل، خواستم با امواج سهمگين آن روبرو شوم و سنگينترين موجي كه هنوز در گيجي برخورد با آنم، «هايكو» است. رولان بارت در كتاب امپراطوري نشانهها نوشتهاي با عنوان دستبرد به معنا دارد : « هايكو داراي خاصيتي شبحواره است و آن اينكه هر كس همواره تصور ميكند به سادگي اشعاري همانند آن بسرايد . انسان از خود ميپرسد: آيا ميتوان چيزي سادهتر در يك نوشتار خودانگيخته از شعر زير از بوسون يافت : غروب است ، پاييز فقط به پدر و مادرم ميانديشم. ما به هايكو غبطه ميخوريم !» هايكو (HAIKU) به عنوان يك شاخصه و نشانهي مهم فرهنگ ادبيات ژاپني با همهي كوتاهي و ...
هایکو کوتاه ترین گونه شعری در جهان است که مبدع آن ژاپنیها هستند. هایکوها از ۱۷ هجا یعنی از سه واحد پنجتایی، هفتتایی، پنجتایی تشکیل شدهاند. هایکوها علاوه بر ۱۷ هجا باید دارای کیگُ(kigo) یعنی نشانهٔ فصلی و کیرهجی(kireji)(استقلال معنایی هر واحد) باشد. در هایکو یا مستقیماً به فصل اشاره میشود یا به نشانه فصلی. نشانههای فصلی شامل پنج گروه بهاری، تابستانی، پاییزی، زمستانی و نوروزی است. البته نشانه های نوروزی به دلیل قرار گرفتن سال نوی مسیحی در زمستان، جزو زمستان طبقه بندی می شوند. چند مثال از نشانههای فصلی: * بهارواژه: شکوفه گیلاس(Sakura)، کوکو یا فاخته، گل کاملیا(tsubaki)، قورباغه(Kaeru,kawazu) * تابستانواژه: کرم شبتاب(Hotaru)، قورباغه باران(Amagaeru) * پاییزواژه: خرمالو(Kaki)، سرمای شب(Yosamu) * زمستانواژه: برف(Yuki) * نوروزواژه: پایان سال عباس حسین نژاد؛ دانش آموخته زبان ژاپنی دانشگاه تهران
japanstudies.ir 