مرکز مطالعات ژاپن

آریا فانی دانشجوی سال ِ سوم ِ رشته ی ادبیات تطبیقی است در دانشگاه ایالتی سن دیگو: طالع اگر مدد دهد دامنش آورم به کف           گر بکشم زهی طرب ور بکشد زهی شرف شعر ِ فارسی در تار و پود ِ کلام است که متجّلی می شود. شاعرانه گی حافظ همانا "تراش دادن ِ اَلماس گون ِ زبان ِ فارسی" در غزل است. آیا نقش ِ کلام در ادبیات های دیگر نیز چنین پررنگ است؟ شعر ِ ژاپنی کلام را تنها به عنوان یک واسطه در اختیار می گیرد و با قرار دادن ِ مخاطب در برابر ِ جان ِ اشیا و طبیعت، شاعرانه گی اش را می یابد. این نوشتار قصد دارد به ساحتی نو گام بگذارد. آنچه می طلبد نگاهی باز است ورای غزل و شعر فارسی، به سُنتی نو، نگرشی نو، که با خود وجهی نو از زیستن را به ارمغان می آورد. شعرهای  کوتاه  و هفده هِجایی ِ ژاپنی که گاه به گونه ای اسرارآمیز لطیف، تصویرمَدار و ژرف است را هایکو(Haiku, 俳句,) گویند. هایکو حدود ِ قرن ِ هفدهم پدید آمده و یکی از کوتاه ترین قالب های شعری است. هایکو به زبان های بی شماری ترجمه شده است که گواهی از جهانی بودنش می دهد. هایکو ...

تاریخ: ۲ شهریور ۱۳۸۸

شعرای بزرگ ژاپن ترجمه و تألیف: ناهوکو تاواراتانی نشر توس: 1377 شعر ژاپنی در این عصر با دو گونه شعری هایکو (Haiku) و تانکا(Tanka)در جهان شناخته شد. هایکو و تانکا دو صورت شعری فوق‏العاده مختصر، اشاره‏ای و موجزند.این شعرها توضیح نمی‏دهند بلکه نشان می‏دهند و بیشتر تصویر کارمایه آن است تا مفهوم.این صورت‏های شعری سرچشمه و ریشه مکتبی شدند که به«اصالت تصویر»معروف است. خانم ناهوکو تاواراتانی از سال 1364 مقیم ایران گردیده و به عنوان استاد زبان و ادبیات ژاپن مشغول به تدریس شد و کتاب مورد بحث، اولین تألیف و ترجمه ایشان است که در آن کوشیده، بخش دیگری از شعر ژاپن را به ما بشناساند کتاب شامل دو بخش مقدماتی و بخش معرفی شاعران و شعرها و دوپی افزود و یک پیوست است. در بخش آغازین خانم«تاواراتانی» گونه‏هایی از شعر ژاپنی را معرفی می‏کند اما این اطلاعات مختصر و نارساست. مولف-مترجم ر این کتاب، شعر ژاپن را به دو دوره قبل از مه ای جی و دوره مه ای جی تقسیم می‏کند که در حقیقت دو دوره شعر سنتی و شعر جدید را دربر می‏گیرد.و آنچه در بخش اصلی کتاب می‏آید، شعر شاعران دوره جدید است.در این بخش به زندگی و شعر یازده شاعر می‏پردازد. روش نویسنده کتاب، همان روش تذکره‏نویسان قدیم ماست:ابتدا خلاصه‏ای از زندگی، ...

تاریخ: ۲۸ مرداد ۱۳۸۸

[caption id="attachment_362" align="aligncenter" width="383" caption="امپراتور آکی هیتو و ملکه میچیکو و ادای احترام در مقابل جایگاه یادبود کسانی که در جنگ کشته شدند"][/caption] روز شنبه 24 مرداد 88، 15 آگوست 2009 امپراتور آکی هیتو و ملکه ارائه میچیکو و ادای احترام در مقابل  جایگاه یادبود کسانی که در جنگ کشته شدند مراسم  شصت و چهارمین سالگرد تسلیم شدن ژاپن در جنگ جهانی دوم ، در سالن بودوکان در توکیو عکس: رویترز، Issei Kato

تاریخ: ۲۴ مرداد ۱۳۸۸

بيست و دومين جشنواره سالانه "آتش بازی بزرگ خليج توکيو" در منطقه "هارومی" در اين شهر برگزار شد. [caption id="attachment_349" align="aligncenter" width="450" caption="はなび - Fireworks - Hanabi - آتش بازی"][/caption] [caption id="attachment_348" align="aligncenter" width="450" caption="はなび - Fireworks - Hanabi - آتش بازی"][/caption] [caption id="attachment_346" align="aligncenter" width="450" caption="はなび - Fireworks - Hanabi - آتش بازی"][/caption] [caption id="attachment_347" align="aligncenter" width="450" caption="はなび - Fireworks - Hanabi - مردم توکیو برای تماشای آتش بازی آمده اند"][/caption] اين جشنواره، بزرگترين مراسم از نوع خود در استان توکيو محسوب می‌شود و امسال حدود 700 هزار نفر از آن ديدن کردند. عکس ها: سید آیت حسینی - توکیو

تاریخ: ۱۹ مرداد ۱۳۸۸

[caption id="attachment_335" align="aligncenter" width="476" caption="گرامی داشت شصت و چهارمین سالگرد بمباران اتمی هیروشیما در پارک صلح هیروشیما"][/caption] پرواز کبوتران در شصت و چهارمین سالگرد بمباران اتمی هیروشیما توسط آمریکا در پارک صلح هیروشیما 6 آگوست 2009 14 مرداد 1388 عکس: AP Photo/Shizuo Kambayashi روزي که جهان ديگرگون شد هيروشيما، ۶ اوت ١٩٤۵ نویسنده: John HERSEY برگردان: منوچهر مرزبانیان/دوستان لوموند دیپلماتیک در ساعت ٨ و١۵ دقيقه بامداد روز ۶ اوت ١٩٤۵ بمب افکن امريکائي ب- ٢٩ موسوم به «انولا- گي» که خلباني آنرا فرمانده پل تي بتز بر عهده داشت، نخستين بمب هسته اي تاريخ را بر شهر هيروشيماي ژاپن فرو ريخت. پايان جنگ جهانگير دوم و آغاز عصر هسته اي چنين بود. اين بمب به آني ١٠٠ هزار تن را کشت و گونه ها ئي از رنج بشري را که تا آن زمان ناشناخته بود به بار آورد. جان هرسي روزنامه نگار امريکائي در ميان اولين روزنامه نگاران بيگانه اي بود که به محل بمباران شتافت. شهادت او را که نخست در نشريه «نيويورکر» به چاپ رسيد چون نمونه برجسته گزارش جنگ به شمار آوره اند. هیروشیما قارچ اتمی قربانی بامداد آن روز، هنوز به ساعت ۶ مانده هوا چنان روشن و دم کرده بود که از گرماي توان فرساي روزي خبر مي داد که بالا مي آمد. چند لحظه بعد آژير خطر طنين ...

تاریخ: ۱۵ مرداد ۱۳۸۸

سید آیت حسینی- دانشجوی علوم زبان و اطلاعات دانشگاه توکیو: يکی از دوستان چندی پيش از ژاپن، دی‌وی‌دی سری کامل مجموعه تلويزيونی اُشين را برايم آورد. 297 قسمت حدوداً پانزده دقيقه‌ای روی چهار دی‌وی‌دی. از همان روز مشتاقانه شروع کردم به ديدن سريال اما چند قسمتی طول کشيد که به لهجه خاص مردم استان ياماگاتا در منطقه توهوکو که شخصيت اصلی داستان اهل آنجاست عادت کنم. شگفت آن که موضوع اين سريال بازگشت به گذشته و مرور خاطرات دور است و برای من که هنگام پخش سريال در ايران با نام "سال‌های دور از خانه" شش ساله بودم، تمام قسمت‌های سريال، مثل صور اسرافيل خاطرات کودکی را زنده می‌کرد. روزی با التماس از مادر خواستم برايم برنج و تربچه درست کند و گريه که چرا مادر اُشين برنج و تربچه می‌پزد ولی ما اين غذا را نداريم. عصر که از بازی برگشتم روی بخاری که با نفت کوپنی روشن بود، يک قابلمه کوچک برنج و تربچه بود. چند قاشق بيشتر از آن کته را که تکه‌های تربچه داشت نتوانستم بخورم و داد و بيداد که اين چرا بدمزه است و مادر اُشين برنج و تربچه به آن خوشمزگی درست می‌کند. سال‌ها بعد در ژاپن دستگيرم شد که برنج و تربچه خانواده اُشين هم به ...

تاریخ: ۱۵ مرداد ۱۳۸۸

[caption id="" align="aligncenter" width="400" caption="فستیوال کانتو در آکیتا Akita Kanto Festival"][/caption] سمیه بشارتی؛ مترجم: فستیوال کانتو در شهر آکیتا در ناحیه توهوکو است و یکی از سه فستیوال برتر ناحیه است. فستیوال، سالانه از پنجم تا هفتم ماه اوت برای طلبیدن برداشت محصول فراوان برگزار می شود. آکیتا یکی از نواحی اصلی تولید برنج است و فستیوال به نماد این شهر تبدیل شده است. طی روزهای فستیوال 1.3 میلیون نفر خیابانهای شهر را پر می کنند. شب هنگام وقتی که از گرمای روز کاسته می شود، خیابان کانتو، که اکنون به روی خودرو ها بسته است، ناگهان به نظر می رسد که از کانتو پوشیده شده است. کانتو ردیفی از فانوسهایی است با شمع روشن شده اند و از قاب بامبو آویزانند، هر کدام  دانه های برنج به نظر می رسند. کانتوی بزرگ حدود 50 کیلو وزن و 12 متر ارتفاع دارد و 46 فانوس را حمل می کند. با وجود 200 کانتو در شهر تعداد فانوسها به 10000 عدد می رسد. 3000 نفر از جمله هنرنمایان کانتو ها را نگه می دارند. هنرنمایان به آهنگ فلوت و طبلها و فریادهای سنتی، کانتوها را بدون اینکه از تیرش بگیرند بر کف دستشان نگه می دارند و بلند می کنند و در کنار خیابان تماشگران  از دیدن جابجایی کانتوی ...

تاریخ: ۱۵ مرداد ۱۳۸۸

"رین" یک دختر بیست و یک ساله ژاپنی است که هرگز فکر نمی کرد روزی داستان نویس شود، ولی محبوب ترین سرگرمی او نوشتن حکایت عشق فجیع دو نوجوان روی تلفن همراهش بود که پاره به پاره به یک تارنما منتقل می شد و از آن جا به تلفن های همراه مشتری های تارنما می رسید. او وقتی نقطه نهایی آخرین بخش از داستانش را گذاشت و آن را به تارنما تحویل داد، به مادرش گفت که داستانی نوشته است. مادرش به آرزوی بلندپروازانه دخترش خندید و باورش نشد، تا زمانی که صدها هزار نسخه از کتاب "رین" با نام "اگر تو" در قفسه های کتاب فروشی ها پیدا شد. داستان "اگر تو" در ١۴٢ صفحه با چهارصد هزار نسخه فروش در سال ٢٠٠٧ در ردیف پنجم جدول پرفروش ترین داستان های ژاپن قرار گرفت. و در واقع،  پنج عنوان از ده داستان پرفروش ژاپنی متعلق به افرادی چون "رین" بود که داستان هایشان را به همین شیوه روی تلفن های همراه خود چیده بودند. بازار داستان های تلفن همراه در ژاپن رونق روز افزون دارد. مثلا، در دیگر کشورهای جهان اگر کسی را ببینید که با تلفن همراهش ور می رود، به احتمال خیلی زیاد او در حال فرستادن یک پیام نوشتاری ...

تاریخ: ۳۰ تیر ۱۳۸۸

پیش درآمد J-Horror اصطلاحی ست که به فیلم های ژاپنی در ژانر وحشت در فرهنگ های مختلف نسبت داده می شود. سینمای وحشت ژاپن به دلیل روانشناسی ریشه ایِ منحصر بفرد و عامه پسندش در ژانر وحشت، از نقطه نظر روانشناسی غربی بصورت برجسته ای مورد توجه قرار گرفته است. J-Horror تمایل به ساخت فیلم در حوزه ترس های روانشناختی دارد، در حالیکه در دیگر صنعت های سینمای دلهره عمدتا با مواردی همچون “جن زدگی”، “جن گیری”، “جادوگری” و “پیش آگاهی” روبرو می شویم. منشاء خاستگاه سینمای دلهره ژاپن به ترس و داستان ارواح در دوره سلطنت “”Tokugawa Shogunate و “emperor Mutsuhito” بین سال های 1600 تا 1900 میلادی نسبت داده می شود که معروفترین آن ها فیلم “Kwaidan” می باشد. بسیاری از عناصر این افسانه های معروف تاریخی ژاپن به آرامی به درون داستان های مدرن امروزی نفوذ کرده است، بویژه در مقوله باستانی “روح” در فرهنگ ژاپنی. یوری، روح سرگشته ای محصور در وحشت و دلهره ژاپن موفقیت فیلم “حلقه” در سال 1998 ، برای اولین بار تصویر “یوری” را در سینمای وحشت غرب نمایان کرد، اگرچه قرن ها بود که در ناخودآگاه ژاپنی ها جا خوش کرده بود. “یوری” همان روح در فرهنگ ژاپن است. ارواحی که به دلیل داشتن احساسات و عواطف سنگین ( نسبت ...

تاریخ: ۲۹ تیر ۱۳۸۸

بهنام جاهدزاده؛ کارشناس مسائل ژاپن: ژاپن همیشه چهره خود را تعییر می دهد. از سال 1999 تا کنون چند سال در این کشور اقامت کرده ام و به این کشور رفت و آمد داشته ام. تابستان امسال بعد از یک سال سفر کوتاهی به ژاپن داشتم و فرصت بازدید از چند شهر ژاپن پیش آمد. مثل همیشه بعد از مدتی دوری از جامعه ژاپن، تغییرات محسوس را احساس می کنی. این تغییرات بیشتر بر محور اقتصادی است که دیگر تغییرات اجتماعی و فرهنگی نیز متأثر از این تغییر است. بیشترین تغییراتی که امسال نسبت به سال پیش احساس می شود اهتمام و توجه بیش از پیش عمومی نسبت به صرفه جویی در مصرف انرژی است. البته ژاپن همیشه به خاطر نداشتن منابع انرژی مثل نفت و گاز همیشه در این زمینه تلاش کرده است. شرکت های ماشین سازی همیشه به دنبال فناوری های جدیدی برای کاهش  مصرف سوخت ماشین های تولیدی خود بوده اند. اما تغییرات امسال به خاطر فراگیر بودن متفاوت از تلاش های قبلی در این زمینه است. افزایش قیمت جهانی انرژی در سال گذشته سرآغاز این توفیق اجباری در این کشور بود. اتوبوس هایی که مسافران را از فرودگاه بین المللی ناریتا به مرکز شهر توکیو می رسانند، در چند ایستگاه ...

تاریخ: ۱۸ تیر ۱۳۸۸